(๓๑) ๑๑. อสญฺญกถา

๓๘๑. อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถีติ? อามนฺตา. สญฺญาภโว สญฺญาคติ สญฺญาสตฺตาวาโส สญฺญาสํสาโร สญฺญาโยนิ สญฺญตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

นนุ อสญฺญภโว อสญฺญคติ อสญฺญสตฺตาวาโส อสญฺญสํสาโร อสญฺญโยนิ อสญฺญตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. หญฺจิ อสญฺญภโว อสญฺญคติ อสญฺญสตฺตาวาโส อสญฺญสํสาโร อสญฺญโยนิ อสญฺญตฺตภาวปฏิลาโภ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถี’’ติ.

อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถีติ? อามนฺตา. ปญฺจโวการภโว คติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ อตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

นนุ เอกโวการภโว คติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ อตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. หญฺจิ เอกโวการภโว คติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ อตฺตภาวปฏิลาโภ, โน จ วต เร วตฺตพฺเพ – ‘‘อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถี’’ติ.

อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถีติ? อามนฺตา. ตาย สญฺญาย สญฺญากรณียํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

๓๘๒. มนุสฺเสสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ สญฺญาภโว สญฺญาคติ สญฺญาสตฺตาวาโส สญฺญาสํสาโร สญฺญาโยนิ สญฺญตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ สญฺญาภโว สญฺญาคติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ อตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

มนุสฺเสสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ ปญฺจโวการภโว คติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ อตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ ปญฺจโวการภโว คติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ อตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

มนุสฺเสสุ สญฺญา อตฺถิ, ตาย สญฺญาย สญฺญากรณียํ กโรตีติ? อามนฺตา. อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถิ, ตาย สญฺญาย สญฺญากรณียํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ อสญฺญภโว อสญฺญคติ อสญฺญสตฺตาวาโส อสญฺญสํสาโร อสญฺญโยนิ อสญฺญตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. มนุสฺเสสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ อสญฺญภโว อสญฺญคติ…เป… อสญฺญตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ เอกโวการภโว คติ สตฺตาวาโส สํสาโร โยนิ อตฺตภาวปฏิลาโภติ? อามนฺตา. มนุสฺเสสุ สญฺญา อตฺถิ, โส จ เอกโวการภโว คติ…เป… อตฺตภาวปฏิลาโภติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถิ, น จ ตาย สญฺญาย สญฺญากรณียํ กโรตีติ? อามนฺตา. มนุสฺเสสุ สญฺญา อตฺถิ, น จ ตาย สญฺญาย สญฺญากรณียํ กโรตีติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

๓๘๓. น วตฺตพฺพํ – ‘‘อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถี’’ติ? อามนฺตา. นนุ วุตฺตํ ภควตา – ‘‘สนฺติ, ภิกฺขเว, อสญฺญสตฺตา นาม เทวา; สญฺญุปฺปาทา จ ปน เต เทวา ตมฺหา กายา จวนฺตี’’ติ [ที. นิ. ๑.๖๘]! อตฺเถว สุตฺตนฺโตติ? อามนฺตา. เตน หิ อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถีติ.

อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา อตฺถีติ? กิญฺจิ [กญฺจิ (สฺยา.)] กาเล อตฺถิ, กิญฺจิ กาเล นตฺถีติ. กิญฺจิ กาเล สญฺญสตฺตา กิญฺจิ กาเล อสญฺญสตฺตา, กิญฺจิ กาเล สญฺญภโว กิญฺจิ กาเล อสญฺญภโว, กิญฺจิ กาเล ปญฺจโวการภโว กิญฺจิ กาเล เอกโวการภโวติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

อสญฺญสตฺเตสุ สญฺญา กิญฺจิ กาเล อตฺถิ, กิญฺจิ กาเล นตฺถีติ? อามนฺตา. กํ กาลํ อตฺถิ, กํ กาลํ นตฺถีติ? จุติกาเล อุปปตฺติกาเล อตฺถิ, ฐิติกาเล นตฺถีติ. จุติกาเล อุปปตฺติกาเล สญฺญสตฺตา, ฐิติกาเล อสญฺญสตฺตา; จุติกาเล อุปปตฺติกาเล สญฺญภโว, ฐิติกาเล อสญฺญภโว; จุติกาเล อุปปตฺติกาเล ปญฺจโวการภโว, ฐิติกาเล เอกโวการภโวติ? น เหวํ วตฺตพฺเพ…เป….

อสญฺญกถา นิฏฺฐิตา.