๔. ปจฺจุปฺปนฺนาตีตวาโร

๑๖๘. (ก) โย ทุกฺขสจฺจํ ปริชานาติ โส สมุทยสจฺจํ ปชหิตฺถาติ? โน.

(ข) โย วา ปน สมุทยสจฺจํ ปชหิตฺถ โส ทุกฺขสจฺจํ ปริชานาตีติ? โน.

(ก) โย ทุกฺขสจฺจํ น ปริชานาติ โส สมุทยสจฺจํ นปฺปชหิตฺถาติ?

อรหา ทุกฺขสจฺจํ น ปริชานาติ, โน จ สมุทยสจฺจํ นปฺปชหิตฺถ. อคฺคมคฺคสมงฺคิญฺจ อรหนฺตญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา ปุคฺคลา ทุกฺขสจฺจญฺจ น ปริชานนฺติ สมุทยสจฺจญฺจ นปฺปชหิตฺถ.

(ข) โย วา ปน สมุทยสจฺจํ นปฺปชหิตฺถ โส ทุกฺขสจฺจํ น ปริชานาตีติ?

อคฺคมคฺคสมงฺคี สมุทยสจฺจํ นปฺปชหิตฺถ, โน จ ทุกฺขสจฺจํ น ปริชานาติ. อคฺคมคฺคสมงฺคิญฺจ อรหนฺตญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสา ปุคฺคลา สมุทยสจฺจญฺจ นปฺปชหิตฺถ ทุกฺขสจฺจญฺจ น ปริชานนฺติ.