(๘) ๓. โยธาชีววคฺโค

๑. ปฐมเจโตวิมุตฺติผลสุตฺตวณฺณนา

๗๑. ตติยสฺส ปฐเม ยโต โข, ภิกฺขเวติ เหฏฺฐา วุตฺตนเยน วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปตฺตสฺส ภิกฺขุโน อิทานิ วณฺณภณนตฺถํ อิทํ อารทฺธํ. ตตฺถ ยโต โขติ ยทา โข. อุกฺขิตฺตปลิโฆติ อวิชฺชาปลิฆํ อุกฺขิปิตฺวา อปเนตฺวา ฐิโต. สํกิณฺณปริโขติ สํสารปริขํ สํกิริตฺวา วินาเสตฺวา ฐิโต. อพฺพูเฬฺหสิโกติ ตณฺหาสงฺขาตํ เอสิกาถมฺภํ อพฺพุยฺห ลุญฺจิตฺวา ฐิโต. นิรคฺคโฬติ นีวรณกวาฏํ อุคฺฆาเฏตฺวา ฐิโต. ปนฺนทฺธโช ปนฺนภาโรติ มานทฺธชญฺจ ขนฺธาภิสงฺขารกิเลสภารญฺจ ปาเตตฺวา โอตาเรตฺวา ฐิโต. วิสํยุตฺโตติ วฏฺเฏน วิสํยุตฺโต. เสสํ ปาฬินเยเนว เวทิตพฺพํ. เอตฺตาวตา ภควตา มคฺเคน กิเลเส เขเปตฺวา นิโรธสยนวรคตสฺส นิพฺพานารมฺมณํ ผลสมาปตฺตึ อปฺเปตฺวา วิหรโต ขีณาสวสฺส กาโล ทสฺสิโต.

ยถา หิ เทฺว นครานิ เอกํ โจรนครํ เอกํ เขมนครํ. อถ เอกสฺส มหาโยธสฺส เอวํ ภเวยฺย – ‘‘ยาวิมํ โจรนครํ ติฏฺฐติ, ตาว เขมนครํ ภยโต น มุจฺจติ, โจรนครํ อนครํ กริสฺสามี’’ติ สนฺนาหํ กตฺวา ขคฺคํ คเหตฺวา โจรนครํ อุปสงฺกมิตฺวา นครทฺวาเร อุสฺสาปิเต เอสิกาถมฺเภ ขคฺเคน ฉินฺทิตฺวา สทฺธึ ทฺวารพาหาหิ กวาฏํ ภินฺทิตฺวา ปลิฆํ อุกฺขิปิตฺวา ปาการํ ภินฺทิตฺวา ปริขํ วิกิริตฺวา นครโสภตฺถาย อุสฺสิเต ธเช ปาเตตฺวา นครํ อคฺคินา ฌาเปตฺวา เขมนครํ ปวิสิตฺวา ปาสาทํ อารุยฺห ญาติคณปริวุโต สุรสโภชนํ ภุญฺเชยฺย. เอวํ โจรนครํ วิย สกฺกาโย, เขมนครํ วิย นิพฺพานํ, มหาโยโธ วิย โยคาวจโร. ตสฺเสวํ โหติ – ‘‘ยาว สกฺกายวฏฺฏํ วฏฺฏติ, ตาว ทฺวตฺตึสกมฺมการณาอฏฺฐนวุติโรคปญฺจวีสติมหาภเยหิ ปริมุจฺจนํ นตฺถี’’ติ. โส มหาโยโธ สนฺนาหํ วิย สีลสนฺนาหํ กตฺวา ปญฺญาขคฺคํ คเหตฺวา ขคฺเคน เอสิกาถมฺเภ วิย อรหตฺตมคฺเคน ตเณฺหสิกํ ลุญฺจิตฺวา, โส โยโธ สทฺวารพาหกํ นครกวาฏํ วิย ปญฺโจรมฺภาคิยสํโยชนอคฺคฬํ อุคฺฆาเฏตฺวา, โส โยโธ ปลิฆํ วิย อวิชฺชาปลิฆํ อุกฺขิปิตฺวา, โส โยโธ ปาการํ ภินฺทนฺโต ปริขํ วิย กมฺมาภิสงฺขารํ ภินฺทนฺโต ชาติสํสารปริขํ วิกิริตฺวา, โส โยโธ นครํ โสภตฺถาย อุสฺสาปิตทฺธเช วิย มานทฺธเช ปาเตตฺวา สกฺกายนครํ ฌาเปตฺวา, โส โยโธ เขมนคเร อุปริปาสาเท สุโภชนํ วิย กิเลสปรินิพฺพานนครํ ปวิสิตฺวา อมตํ นิโรธารมฺมณํ ผลสมาปตฺติสุขํ อนุภวมาโน กาลํ วีตินาเมติ.

