๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๙๗. สญฺโญชนญฺเจว สญฺโญชนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน เจว สญฺโญชนิโย จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ (จกฺกํ). (๑)

สญฺโญชนญฺเจว สญฺโญชนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย เจว โน จ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชเน ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. (๒)

สญฺโญชนญฺเจว สญฺโญชนิยญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน เจว สญฺโญชนิโย จ สญฺโญชนิโย เจว โน จ สญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ (จกฺกํ). (๓)

๙๘. สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย เจว โน จ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… (ยาว มหาภูตา). (๑)

สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน เจว สญฺโญชนิโย จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชนิเย เจว โน จ สญฺโญชเน ขนฺเธ ปฏิจฺจ สญฺโญชนา. (๒)

สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน เจว สญฺโญชนิโย จ สญฺโญชนิโย เจว โน จ สญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา สญฺโญชนา จ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๙๙. สญฺโญชนญฺเจว สญฺโญชนิยญฺจ สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน เจว สญฺโญชนิโย จ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ (จกฺกํ). (๑)

สญฺโญชนญฺเจว สญฺโญชนิยญฺจ สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย เจว โน จ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ สญฺโญชเน จ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๒)

สญฺโญชนญฺเจว สญฺโญชนิยญฺจ สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน เจว สญฺโญชนิโย จ สญฺโญชนิโย เจว โน จ สญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชนิยญฺเจว โน จ สญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ กามราคสญฺโญชนญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ จ…เป… (จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ). (๓)

(สญฺโญชนโคจฺฉเก ปฐมทุกสทิสํ.)

(เอวํ อิมมฺปิ ทุกํ วิตฺถาเรตพฺพํ, นินฺนานากรณํ ฐเปตฺวา โลกุตฺตรํ).

สญฺโญชนสญฺโญชนิยทุกํ นิฏฺฐิตํ.