อายาจนการณํ

กสฺมา ปน เต ตํ อายาจึสูติ? วุจฺจเต, มหาวิหารวาสิโน หิ อาทิโตเยว ปฏฺฐาย ปิฏกตฺตยํ ยถา ตีสุ สงฺคีตีสุ ปาฬิภาสาย สงฺคีตํ, ยถา จ วฏฺฏคามณิราชกาเล (๔๕๕-๔๖๗-พุ-ว) โปตฺถเกสุ อาโรปิตํ, ตถา โปราณํ ปาฬิปิฏกเมว อุคฺคณฺหนฺติ เจว วาเจนฺติ จ, น สกฺกตาโรปิตปิฏกํ. อฏฺฐกถาโย จ ติวสฺสสตมตฺตโต ปุเร กตา. ตถา หิ อฏฺฐกถาสุ วสภราชกาลโต (๖๐๙-๖๕๓-พุ-๐) ปจฺฉา สีหฬิกตฺเถรานญฺเจว อญฺเญสญฺจ วตฺถุ น ทิสฺสติ ฐเปตฺวา มหาเสนราชวตฺถุํ [ปารา. อฏฺฐ. ๒.๒๓๖-๒๓๗], ยาว อาจริยพุทฺธโฆสกาลาปิ จ ตา เอว โปราณฏฺฐกถาโย อตฺถิ น อภินวีกตา. เตน เตสํ ปิฏเกสุ เยภุยฺเยน ชนา ปริจยํ กาตุํ อสญฺชาตาภิลาสา โหนฺติ อสญฺชาตุสฺสาหา. ทีปนฺตเรสุ จ อตฺตโน ปิฏกํ ปตฺถราเปตุํ น สกฺโกนฺติ อฏฺฐกถานํ ทีปภาสาย อภิสงฺขตตฺตา. อภยคิริวาสิโน ปน วฏฺฏคามณิราชกาลโต ปฏฺฐาย สกฺกตภาสาโรปิตํ ธมฺมรุจินิกายาทิปิฏกมฺปิ มหายานปิฏกมฺปิ นวํ นวํ ปริยาปุณนฺติ เจว วาเจนฺติ จ, เตน เตสํ ปิฏเกสุ เยภุยฺเยน ชนา ปริจยํ กาตุํ สญฺชาตาภิลาสา โหนฺติ สญฺชาตุสฺสาหา, นวํ นวเมว หิ สตฺตา ปิยายนฺติ. ตโตเยว เต ทีปนฺตเรสุปิ อตฺตโน วาทํ ปตฺถราเปตุํ สกฺโกนฺติ. ตสฺมา เต มหาวิหารวาสิโน เถรา อตฺตโน สีหฬฏฺฐกถาโย ปาฬิภาสาย อภิสงฺขริตุกามา ตถา กาตุํ สมตฺถํ อาจริยพุทฺธโฆสตฺเถรสฺส ญาณปฺปภาววิเสสํ ยถาวุตฺตคุณสมฺปนฺนภาวญฺจ ญตฺวา อายาจึสูติ เวทิตพฺพํ.