๒. ทุติยเจโตวิมุตฺติผลสุตฺตวณฺณนา

๗๒. ทุติเย อนิจฺจสญฺญาติ ขนฺธปญฺจกํ หุตฺวา อภาวากาเรน อนิจฺจนฺติ อุปฺปชฺชนกสญฺญา. อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญาติ ยทนิจฺจํ, ตํ ปฏิปีฬนากาเรน ทุกฺขนฺติ อุปฺปชฺชนกสญฺญา. ทุกฺเข อนตฺตสญฺญาติ ยํ ทุกฺขํ, ตํ อวสวตฺตนากาเรน อนตฺตาติ อุปฺปชฺชนกสญฺญา. เสสํ เหฏฺฐา วุตฺตนยเมว. อิเมสุ ปน ทฺวีสุปิ สุตฺเตสุ วิปสฺสนาผลํ นาม กถิตนฺติ.

๓. ปฐมธมฺมวิหารีสุตฺตวณฺณนา

๗๓. ตติเย ทิวสํ อตินาเมตีติ ทิวสํ อติกฺกาเมติ. ริญฺจติ ปฏิสลฺลานนฺติ เอกีภาวํ วิสฺสชฺเชติ. เทเสตีติ กเถติ ปกาเสติ. ธมฺมปญฺญตฺติยาติ ธมฺมสฺส ปญฺญาปนาย. ธมฺมํ ปริยาปุณาตีติ นวงฺควเสน จตุสจฺจธมฺมํ ปริยาปุณาติ วฬญฺเชติ กเถติ. น ริญฺจติ ปฏิสลฺลานนฺติ เอกีภาวํ น วิสฺสชฺเชติ. อนุยุญฺชติ อชฺฌตฺตํ เจโตสมถนฺติ นิยกชฺฌตฺเต จิตฺตสมาธึ อาเสวติ ภาเวติ, สมถกมฺมฏฺฐาเน ยุตฺตปฺปยุตฺโต โหติ.

หิเตสินาติ หิตํ เอสนฺเตน. อนุกมฺปเกนาติ อนุกมฺปมาเนน. อนุกมฺปํ อุปาทายาติ อนุกมฺปํ จิตฺเตน ปริคฺคเหตฺวา, ปฏิจฺจาติปิ วุตฺตํ โหติ. กตํ โว ตํ มยาติ ตํ มยา อิเม ปญฺจ ปุคฺคเล เทเสนฺเตน ตุมฺหากํ กตํ. เอตฺตกเมว หิ อนุกมฺปกสฺส สตฺถุ กิจฺจํ ยทิทํ อวิปรีตธมฺมเทสนา, อิโต ปรํ ปน ปฏิปตฺติ นาม สาวกานํ กิจฺจํ. เตนาห – เอตานิ ภิกฺขุ รุกฺขมูลานิ…เป… อมฺหากํ อนุสาสนีติ. ตตฺถ จ รุกฺขมูลานีติ อิมินา รุกฺขมูลเสนาสนํ ทสฺเสติ. สุญฺญาคารานีติ อิมินา ชนวิวิตฺตฏฺฐานํ. อุภเยนาปิ จ โยคานุรูปํ เสนาสนมาจิกฺขติ, ทายชฺชํ นิยฺยาเตติ. ฌายถาติ อารมฺมณูปนิชฺฌาเนน อฏฺฐตึสารมฺมณานิ, ลกฺขณูปนิชฺฌาเนน จ อนิจฺจาทิโต ขนฺธายตนาทีนิ อุปนิชฺฌายถ, สมถญฺจ วิปสฺสนญฺจ วฑฺเฒถาติ วุตฺตํ โหติ. มา ปมาทตฺถาติ มา ปมชฺชิตฺถ. มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถาติ เย หิ ปุพฺเพ ทหรกาเล อาโรคฺยกาเล สตฺตสปฺปายาทิสมฺปตฺติกาเล สตฺถุ สมฺมุขีภาวกาเล จ โยนิโสมนสิการวิรหิตา รตฺตินฺทิวํ มงฺกุลภตฺตา หุตฺวา เสยฺยสุขมิทฺธสุขมนุยุตฺตา ปมชฺชนฺติ, เต ปจฺฉา ชรากาเล โรคกาเล มรณกาเล วิปตฺติกาเล สตฺถุ ปรินิพฺพานกาเล จ ตํ ปุพฺเพ ปมาทวิหารํ อนุสฺสรนฺตา สปฺปฏิสนฺธิกาลกิริยญฺจ ภาริยํ สมฺปสฺสมานา วิปฺปฏิสาริโน โหนฺติ. ตุเมฺห ปน ตาทิสา มา อหุวตฺถาติ เอตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต อาห – ‘‘มา ปจฺฉา วิปฺปฏิสาริโน อหุวตฺถา’’ติ. อยํ โว อมฺหากํ อนุสาสนีติ อยํ อมฺหากํ สนฺติกา ‘‘ฌายถ มา ปมาทตฺถา’’ติ ตุมฺหากํ อนุสาสนี, โอวาโทติ วุตฺตํ โหติ.

