(๓) นิโรธุปฺปนฺนวาโร
๖๕. (ก) ยสฺส จิตฺตํ นิรุชฺฌติ ตสฺส จิตฺตํ อุปฺปนฺนนฺติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ ตสฺส จิตฺตํ นิรุชฺฌตีติ?
จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ, โน จ เตสํ จิตฺตํ นิรุชฺฌติ. จิตฺตสฺส ภงฺคกฺขเณ เตสํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนญฺเจว นิรุชฺฌติ จ.
(ก) ยสฺส จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส จิตฺตํ น อุปฺปนฺนนฺติ?
จิตฺตสฺส อุปฺปาทกฺขเณ เตสํ จิตฺตํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ จิตฺตํ น อุปฺปนฺนํ. นิโรธสมาปนฺนานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ จิตฺตํ น เจว นิรุชฺฌติ น จ อุปฺปนฺนํ.
(ข) ยสฺส วา ปน จิตฺตํ น อุปฺปนฺนํ ตสฺส จิตฺตํ น นิรุชฺฌตีติ? อามนฺตา.