๑๑. อตีตานาคตสมนฺนาคตกถาวณฺณนา

๕๖๘-๕๗๐. อิทานิ อตีตานาคเตหิ สมนฺนาคตกถา นาม โหติ. ตตฺถ สมนฺนาคตปญฺญตฺติ ปฏิลาภปญฺญตฺตีติ เทฺว ปญฺญตฺติโย เวทิตพฺพา. ตาสุ ปจฺจุปฺปนฺนธมฺมสมงฺคี สมนฺนาคโตติ วุจฺจติ. อฏฺฐ สมาปตฺติลาภิโน ปน สมาปตฺติโย กิญฺจาปิ น เอกกฺขเณ ปวตฺตนฺติ, อญฺญา อตีตา โหนฺติ, อญฺญา อนาคตา, อญฺญา ปจฺจุปฺปนฺนา, ปฏิวิชฺฌิตฺวา อปริหีนตาย ปน ลาภีติ วุจฺจติ. ตตฺถ เยสํ อิมํ วิภาคํ อคฺคเหตฺวา ยสฺมา ฌานลาภีนํ อตีตานาคตานิ ฌานานิปิ อตฺถิ, ตสฺมา ‘‘เต อตีเตนปิ อนาคเตนปิ สมนฺนาคตา’’ติ ลทฺธิ, เสยฺยถาปิ อนฺธกานํ. เต สนฺธาย ปุจฺฉา สกวาทิสฺส, ปฏิญฺญา อิตรสฺส. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ. ‘‘อฏฺฐวิโมกฺขฌายี’’ติอาทิ ปน ลาภีภาวสฺส สาธกํ, น สมนฺนาคตภาวสฺสาติ.

อตีตานาคตสมนฺนาคตกถาวณฺณนา.

นวโม วคฺโค.