๔. ทุติยธมฺมวิหารีสุตฺตวณฺณนา

๗๔. จตุตฺเถ อุตฺตริ จสฺส ปญฺญาย อตฺถํ นปฺปชานาตีติ ตโต ปริยตฺติโต อุตฺตริ ตสฺส ธมฺมสฺส สหวิปสฺสนาย มคฺคปญฺญาย อตฺถํ นปฺปชานาติ, จตฺตาริ สจฺจานิ น ปสฺสติ นปฺปฏิวิชฺฌตีติ อตฺโถ. เสสวาเรสุปิ เอเสว นโย. เอวเมเตสุ ทฺวีสุปิ สุตฺเตสุ พหุสฺสุตภิกฺขุ วิปสฺสนากมฺมิโก โสตาปนฺโน สกทาคามี อนาคามี ขีณาสโวติ ฉ ชนา ธมฺมวิหาริโน นามาติ เวทิตพฺพา.

๕. ปฐมโยธาชีวสุตฺตวณฺณนา

๗๕. ปญฺจเม โยธาชีวาติ ยุทฺธูปชีวิโน. รชคฺคนฺติ หตฺถิอสฺสาทีนํ ปาทปฺปหารภินฺนาย ภูมิยา อุคฺคตํ รชกฺขนฺธํ. น สนฺถมฺภตีติ สนฺถมฺภิตฺวา ฐาตุํ น สกฺโกติ. สหติ รชคฺคนฺติ รชกฺขนฺธํ ทิสฺวาปิ อธิวาเสติ. ธชคฺคนฺติ หตฺถิอสฺสทีนํ ปิฏฺเฐสุ วา รเถสุ วา อุสฺสาปิตานํ ธชานํ อคฺคํ. อุสฺสารณนฺติ หตฺถิอสฺสรถานญฺเจว พลกายสฺส จ อุจฺจาสทฺทมหาสทฺทํ. สมฺปหาเรติ สมาคเต อปฺปมตฺตเกปิ ปหาเร. หญฺญตีติ วิหญฺญติ วิฆาตํ อาปชฺชติ. พฺยาปชฺชตีติ วิปตฺตึ อาปชฺชติ, ปกติภาวํ ชหติ. สหติ สมฺปหารนฺติ เทฺว ตโย ปหาเร ปตฺวาปิ สหติ อธิวาเสติ. ตเมว สงฺคามสีสนฺติ ตํเยว ชยกฺขนฺธาวารฏฺฐานํ. อชฺฌาวสตีติ สตฺตาหมตฺตํ อภิภวิตฺวา อาวสติ. กึ การณา? ลทฺธปหารานํ ปหารชคฺคนตฺถญฺเจว กตกมฺมานํ วิเสสํ ญตฺวา ฐานนฺตรทานตฺถญฺจ อิสฺสริยสุขานุภวนตฺถญฺจ.

