๔. สญฺโญชนโคจฺฉกํ

๒๐. สญฺโญชนทุกํ

๑. ปฏิจฺจวาโร

๑. ปจฺจยานุโลมํ

๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๑. สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ สีลพฺพตปรามาสสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ มานสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, ปฏิฆสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ อิสฺสาสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, ปฏิฆสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ มจฺฉริยสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, ปฏิฆสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, มานสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ ภวราคสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, ภวราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, วิจิกิจฺฉาสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสญฺโญชนํ. (๑)

สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชเน ปฏิจฺจ สมฺปยุตฺตกา ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ. (๒)

สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ (จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ). (๓)

๒. โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ, วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา, เอกํ มหาภูตํ…เป… มหาภูเต ปฏิจฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ กฏตฺตารูปํ อุปาทารูปํ. (๑)

โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชเน ขนฺเธ ปฏิจฺจ สญฺโญชนา. (๒)

โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา สญฺโญชนา จ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป…. (๓)

๓. สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ (จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ). (๑)

สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ สญฺโญชเน จ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ จ…เป…. (๒)

สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ กามราคสญฺโญชนญฺจ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… (จกฺกํ พนฺธิตพฺพํ). (๓)

(อารมฺมณปจฺจเย รูปํ นตฺถิ. อธิปติปจฺจโย เหตุสทิโส, วิจิกิจฺฉาสญฺโญชนํ นตฺถิ.) อนนฺตรปจฺจยา…เป… อวิคตปจฺจยา.

๑. ปจฺจยานุโลมํ

๒. สงฺขฺยาวาโร

สุทฺธํ

๔. เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา นว, อนนฺตเร นว (สพฺพตฺถ นว), วิปาเก เอกํ, อาหาเร นว…เป… อวิคเต นว.

อนุโลมํ.

๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๑. วิภงฺควาโร

นเหตุปจฺจโย

๕. สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – วิจิกิจฺฉาสญฺโญชนํ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสญฺโญชนํ. (๑)

โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – อเหตุกํ โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป… (ยาว อสญฺญสตฺตา). (๑)

โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – วิจิกิจฺฉาสหคเต อุทฺธจฺจสหคเต ขนฺเธ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสญฺโญชนํ. (๒)

สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นเหตุปจฺจยา – วิจิกิจฺฉาสญฺโญชนญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปฏิจฺจ อวิชฺชาสญฺโญชนํ. (๓)

(สํขิตฺตํ. อาสวโคจฺฉกสทิสํ. นอารมฺมณาปิ สพฺเพ อุทฺธริตพฺพา.)

๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๒. สงฺขฺยาวาโร

สุทฺธํ

๖. นเหตุยา จตฺตาริ, นอารมฺมเณ ตีณิ, นอธิปติยา นว, นอนนฺตเร ตีณิ, นสมนนฺตเร ตีณิ, นอญฺญมญฺเญ ตีณิ, นอุปนิสฺสเย ตีณิ, นปุเรชาเต นว, นปจฺฉาชาเต นว, นอาเสวเน นว, นกมฺเม ตีณิ, นวิปาเก นว, นอาหาเร เอกํ, นอินฺทฺริเย เอกํ, นฌาเน เอกํ, นมคฺเค เอกํ, นสมฺปยุตฺเต ตีณิ, นวิปฺปยุตฺเต นว, โนนตฺถิยา ตีณิ, โนวิคเต ตีณิ.

ปจฺจนียํ.

๓. ปจฺจยานุโลมปจฺจนียํ

เหตุทุกํ

๗. เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ, นอธิปติยา นว (เอวํ สพฺพํ คเณตพฺพํ).

๔. ปจฺจยปจฺจนียานุโลมํ

นเหตุทุกํ

๘. นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ จตฺตาริ (สพฺพตฺถ จตฺตาริ) วิปาเก เอกํ, อาหาเร จตฺตาริ…เป… มคฺเค ตีณิ, สมฺปยุตฺเต จตฺตาริ…เป… อวิคเต จตฺตาริ.

ปจฺจนียานุโลมํ.

