๖. ฉปฺปจฺจยวิภาค-ฉฏฺฐปริจฺเฉท
ปตฺถารนย
๑๒๙. ปตฺถาเร สพฺพเค ปาเท, ปุพฺพคา’โธ ลฺป’เร สมา;
ปุพฺเพ ครุ เต จ มิเม, กตฺตพฺพา ยาว สพฺพลา.
นฏฺฐนย
๑๓๐. นฏฺฐสฺส โย ภเวยฺย’งฺโก, ตสฺมึ โล’ทฺธิกเต สเม;
วิสเม เตฺว’กสหิเต, ภเวยฺย’ทฺธิกเต ครุ.
อุทฺทิฏฺฐนย
๑๓๑. เอกา’ทินุกฺกเมน’งฺเก, ปุพฺพาโธ ทฺวิคุเณ ลิเข;
มิสฺสเกหิ ลหุฏฺเฐหิ, เส’เกหุ’ทฺทิฏฺฐกํ ภเว.
สพฺพคลกฺริยนย
๑๓๒. วุตฺต’กฺขร สมา สงฺขฺยา, ลิกฺขฺย เสโก’ปรู’ปริ;
เอเกกหีน เมกาทิ, นุ’ฏฺฐาเน สพฺพคาทิกํ.
วุตฺตสงฺขฺยานย
๑๓๓. ครุกฺริยา’งฺก สนฺโทเห, ภเว สงฺขฺยา วิมิสฺสิเต;
อุทฺทิฏฺฐ’งฺก สมาหาโร, เส’โก เว’มํ สมา’นเย.
วุตฺตอทฺธานย
๑๓๔. สงฺเขฺยว ทฺวิคุเณ’กูนา, วิตฺถารา’ยามสมฺภวา;
วุตฺตสฺส’ทฺธ’นฺตรานญฺจ, ครุลานญฺจ องฺคุลํ.
อิติ วุตฺโตทเย ฉนฺทสิ ฉปฺปจฺจยวิภาโค นาม
ฉฏฺโฐ ปริจฺเฉโท.
นิคมน
๑๓๕. เสล’นฺตรา’ยตน วาสิก สีล’ตฺเถร,
ปาโท ครุ คฺคุณครุ ชฺชยตํ มเม’โส;
ยสฺส ปฺปภาว’มวลมฺพ มเย’ทิโสปิ,
สมฺปาทิโต’ภิมต สิทฺธิกโร ปรตฺโถ.
๑๓๖. ปรตฺถ สมฺปาทนโต, ปุญฺเญนา’ธิคเตน’หํ;
ปรตฺถ สมฺปาทนโก, ภเวยฺยํ ชาติ ชาติยํ.
๑๓๗. อวโลกิต มตฺเตน, ยถา ฉปฺปจฺจยา มยา;
สาธิตา สาธยนฺเต’ว, มิจฺฉิตตฺถมฺปิ ปาณิโนติ.
อิติ สงฺฆรกฺขิตมหาสามิตฺเถเรน วิรจิตํ
วุตฺโตทยปฺปกรณํ ปรินิฏฺฐิตํ.