อิทานิ ยสฺมา สตฺถุ โยธาชีเวหิ กิจฺจํ นตฺถิ, อิมสฺมึ ปน สาสเน ตถารูเป ปญฺจ ปุคฺคเล ทสฺเสตุํ อิทํ โอปมฺมํ อาภตํ. ตสฺมา เต ปุคฺคเล ทสฺเสนฺโต เอวเมว โขติอาทิมาห. ตตฺถ สํสีทตีติ มิจฺฉาวิตกฺกสฺมึ สํสีทติ อนุปฺปวิสติ. น สกฺโกติ พฺรหฺมจริยํ สนฺธาเรตุนฺติ พฺรหฺมจริยวาสํ อนุปจฺฉิชฺชมานํ โคเปตุํ น สกฺโกติ. สิกฺขาทุพฺพลฺยํ อาวิกตฺวาติ สิกฺขาย ทุพฺพลภาวํ ปกาเสตฺวา. กิมสฺส รชคฺคสฺมินฺติ กึ ตสฺส ปุคฺคลสฺส รชคฺคํ นามาติ วทติ. อภิรูปาติ อภิรูปวตี. ทสฺสนียาติ ทสฺสนโยคฺคา. ปาสาทิกาติ ทสฺสเนเนว จิตฺตปฺปสาทาวหา. ปรมายาติ อุตฺตมาย. วณฺณโปกฺขรตายาติ สรีรวณฺเณน เจว องฺคสณฺฐาเนน จ. อูหสตีติ อวหสติ. อุลฺลปตีติ กเถติ. อุชฺฌคฺฆตีติ ปาณึ ปหริตฺวา มหาหสิตํ หสติ. อุปฺปณฺเฑตีติ อุปฺปณฺฑนกถํ กเถติ. อภินิสีทตีติ อภิภวิตฺวา สนฺติเก วา เอกาสเน วา นิสีทติ. ทุติยปเทปิ เอเสว นโย. อชฺโฌตฺถรตีติ อวตฺถรติ. วินิเวเฐตฺวา วินิโมเจตฺวาติ คหิตฏฺฐานโต ตสฺสา หตฺถํ วินิพฺเพเฐตฺวา เจว โมเจตฺวา จ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ. อิมสฺมึ สุตฺเต วฏฺฏวิวฏฺฏํ กถิตํ.

๖. ทุติยโยธาชีวสุตฺตวณฺณนา

๗๖. ฉฏฺเฐ อสิจมฺมํ คเหตฺวาติ อสิญฺจ จมฺมญฺจ คเหตฺวา. ธนุกลาปํ สนฺนยฺหิตฺวาติ ธนุญฺจ สรกลาปญฺจ สนฺนยฺหิตฺวา. วิยูฬฺหนฺติ ยุทฺธสนฺนิเวสเวเสน ฐิตํ. สงฺคามํ โอตรตีติ มหายุทฺธํ โอตรติ. อุสฺสหติ วายมตีติ อุสฺสาหญฺจ วายามญฺจ กโรติ. หนนฺตีติ ฆาเตนฺติ. ปริยาปาเทนฺตีติ ปริยาปาทยนฺติ. อุปลิกฺขนฺตีติ วิชฺฌนฺติ. อปเนนฺตีติ สกเสนํ คเหตฺวา คจฺฉนฺติ. อปเนตฺวา ญาตกานํ เนนฺตีติ สกเสนํ เนตฺวา ตโต ญาตกานํ สนฺติกํ เนนฺติ. นียมาโนติ อตฺตโน เคหํ วา เสสญาติสนฺติกํ วา นิยฺยมาโน. อุปฏฺฐหนฺติ ปริจรนฺตีติ ปหารโสธนวณกปฺปนาทีนิ กโรนฺตา ชคฺคนฺติ โคปยนฺติ.

อรกฺขิเตเนว กาเยนาติ อรกฺขิเตน กายทฺวาเรน. อรกฺขิตาย วาจายาติ อรกฺขิเตน วจีทฺวาเรน. อรกฺขิเตน จิตฺเตนาติ อรกฺขิเตน มโนทฺวาเรน. อนุปฏฺฐิตาย สติยาติ สตึ สุปฏฺฐิตํ อกตฺวา. อสํวุเตหิ อินฺทฺริเยหีติ มนจฺฉฏฺเฐหิ อินฺทฺริเยหิ อปิหิเตหิ อโคปิเตหิ. ราโค จิตฺตํ อนุทฺธํเสตีติ ราโค อุปฺปชฺชมาโนว สมถวิปสฺสนาจิตฺตํ ธํเสติ, ทูเร ขิปติ. ราคปริยุฏฺฐิโตมฺหิ, อาวุโส, ราคปเรโตติ อหํ, อาวุโส, ราเคน รตฺโต, ราเคน อนุคโต.