๒. สหชาตวาโร

๙. สญฺโญชนํ ธมฺมํ สหชาโต สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา (ปฏิจฺจวารสทิสํ).

๓. ปจฺจยวาโร

๑-๔. ปจฺจยานุโลมาทิ

เหตุปจฺจโย

๑๐. สญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา… ตีณิ (ปฏิจฺจสทิสํ).

โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… ขนฺเธ ปจฺจยา วตฺถุ, วตฺถุํ ปจฺจยา ขนฺธา, เอกํ มหาภูตํ…เป… มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, กฏตฺตารูปํ, อุปาทารูปํ, วตฺถุํ ปจฺจยา โนสญฺโญชนา ขนฺธา. (๑)

โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชเน ขนฺเธ ปจฺจยา สญฺโญชนา, วตฺถุํ ปจฺจยา สญฺโญชนา. (๒)

โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธํ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา สญฺโญชนญฺจ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป… วตฺถุํ ปจฺจยา สญฺโญชนา, มหาภูเต ปจฺจยา จิตฺตสมุฏฺฐานํ รูปํ, วตฺถุํ ปจฺจยา สญฺโญชนา สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา. (๓)

๑๑. สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนญฺจ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ปจฺจยา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ, กามราคสญฺโญชนญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ (จกฺกํ) (๑)

สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา โนสญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ สญฺโญชเน จ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป… (จกฺกํ). สญฺโญชเน จ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา โนสญฺโญชนา ขนฺธา. (๒)

สญฺโญชนญฺจ โนสญฺโญชนญฺจ ธมฺมํ ปจฺจยา สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา – โนสญฺโญชนํ เอกํ ขนฺธญฺจ กามราคสญฺโญชนญฺจ ปจฺจยา ตโย ขนฺธา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ, เทฺว ขนฺเธ…เป… (จกฺกํ). กามราคสญฺโญชนญฺจ วตฺถุญฺจ ปจฺจยา ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา (จกฺกํ. สํขิตฺตํ). (๓)

๑๒. เหตุยา นว, อารมฺมเณ นว (สพฺพตฺถ นว), วิปาเก เอกํ…เป… อวิคเต นว.

๑๓. นเหตุยา จตฺตาริ (ยตฺถ ยตฺถ วตฺถุ ลพฺภติ, ตตฺถ ตตฺถ นินฺเนตพฺพํ), นอารมฺมเณ ตีณิ…เป… โนวิคเต ตีณิ.

๔. นิสฺสยวาโร

(เอวํ อิตเรปิ เทฺว คณนา จ นิสฺสยวาโร จ กาตพฺโพ.)

๕. สํสฏฺฐวาโร

๑. ปจฺจยานุโลมํ

เหตุปจฺจโย

๑๔. สญฺโญชนํ ธมฺมํ สํสฏฺโฐ สญฺโญชโน ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – กามราคสญฺโญชนํ สํสฏฺฐํ ทิฏฺฐิสญฺโญชนํ อวิชฺชาสญฺโญชนํ (เอวํ นว ปญฺหา. อรูปาเยว กาตพฺพา).

๖. สมฺปยุตฺตวาโร

(สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ เอวํ กาตพฺพา.)

๗. ปญฺหาวาโร

๑. ปจฺจยานุโลมํ

๑. วิภงฺควาโร

เหตุปจฺจโย

๑๕. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – สญฺโญชนา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ สญฺโญชนานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – สญฺโญชนา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – สญฺโญชนา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ สญฺโญชนานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๑๖. โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย – โนสญฺโญชนา เหตู สมฺปยุตฺตกานํ ขนฺธานํ จิตฺตสมุฏฺฐานานญฺจ รูปานํ เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย; ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป…. (๑)

อารมฺมณปจฺจโย

๑๗. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – สญฺโญชเน อารพฺภ สญฺโญชนา อุปฺปชฺชนฺติ. (มูลํ กาตพฺพํ) สญฺโญชเน อารพฺภ โนสญฺโญชนา ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (มูลํ กาตพฺพํ) สญฺโญชเน อารพฺภ สญฺโญชนา จ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๓)

