๖. ฉปฺปจฺจยวิภาค-ฉฏฺฐปริจฺเฉท

ปตฺถารนย

๑๒๙. ปตฺถาเร สพฺพเค ปาเท, ปุพฺพคา’โธ ลฺป’เร สมา;

ปุพฺเพ ครุ เต จ มิเม, กตฺตพฺพา ยาว สพฺพลา.

นฏฺฐนย

๑๓๐. นฏฺฐสฺส โย ภเวยฺย’งฺโก, ตสฺมึ โล’ทฺธิกเต สเม;

วิสเม เตฺว’กสหิเต, ภเวยฺย’ทฺธิกเต ครุ.

อุทฺทิฏฺฐนย

๑๓๑. เอกา’ทินุกฺกเมน’งฺเก, ปุพฺพาโธ ทฺวิคุเณ ลิเข;

มิสฺสเกหิ ลหุฏฺเฐหิ, เส’เกหุ’ทฺทิฏฺฐกํ ภเว.

สพฺพคลกฺริยนย

๑๓๒. วุตฺต’กฺขร สมา สงฺขฺยา, ลิกฺขฺย เสโก’ปรู’ปริ;

เอเกกหีน เมกาทิ, นุ’ฏฺฐาเน สพฺพคาทิกํ.

วุตฺตสงฺขฺยานย

๑๓๓. ครุกฺริยา’งฺก สนฺโทเห, ภเว สงฺขฺยา วิมิสฺสิเต;

อุทฺทิฏฺฐ’งฺก สมาหาโร, เส’โก เว’มํ สมา’นเย.

วุตฺตอทฺธานย

๑๓๔. สงฺเขฺยว ทฺวิคุเณ’กูนา, วิตฺถารา’ยามสมฺภวา;

วุตฺตสฺส’ทฺธ’นฺตรานญฺจ, ครุลานญฺจ องฺคุลํ.

อิติ วุตฺโตทเย ฉนฺทสิ ฉปฺปจฺจยวิภาโค นาม

ฉฏฺโฐ ปริจฺเฉโท.

นิคมน

๑๓๕. เสล’นฺตรา’ยตน วาสิก สีล’ตฺเถร,

ปาโท ครุ คฺคุณครุ ชฺชยตํ มเม’โส;

ยสฺส ปฺปภาว’มวลมฺพ มเย’ทิโสปิ,

สมฺปาทิโต’ภิมต สิทฺธิกโร ปรตฺโถ.

๑๓๖. ปรตฺถ สมฺปาทนโต, ปุญฺเญนา’ธิคเตน’หํ;

ปรตฺถ สมฺปาทนโก, ภเวยฺยํ ชาติ ชาติยํ.

๑๓๗. อวโลกิต มตฺเตน, ยถา ฉปฺปจฺจยา มยา;

สาธิตา สาธยนฺเต’ว, มิจฺฉิตตฺถมฺปิ ปาณิโนติ.

อิติ สงฺฆรกฺขิตมหาสามิตฺเถเรน วิรจิตํ

วุตฺโตทยปฺปกรณํ ปรินิฏฺฐิตํ.