อฏฺฐิกงฺกลูปมาติอาทีสุ อฏฺฐิกงฺกลูปมา อปฺปสฺสาทฏฺเฐน. มํสเปสูปมา พหุสาธารณฏฺเฐน. ติณุกฺกูปมา อนุทหนฏฺเฐน. องฺคารกาสูปมา มหาภิตาปฏฺเฐน. สุปินกูปมา อิตฺตรปจฺจุปฏฺฐานฏฺเฐน. ยาจิตกูปมา ตาวกาลิกฏฺเฐน. รุกฺขผลูปมา สพฺพงฺคปจฺจงฺคปลิภญฺชนฏฺเฐน. อสิสูนูปมา อธิกุฏฺฏนฏฺเฐน. สตฺติสูลูปมา วินิวิชฺฌนฏฺเฐน. สปฺปสิรูปมา สาสงฺกสปฺปฏิภยฏฺเฐน. อุสฺสหิสฺสามีติ อุสฺสาหํ กริสฺสามิ. ธารยิสฺสามีติ สมณภาวํ ธารยิสฺสามิ. อภิรมิสฺสามีติ อภิรตึ อุปฺปาเทสฺสามิ น อุกฺกณฺฐิสฺสามิ. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว. อิมสฺมึ สุตฺเต วฏฺฏวิวฏฺฏํ กถิตนฺติ.

๗. ปฐมอนาคตภยสุตฺตวณฺณนา

๗๗. สตฺตเม อารญฺญเกนาติ อรญฺญวาสินา. อปฺปตฺตสฺสาติ อสมฺปตฺตสฺส ฌานวิปสฺสนามคฺคผลปฺปเภทสฺส วิเสสสฺส ปตฺติยา. เสสปเทสุปิ เอเสว นโย. โส มมสฺส อนฺตราโยติ โส มม ชีวิตนฺตราโย จ พฺรหฺมจริยนฺตราโย จ, ปุถุชฺชนกาลกิริยํ กโรนฺตสฺส สคฺคนฺตราโย จ มคฺคนฺตราโย จ ภเวยฺย. หนฺทาติ ววสฺสคฺคตฺเถ นิปาโต. วีริยํ อารภามีติ ทุวิธมฺปิ วีริยํ กโรมิ. สตฺถกาติ สตฺถํ วิย สนฺธิพนฺธนจฺเฉทกวาตา. วาเฬหีติ กกฺขเฬหิ. มาณเวหีติ โจเรหิ. กตกมฺเมหิ วา อกตกมฺเมหิ วาติ เอตฺถ โจริกํ กตฺวา นิกฺขนฺตา กตกมฺมา นาม, โจริกํ กาตุํ คจฺฉนฺตา อกตกมฺมา นาม. ตตฺถ กตกมฺมา กมฺมสฺส นิปฺผนฺนตฺตา สตฺตานํ คลโลหิตํ คเหตฺวา เทวตานํ พลึ กโรนฺติ, อกตกมฺมา ‘‘เอวํ โน กมฺมํ นิปฺผชฺชิสฺสตี’’ติ ปฐมตรํ กโรนฺติ. อิทํ สนฺธาย เต มํ ชีวิตา โวโรเปยฺยุนฺติ วุตฺตํ. วาฬา อมนุสฺสาติ กกฺขฬา ทุฏฺฐา ยกฺขาทโย อมนุสฺสา.

๘. ทุติยอนาคตภยสุตฺตวณฺณนา

๗๘. อฏฺฐเม ปุรา มํ โส ธมฺโม อาคจฺฉตีติ ยาว โส ธมฺโม มํ น อุปคจฺฉติ, ตาว อหํ ปุเรตรเมว วีริยํ อารภามีติ อตฺโถ. ขีโรทกีภูตาติ ขีโรทกํ วิย ภูตา เอกีภาวํ อุปคตา. ปิยจกฺขูหีติ เมตฺตจกฺขูหิ.