๑๘. โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – ทานํ ทตฺวา สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ กตฺวา ตํ ปจฺจเวกฺขติ, ปุพฺเพ สุจิณฺณานิ…เป… ฌานา…เป… อริยา มคฺคา วุฏฺฐหิตฺวา มคฺคํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, ผลํ…เป… นิพฺพานํ ปจฺจเวกฺขนฺติ, นิพฺพานํ โคตฺรภุสฺส, โวทานสฺส, มคฺคสฺส, ผลสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย; อริยา โนสญฺโญชเน ปหีเน กิเลเส…เป… วิกฺขมฺภิเต กิเลเส…เป… ปุพฺเพ…เป… จกฺขุํ …เป… วตฺถุํ โนสญฺโญชเน ขนฺเธ อนิจฺจโต…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ; ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ, ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ, เจโตปริยญาเณน โนสญฺโญชนจิตฺตสมงฺคิสฺส จิตฺตํ ชานาติ, อากาสานญฺจายตนํ วิญฺญาณญฺจายตนสฺส…เป… อากิญฺจญฺญายตนํ เนวสญฺญานาสญฺญายตนสฺส…เป… รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส…เป… โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส…เป… โนสญฺโญชนา ขนฺธา อิทฺธิวิธญาณสฺส, เจโตปริยญาณสฺส, ปุพฺเพนิวาสานุสฺสติญาณสฺส, ยถากมฺมูปคญาณสฺส, อนาคตํสญาณสฺส, อาวชฺชนาย อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – ทานํ…เป… สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ…เป… ปุพฺเพ…เป… ฌานา…เป… จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ โนสญฺโญชเน ขนฺเธ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ ราโค อุปฺปชฺชติ…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ. (๒)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย – ทานํ ทตฺวา สีลํ…เป… อุโปสถกมฺมํ…เป… ปุพฺเพ…เป… ฌานา…เป… จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ โนสญฺโญชเน ขนฺเธ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ สญฺโญชนา จ สญฺโญชนสมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. (๓)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ (อารพฺภเยว กาตพฺพา).

อธิปติปจฺจโย

๑๙. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ – สญฺโญชนํ ครุํ กตฺวา…เป… ตีณิ (ครุการมฺมณา).

โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติ. อารมฺมณาธิปติ – ทานํ ทตฺวา สีลํ…เป… ตีณิ (ติณฺณมฺปิ อารมฺมณาธิปติ, สหชาตาธิปติปิ กาตพฺพา, วิภชิตพฺพา ตีณิปิ).

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อธิปติปจฺจเยน ปจฺจโย. อารมฺมณาธิปติ – สญฺโญชเน จ สมฺปยุตฺตเก จ ขนฺเธ ครุํ กตฺวา…เป… ตีณิ.

อนนฺตรปจฺจโย

๒๐. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา สญฺโญชนา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สญฺโญชนานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา โนสญฺโญชนา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ…เป… ผลสมาปตฺติยา อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย – ปุริมา ปุริมา โนสญฺโญชนา ขนฺธา ปจฺฉิมานํ ปจฺฉิมานํ สญฺโญชนานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย; อาวชฺชนา สญฺโญชนานํ อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย (เอวํ เทฺวปิ กาตพฺพา). (๓)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

สมนนฺตรปจฺจยาทิ

๒๑. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส สมนนฺตรปจฺจเยน ปจฺจโย… นว… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… นว… อญฺญมญฺญปจฺจเยน ปจฺจโย… นว… นิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… นว.

อุปนิสฺสยปจฺจโย

๒๒. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – สญฺโญชนา สญฺโญชนานํ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย (เอวํ ตีณิปิ).

