๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

ปจฺจยจตุกฺกํ

๕๑. กุสลํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสลํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. กุสลํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล ปริตฺโต จ อพฺยากโต ปริตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา. (๓)

อกุสลํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อกุสโล ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา… ตีณิ.

อพฺยากตํ ปริตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

กุสลํ ปริตฺตญฺจ อพฺยากตํ ปริตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

อกุสลํ ปริตฺตญฺจ อพฺยากตํ ปริตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต ปริตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (สํขิตฺตํ.)

เหตุยา นว, อารมฺมเณ ตีณิ, อวิคเต นว. (สํขิตฺตํ. สหชาตวารมฺปิ…เป… สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ.)

๕๒. กุสโล ปริตฺโต ธมฺโม กุสลสฺส ปริตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

อกุสโล ปริตฺโต ธมฺโม อกุสลสฺส ปริตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

อพฺยากโต ปริตฺโต ธมฺโม อพฺยากตสฺส ปริตฺตสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

กุสโล ปริตฺโต ธมฺโม กุสลสฺส ปริตฺตสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (สํขิตฺตํ.)

เหตุยา สตฺต, อารมฺมเณ นว, อวิคเต เตรส. (สํขิตฺตํ. ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ.)

มหคฺคตาทิปทานิ

เหตุปจฺจโย

๕๓. กุสลํ มหคฺคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล มหคฺคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

อพฺยากตํ มหคฺคตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต มหคฺคโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สํขิตฺตํ.)

เหตุยา เทฺว, อารมฺมเณ เทฺว, อวิคเต เทฺว. (สํขิตฺตํ. สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร).

๕๔. กุสลํ อปฺปมาณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ กุสโล อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑)

อพฺยากตํ อปฺปมาณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ อพฺยากโต อปฺปมาโณ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา. (๑) (สํขิตฺตํ.)

เหตุยา เทฺว, อวิคเต เทฺว. (สํขิตฺตํ. สหชาตวาเรปิ…เป… ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร.)