๙. ธมฺมตณฺหาอพฺยากตาติกถาวณฺณนา
๖๗๖-๖๘๐. อิทานิ ธมฺมตณฺหา อพฺยากตาติกถา นาม โหติ. ตตฺถ รูปตณฺหา…เป… ธมฺมตณฺหาติ อิมาสุ ฉสุ ตณฺหาสุ ยสฺมา สพฺพปจฺฉิมา ตณฺหา ธมฺมตณฺหาติ วุตฺตา, ตสฺมา สา อพฺยากตาติ เยสํ ลทฺธิ, เสยฺยถาปิ ปุพฺพเสลิยานํ; เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. เสสปญฺหานํ ปาฬิยา อตฺโถ นิยฺยาติ. กามตณฺหาติอาทีหิ ตีหิ โกฏฺฐาเสหิ ฉปิ ตณฺหา สงฺขิปิตฺวา ทสฺสิตา. รูปาทีสุ หิ ฉสุ อารมฺมเณสุ กามสฺสาทวเสน ปวตฺตา ตณฺหา กามตณฺหา. ‘‘ภวิสฺสติ อตฺตา จ โลโก จา’’ติ สสฺสตทิฏฺฐิสหคตา ตณฺหา ภวตณฺหา. ‘‘น ภวิสฺสตี’’ติ อุจฺเฉททิฏฺฐิสหคตา ตณฺหา วิภวตณฺหาติ. นนุ สา ธมฺมตณฺหาติ ปทํ ตณฺหาย ธมฺมารมฺมณํ อารพฺภ ปวตฺตึ ทีเปติ, น อพฺยากตภาวํ ตสฺมา อสาธกนฺติ.
ธมฺมตณฺหา อพฺยากตาติกถาวณฺณนา.