๒๓. โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – สทฺธํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ…เป… สมาปตฺตึ อุปฺปาเทติ, มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ; สีลํ…เป… ปญฺญํ, ราคํ…เป… ปตฺถนํ…เป… เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ทานํ เทติ…เป… สงฺฆํ ภินฺทติ; สทฺธา…เป… เสนาสนํ สทฺธาย…เป… ผลสมาปตฺติยา อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – สทฺธํ อุปนิสฺสาย มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ; สีลํ…เป… เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ปาณํ หนติ…เป… สงฺฆํ ภินฺทติ; สทฺธา…เป… เสนาสนํ ราคสฺส…เป… ปตฺถนาย อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณูปนิสฺสโย, อนนฺตรูปนิสฺสโย, ปกตูปนิสฺสโย…เป…. ปกตูปนิสฺสโย – สทฺธํ อุปนิสฺสาย มานํ ชปฺเปติ, ทิฏฺฐึ คณฺหาติ; สีลํ…เป… เสนาสนํ อุปนิสฺสาย ปาณํ หนติ…เป… สงฺฆํ ภินฺทติ; สทฺธา…เป… เสนาสนํ สญฺโญชนานํ สมฺปยุตฺตกานญฺจ ขนฺธานํ อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ.

ปุเรชาตปจฺจโย

๒๔. โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณปุเรชาตํ, วตฺถุปุเรชาตํ. อารมฺมณปุเรชาตํ – จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ อนิจฺจโต…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ; ทิพฺเพน จกฺขุนา รูปํ ปสฺสติ, ทิพฺพาย โสตธาตุยา สทฺทํ สุณาติ, รูปายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส…เป… โผฏฺฐพฺพายตนํ กายวิญฺญาณสฺส…เป…. วตฺถุปุเรชาตํ – จกฺขายตนํ จกฺขุวิญฺญาณสฺส…เป… กายายตนํ กายวิญฺญาณสฺส…เป… วตฺถุ โนสญฺโญชนานํ ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณปุเรชาตํ, วตฺถุปุเรชาตํ. อารมฺมณปุเรชาตํ – จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ ราโค อุปฺปชฺชติ…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ. วตฺถุปุเรชาตํ – วตฺถุ สญฺโญชนานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย – อารมฺมณปุเรชาตํ, วตฺถุปุเรชาตํ. อารมฺมณปุเรชาตํ – จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ อสฺสาเทติ, อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ สญฺโญชนา จ สมฺปยุตฺตกา จ ขนฺธา อุปฺปชฺชนฺติ. วตฺถุปุเรชาตํ – วตฺถุ สญฺโญชนานํ สมฺปยุตฺตกานญฺจ ขนฺธานํ ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

ปจฺฉาชาตปจฺจโย

๒๕. สญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… เอกํ.

โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย…เป…. (๑)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย…เป…. (๑)

อาเสวนปจฺจโย

๒๖. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อาเสวนปจฺจเยน ปจฺจโย… นว.

กมฺมปจฺจยาทิ

๒๗. โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ… วิปากปจฺจเยน ปจฺจโย… เอกํ… อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ… อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ… ฌานปจฺจเยน ปจฺจโย… ตีณิ… มคฺคปจฺจเยน ปจฺจโย… นว… สมฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย… นว.

วิปฺปยุตฺตปจฺจโย

๒๘. สญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปจฺฉาชาตํ (วิภชิตพฺพํ). (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ, ปจฺฉาชาตํ (วิภชิตพฺพํ). (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุเรชาตํ – วตฺถุ สญฺโญชนานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุเรชาตํ – วตฺถุ สญฺโญชนานํ สมฺปยุตฺตกานญฺจ ขนฺธานํ วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส วิปฺปยุตฺตปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปจฺฉาชาตํ (วิภชิตพฺพํ). (๑)

อตฺถิปจฺจโย

๒๙. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย… เอกํ (ปฏิจฺจสทิสํ). (๑)

สญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปจฺฉาชาตํ (สํขิตฺตํ). (๒)

สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย (ปฏิจฺจสทิสํ). (๓)