๙. ตติยอนาคตภยสุตฺตวณฺณนา

๗๙. นวเม ธมฺมสนฺโทสา วินยสนฺโทโสติ ธมฺมสนฺโทเสน วินยสนฺโทโส โหติ. กถํ ปน ธมฺมสฺมึ ทุสฺสนฺเต วินโย ทุสฺสติ นาม? สมถวิปสฺสนาธมฺเมสุ คพฺภํ อคฺคณฺหนฺเตสุ ปญฺจวิโธ วินโย น โหติ, เอวํ ธมฺเม ทุสฺสนฺเต วินโย ทุสฺสติ. ทุสฺสีลสฺส ปน สํวรวินโย นาม น โหติ, ตสฺมึ อสติ สมถวิปสฺสนา คพฺภํ น คณฺหาติ. เอวํ วินยสนฺโทเสนปิ ธมฺมสนฺโทโส เวทิตพฺโพ. อภิธมฺมกถนฺติ สีลาทิอุตฺตมธมฺมกถํ. เวทลฺลกถนฺติ เวทปฏิสํยุตฺตํ ญาณมิสฺสกกถํ. กณฺหธมฺมํ โอกฺกมมานาติ รนฺธคเวสิตาย อุปารมฺภปริเยสนวเสน กาฬกธมฺมํ โอกฺกมมานา. อปิจ ทุฏฺฐจิตฺเตน ปุคฺคลํ ฆฏฺเฏนฺตาปิ ตํ กณฺหธมฺมํ อตฺตโน ทหนฺตาปิ ลาภสกฺการตฺถํ กเถนฺตาปิ กณฺหธมฺมํ โอกฺกมนฺติเยว.

คมฺภีราติ ปาฬิคมฺภีรา. คมฺภีรตฺถาติ อตฺถคมฺภีรา. โลกุตฺตราติ โลกุตฺตรธมฺมทีปกา. สุญฺญตาปฏิสํยุตฺตาติ ขนฺธธาตุอายตนปจฺจยาการปฏิสํยุตฺตา. น อญฺญา จิตฺตํ อุปฏฺฐเปสฺสนฺตีติ ชานนตฺถาย จิตฺตํ น ฐเปสฺสนฺติ. อุคฺคเหตพฺพํ ปริยาปุณิตพฺพนฺติ อุคฺคเหตพฺเพ จ วฬญฺเชตพฺเพ จ. กวิตาติ สิโลกาทิพนฺธนวเสน กวีหิ กตา. กาเวยฺยาติ ตสฺเสว เววจนํ. พาหิรกาติ สาสนโต พหิทฺธา ฐิตา. สาวกภาสิตาติ พาหิรสาวเกหิ ภาสิตา. เสสเมตฺถ เหฏฺฐา วุตฺตนยตฺตา สุวิญฺเญยฺยตฺตา จ อุตฺตานตฺถเมว.

๑๐. จตุตฺถอนาคตภยสุตฺตวณฺณนา

๘๐. ทสเม กลฺยาณกามาติ สุนฺทรกามา. รสคฺคานีติ อุตฺตมรสานิ. สํสฏฺฐา วิหริสฺสนฺตีติ ปญฺจวิเธน สํสคฺเคน สํสฏฺฐา วิหริสฺสนฺติ. สนฺนิธิการปริโภคนฺติ สนฺนิธิกตสฺส ปริโภคํ. โอฬาริกมฺปิ นิมิตฺตนฺติ เอตฺถ ปถวึ ขณนฺโตปิ ขณาหีติ อาณาเปนฺโตปิ ปถวิยํ โอฬาริกํ นิมิตฺตํ กโรติ นาม. ติณกฏฺฐสาขาปลาสํ ฉินฺทนฺโตปิ ฉินฺทาติ อาณาเปนฺโตปิ หริตคฺเค โอฬาริกํ นิมิตฺตํ กโรติ นาม. อาชีวตฺถาย ปณฺณนิวาปอาทีนิ คาหาเปนฺโต ผลานิ โอจินนฺเต วา โอจินาเปนฺเตน วตฺตพฺพเมว นตฺถิ. อิเมสุ จตูสุ สุตฺเตสุ สตฺถารา สาสเน วุทฺธิปริหานิ กถิตาติ.

โยธาชีววคฺโค ตติโย.