๗. สตฺตมนโย
๗. สมฺปยุตฺเตนวิปฺปยุตฺตปทนิทฺเทโส
๓๐๖. เวทนากฺขนฺเธน เย ธมฺมา… สญฺญากฺขนฺเธน เย ธมฺมา… สงฺขารกฺขนฺเธน เย ธมฺมา… วิญฺญาณกฺขนฺเธน เย ธมฺมา… มนายตเนน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา, เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา? เต ธมฺมา จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๗. จกฺขุวิญฺญาณธาตุยา เย ธมฺมา…เป… มโนธาตุยา เย ธมฺมา… มโนวิญฺญาณธาตุยา เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ เอกาย ธาตุยา วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๘. มนินฺทฺริเยน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๐๙. อุเปกฺขินฺทฺริเยน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ปญฺจหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๑๐. สงฺขารปจฺจยา วิญฺญาเณน เย ธมฺมา… สฬายตนปจฺจยา ผสฺเสน เย ธมฺมา… ผสฺสปจฺจยา เวทนาย เย ธมฺมา… ผสฺเสน เย ธมฺมา… เวทนาย เย ธมฺมา… สญฺญาย เย ธมฺมา… เจตนาย เย ธมฺมา… จิตฺเตน เย ธมฺมา… มนสิกาเรน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๑๑. อธิโมกฺเขน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ เอกาย ธาตุยา วิปฺปยุตฺตา.
๓๑๒. อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… อุเปกฺขาสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ปญฺจหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๑๓. สวิตกฺกสวิจาเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ เอกาย ธาตุยา วิปฺปยุตฺตา.
๓๑๔. จิตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… เจตสิเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… จิตฺตสมฺปยุตฺเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา … จิตฺตสํสฏฺเฐหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐาเนหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภูหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… จิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตีหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา จตูหิ ขนฺเธหิ เอเกนายตเนน สตฺตหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา; เอเกนายตเนน เอกาย ธาตุยา เกหิจิ วิปฺปยุตฺตา.
๓๑๕. สวิตกฺเกหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา… สวิจาเรหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา… เต ธมฺมา น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ เอกาย ธาตุยา วิปฺปยุตฺตา.
๓๑๖. อุเปกฺขาสหคเตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา, เตหิ ธมฺเมหิ เย ธมฺมา วิปฺปยุตฺตา, เต ธมฺมา กติหิ ขนฺเธหิ กติหายตเนหิ กติหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา? เต ธมฺมา น เกหิจิ ขนฺเธหิ น เกหิจิ อายตเนหิ ปญฺจหิ ธาตูหิ วิปฺปยุตฺตา.
ขนฺธา จตุโร อายตนญฺจ เมกํ;
ธาตูสุ สตฺต เทฺวปิ จ อินฺทฺริยโต.
ตโย ปฏิจฺจ ตถริว ผสฺสปญฺจมา;
อธิมุจฺจนา มนสิ ติเกสุ ตีณิ.
สตฺตนฺตรา เทฺว จ มเนน ยุตฺตา;
วิตกฺกวิจารณา อุเปกฺขกาย จาติ.
สมฺปยุตฺเตนวิปฺปยุตฺตปทนิทฺเทโส สตฺตโม.