๓๐. โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ, ปจฺฉาชาตํ, อาหารํ, อินฺทฺริยํ (สํขิตฺตํ). (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ. สหชาตา – โนสญฺโญชนา ขนฺธา สมฺปยุตฺตกานํ สญฺโญชนานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. ปุเรชาตํ – จกฺขุํ…เป… วตฺถุํ อสฺสาเทติ อภินนฺทติ, ตํ อารพฺภ ราโค อุปฺปชฺชติ…เป… โทมนสฺสํ อุปฺปชฺชติ, วตฺถุ สญฺโญชนานํ อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ. สหชาโต – โนสญฺโญชโน…เป… (สํขิตฺตํ, อาสวสทิสํ). (๓)

๓๑. สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ (อาสวสทิสํ). (๑)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ, ปจฺฉาชาตํ, อาหารํ, อินฺทฺริยํ (วิภชิตพฺพํ อาสวสทิสํ). (๒)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อตฺถิปจฺจเยน ปจฺจโย – สหชาตํ, ปุเรชาตํ (วิภชิตพฺพํ อาสวสทิสํ). (๓)

๑. ปจฺจยานุโลมํ

๒. สงฺขฺยาวาโร

สุทฺธํ

๓๒. เหตุยา จตฺตาริ, อารมฺมเณ นว, อธิปติยา นว, อนนฺตเร นว, สมนนฺตเร นว, สหชาเต นว, อญฺญมญฺเญ นว, นิสฺสเย นว, อุปนิสฺสเย นว, ปุเรชาเต ตีณิ, ปจฺฉาชาเต ตีณิ, อาเสวเน นว, กมฺเม ตีณิ, วิปาเก เอกํ, อาหาเร ตีณิ, อินฺทฺริเย ตีณิ, ฌาเน ตีณิ, มคฺเค นว, สมฺปยุตฺเต นว, วิปฺปยุตฺเต ปญฺจ, อตฺถิยา นว, นตฺถิยา นว, วิคเต นว, อวิคเต นว.

อนุโลมํ.

ปจฺจนียุทฺธาโร

๓๓. สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๔. โนสญฺโญชโน ธมฺโม โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… กมฺมปจฺจเยน ปจฺจโย… อาหารปจฺจเยน ปจฺจโย… อินฺทฺริยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

โนสญฺโญชโน ธมฺโม สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย … สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… ปุเรชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๓๕. สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๑)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา โนสญฺโญชนสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย… ปจฺฉาชาตปจฺจเยน ปจฺจโย. (๒)

สญฺโญชโน จ โนสญฺโญชโน จ ธมฺมา สญฺโญชนสฺส จ โนสญฺโญชนสฺส จ ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย… สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย… อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย. (๓)

๒. ปจฺจยปจฺจนียํ

๒. สงฺขฺยาวาโร

๓๖. นเหตุยา นว, นอารมฺมเณ นว (สพฺพตฺถ นว), โนอวิคเต นว.

๓. ปจฺจยานุโลมปจฺจนียํ

เหตุทุกํ

๓๗. เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ จตฺตาริ…เป… นสมนนฺตเร จตฺตาริ, นอญฺญมญฺเญ เทฺว, นอุปนิสฺสเย จตฺตาริ…เป… นมคฺเค จตฺตาริ, นสมฺปยุตฺเต เทฺว, นวิปฺปยุตฺเต จตฺตาริ, โนนตฺถิยา จตฺตาริ, โนวิคเต จตฺตาริ.

๔. ปจฺจยปจฺจนียานุโลมํ

นเหตุทุกํ

๓๘. นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว, อธิปติยา นว (อนุโลมมาติกา), อวิคเต นว.

สญฺโญชนทุกํ นิฏฺฐิตํ.

๒๑. สญฺโญชนิยทุกํ

๑-๗. ปฏิจฺจวาราทิ

๓๙. สญฺโญชนิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ สญฺโญชนิโย ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา – สญฺโญชนิยํ เอกํ ขนฺธํ ปฏิจฺจ ตโย ขนฺธา จิตฺตสมุฏฺฐานญฺจ รูปํ…เป… เทฺว ขนฺเธ…เป… ปฏิสนฺธิกฺขเณ…เป… ขนฺเธ ปฏิจฺจ วตฺถุ, วตฺถุํ ปฏิจฺจ ขนฺธา, เอกํ มหาภูตํ…เป….