๒. มิคลุทฺทกสฺส วตฺถุมฺหิ อยมานุปุพฺพิกถา

อิโต กิร เอก ตึสติเม กปฺเป สิขีนาม สมฺมาสมฺพุทฺโธ สมตึส ปารมิโย ปูเรตฺวา ปรมาติสมฺโพธึ ปตฺวา สเทวกํ โลกํ สํสารกนฺตารา อุตฺตาเรนฺโต ธมฺมรตนวสฺสํ วสฺสาเปนฺโต ธมฺมเภรึปหรนฺโต ธมฺมเกตุํ อุสฺสาเปนฺโต เอกสฺมึ สมเย วิเวก มนุพฺรูหนฺโต อรญฺญายตนํ ปาวิสิ, ปวิสิตฺวา จปน สุปุปฺผิตนาคปุนฺนาคาทินานาตรุสณฺฑมณฺฑิเต สุผุลฺลสุมนมาลติปฺปภุตินานาลตากุเล อเนกวิธทิปทจตุปฺปทสงฺฆนิเสวิเต รมณีเย สีตลสิลาตเล จตุคฺคุณํ สงฺฆาฏึปญฺญเปตฺวา นิสีทิ ฉพฺพณฺณรํสีหิ ทิสํ ปูรยนฺโต, ตทา ตตฺถ เทวพฺรหฺมนาคสุปณฺณาทโย สนฺนิปติตฺวา ทิพฺพมเยหิ คนฺธมาลาทีหิ ภควนฺตํ ปูชยมานา โถมยมานา นมสฺสมานา อฏฺฐํสุ, ตสฺมึ ปนสมาคเม ภควา มธุรสฺสรํ นิจฺฉาเรนฺโต พฺรหฺมโฆเสน จตุสจฺจปฏิสํยุตฺตํ ธมฺมํ เทเสติ อมตวสฺสํ วสฺสาเปนฺโตวิย. ตทา เอโก มิคลุทฺทโก วนํ ปวิฏฺโฐ มิคสูกเร หนฺตฺวา มํสํ ขาทนฺโต ตํ ฐานํ ปตฺวา อทฺทส ภควนฺตํ ธมฺมํ เทเสนฺตํ. ทิสฺวา เอกมนฺตํ ฐิโต ธมฺมํ สุตฺวา จิตฺตํ ปสาเทตฺวา ตโต จุโต เทวโลเก นิพฺพตฺติตฺวา ฉสุ กามสคฺเคสุ มนุสฺเสสุจ อปราปรํ อิสฺสริยํ อนุภวนฺโต อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท สาวตฺถิยํ กุลเคเห นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺญุตํ ปตฺโต ภควโต สาสเน ปพฺพชิตฺวา เอกทิวสํ ธมฺมํ เทเสนฺตสฺส ภควโต จตุสจฺจปติ สํยุตฺตํ ธมฺมกถํ สุตฺวา จตุปฏิสมฺภิทาหิ อรหตฺตํ ปตฺวา เอกทิวสํ ภิกฺขุสงฺฆมชฺฌคโต อตฺตโน กตกมฺมปฺปกาสเนน ปีติวาจมุทาหริ.

๑. เอ ก ตึ เส อิโต กปฺเป,

โลเก อุปฺปชฺชิ นายโก;

ปตฺตึส ลกฺขณาติณฺโณ,

สมฺพุทฺโธ ส สิขีวฺหโย.

๒. ชลนฺโต ทีปรุกฺโขว, สูริโยว นภ มุคฺคโต;

เมรุราชาว สมฺพุทฺโธ, ชเนสคฺโค ปตาปวา.

๓. ปูเรตฺวา ธมฺมนาวายํ, ส นาโถ สกลํ ปชํ;

ปติฏฺฐเปนฺโต สํสาร, กนฺตารา สนฺติภูมิยํ.

๔. ธมฺมเกตุํ สมุสฺเสนฺโต, หนนฺโต ธมฺมทุนฺทุภึ;

สตฺเต ทุกฺขา ปโมเจนฺโต, วสี ตตฺถ ชิโน วสี.

๕. เอกสฺมึ สมเย นาโถ,

โลกปชฺโชตโก ชิโน;

วิเวกกาโม สมฺพุทฺโธ,

สุรมฺมํ กานนํ คโต.

๖. ปุนฺนาคนาคปูคาทิ, นานาปาทปสํกุลํ;

ลตา ลิงฺคิตสาขาหิ, สา โมทกุสุมายุตํ.

