๖. ทุกํ
๒๗๗. เหตู ธมฺมา… เหตู เจว สเหตุกา จ ธมฺมา… เหตู เจว เหตุสมฺปยุตฺตา จ ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา สมฺปยุตฺตา; เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๗๘. สเหตุกา ธมฺมา… เหตุสมฺปยุตฺตา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๗๙. สเหตุกา เจว น จ เหตู ธมฺมา… เหตุสมฺปยุตฺตา เจว น จ เหตู ธมฺมา… น เหตุสเหตุกา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๐. อปฺปจฺจยา ธมฺมา… อสงฺขตา ธมฺมา… สนิทสฺสนา ธมฺมา… สปฺปฏิฆา ธมฺมา… รูปิโน ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๑. โลกุตฺตรา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ฉหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๒. อาสวา ธมฺมา… อาสวา เจว สาสวา จ ธมฺมา… อาสวา เจว อาสวสมฺปยุตฺตา จ ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา สมฺปยุตฺตา; เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๓. อนาสวา ธมฺมา… อาสววิปฺปยุตฺตา อนาสวา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ฉหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๔. อาสวสมฺปยุตฺตา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๕. อาสวสมฺปยุตฺตา เจว โน จ อาสวา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๖. สํโยชนา ธมฺมา… คนฺถา ธมฺมา… โอฆา ธมฺมา… โยคา ธมฺมา… นีวรณา ธมฺมา… ปรามาสา ธมฺมา… ปรามาสา เจว ปรามฏฺฐา จ ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา สมฺปยุตฺตา; เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๗. อปรามฏฺฐา ธมฺมา… ปรามาสวิปฺปยุตฺตา อปรามฏฺฐา ธมฺมา สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ฉหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๘. ปรามาสสมฺปยุตฺตา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๘๙. สารมฺมณา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๐. อนารมฺมณา ธมฺมา… จิตฺตวิปฺปยุตฺตา ธมฺมา… จิตฺตวิสํสฏฺฐา ธมฺมา… อุปาทา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๑. จิตฺตา ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ สมฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๒. เจตสิกา ธมฺมา… จิตฺตสมฺปยุตฺตา ธมฺมา… จิตฺตสํสฏฺฐา ธมฺมา… จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานา ธมฺมา… จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุโน ธมฺมา… จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺติโน ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๓. อนุปาทินฺนา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ปญฺจหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๔. อุปาทานา ธมฺมา… กิเลสา ธมฺมา… กิเลสา เจว สํกิเลสิกา จ ธมฺมา… กิเลสา เจว สํกิลิฏฺฐา จ ธมฺมา… กิเลสา เจว กิเลสสมฺปยุตฺตา จ ธมฺมา ตีหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา สมฺปยุตฺตา; เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๕. อสํกิเลสิกา ธมฺมา… กิเลสวิปฺปยุตฺตา อสํกิเลสิกา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ฉหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๖. สํกิลิฏฺฐา ธมฺมา… กิเลสสมฺปยุตฺตา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๗. สํกิลิฏฺฐา เจว โน จ กิเลสา ธมฺมา… กิเลสสมฺปยุตฺตา เจว โน จ กิเลสา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๘. ทสฺสเนน ปหาตพฺพา ธมฺมา… ภาวนาย ปหาตพฺพา ธมฺมา… ทสฺสเนน ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา… ภาวนาย ปหาตพฺพเหตุกา ธมฺมา… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๒๙๙. สวิตกฺกา ธมฺมา… สวิจารา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ปนฺนรสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๐. อวิตกฺกา ธมฺมา… อวิจารา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ เอกาย ธาตุยา วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๑. สปฺปีติกา ธมฺมา… ปีติสหคตา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๒. สุขสหคตา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน สมฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ ปนฺนรสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๓. อุเปกฺขาสหคตา ธมฺมา เอเกน ขนฺเธน สมฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ สมฺปยุตฺตา. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ เอกาทสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๔. น กามาวจรา ธมฺมา… อปริยาปนฺนา ธมฺมา… อนุตฺตรา ธมฺมา…เป… สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ฉหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๕. รูปาวจรา ธมฺมา… อรูปาวจรา ธมฺมา… นิยฺยานิกา ธมฺมา… นิยตา ธมฺมา… สรณา ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ สมฺปยุตฺตาติ? นตฺถิ. กติหิ วิปฺปยุตฺตา? เอเกน ขนฺเธน ทสหายตเนหิ โสฬสหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
ธมฺมายตนํ ธมฺมธาตุ, ทุกฺขสจฺจญฺจ ชีวิตํ;
สฬายตนํ นามรูปํ, จตฺตาโร จ มหาภวา.
ชาติ ชรา จ มรณํ, ติเกเสฺวกูนวีสติ;
โคจฺฉเกสุ จ ปญฺญาส, อฏฺฐ จูฬนฺตเร ปทา.
มหนฺตเร ปนฺนรส, อฏฺฐารส ตโต ปเร;
เตวีส ปทสตํ เอตํ, สมฺปโยเค น ลพฺภตีติ.
สมฺปโยควิปฺปโยคปทนิทฺเทโส ฉฏฺโฐ.