๗. กุสุมา โมทสมฺมตฺต, ฉปฺปทาลิ นิเสวิตํ;

นานามิค คณากิณฺณํ, มยูรคณ นจฺจิตํ.

๘. สีตลจฺโฉทิกาสาธุ, สุปติตฺถชลาสยํ;

อาสาร สารธาราหิ, นิชฺฌราสต สํกุลํ.

๙. คนฺตฺวาน โส มหารญฺญํ,

สีตลํ สิกตาตลํ;

สิลาตเล นิสินฺโนสิ,

วิสฺสชฺเชนฺโต ฉรํสิโย.

๑๐. เทวา ตตฺถ สมาคนฺตฺวา, ปูเชสุํ ทฺวิปทุตฺตมํ;

ทิพฺเพหิ คนฺธมาลาหิ, นจฺเจหิ ตุริเยหิจ.

๑๑. เทวเทโว ตทา เทว, สงฺฆมชฺเฌ นิสีทิย;

จตุสจฺจ มเทเสสิ, นิจฺฉรํ มธุรํ คิรํ.

๑๒. ตทาหํ ลุทฺทโก อาสึ, มิคสูกรมารโก;

มิคมํเสน ชิวามิ, เตน โปเสมิ ทารเก [โปเสนฺโตปุตฺตทารเก อิติกตฺถจิ].

๑๓. ตทาหํ มิควํ ยาโต,

สพาโณ สสราสโน;

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ,

เทวสงฺฆปุรกฺขตํ.

๑๔. จนฺทํว ตารกากิณฺณํ, เมรุํวณฺณวมชฺฌคํ;

วิโรจมาน มาสีนํ, จตุสจฺจปฺปกาสกํ.

๑๕. เอกปสฺเส ฐิโต ตตฺถ, อสฺโสสึ ธมฺมมุตฺตมํ;

ตตฺถ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา, โสมนสฺสํ ปเวทยึ.

๑๖. เอกตึเส อิโต กปฺเป,

ยํ ปุญฺญํ ปสุตํ มยา;

เตนาหํ ปุญฺญกมฺเมน,

ชาโตสึ เทวโยนิยํ.

๑๗. สมฺปตฺติมนุภุตฺวาน, ฉกามคฺเค ปราปรํ;

เทวสงฺฆปริพฺพูโฬฺห, วิมาเน รตนามเย.

๑๘. มนุสฺเสสุจ ยํ อคฺคํ, ตสฺส ภาคี ภวามหํ;

โภเค เม อูนตา นตฺถิ, สทฺธมฺมสวเณ ผลํ.

๑๙. อิมสฺมึ ภทฺทเก กปฺเป,

สาวตฺติปุรมุตฺตเม;

อฑฺเฒ มหทฺธเน สาเล,

ชาโตหํ อุทิเต กุเล.

๒๐. มหตา ปริวาเรน, ปตฺโต วุทฺธึจ วิญฺญุตํ;

จาริกํ จรมาโนหํ, ปตฺโต เชตวนํ วรํ.

๒๑. อทฺทสํ สห สิสฺเสหิ, นิสินฺนํ สุคตํ ตทา;

อสฺโสสึ มธุรํ ธมฺมํ, จตุสจฺจปฺปกาสกํ.

๒๒. สุตฺวาน มธุรํ ธมฺมํ, ปพฺพชิตฺวาน สาสเน;

อ ชรา มรํ สีติภูตํ, ปตฺโต นิพฺพาณมุตฺตมํ.

๒๓. สุตํ เอกมุหุตฺตํ เม, ตทา ธมฺมํ สุเทสิตํ;

เตนมฺหิ จตุราปาเย, น ชาโต น กุโตภยํ.

๒๔. กรมุกฺขิปฺป วกฺขามิ, กโรเถ กคิรํ มม;

มโม ปมํ กริตฺวาน, ธมฺมํ สุณาถ สาธุกนฺติ.

เอวญฺจ ปน วตฺวา สตฺเต ธมฺมสวเณ นิโยเชสีติ.

๒๕. อิติ ตนุตรกาลํ สาธุ ธมฺมํ สุณิตฺวา,

อธิคตวิภวานํ อานุภาวํ สุณิตฺวา;

ภววิภวสุขํ โภ ปตฺถยนฺตา กุสีตํ,

ชหถ สุณถ ธมฺมํ ทุลฺลภํ ทุลฺลภสฺสาติ.

มิคลุทฺทกสฺส วตฺถุํ ทุติยํ.