๑๐. รูปเทวิยา วตฺถุมฺหิ อยมานุปุพฺพีกถา

อตีเต กิร วิปสฺสิสฺส ภควโต กาเล ตสฺมึ นคเร เอกา คามทาริกา วิหาเร อาหิณฺฑนฺตี เอกํ คิลานภิกฺขุํ ทิสฺวา กมฺปมานหทยา อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ภนฺเต โกเต อาพาโธ สรีรํ ปีเฬตีติ ปุจฺฉิ. เตนาปิ ภคินิ ขราพาโธ เม ปีเฬตีติ วุตฺเต สา เตนหิ ภนฺเต อหํ ตํ โรคํ วูปสเมสฺสามีติ นิมนฺเตตฺวา เคหํ คนฺตฺวา ตํ ปวตฺตึ มาตาปิตุนฺนํ กเถตฺวา เตหิ อนุญฺญาตา ปุน ทิวเส นานคฺครเสน เภสชฺชาหารํ สมฺปาเทสิ, ตโต โส ภิกฺขุ ปุนทิวเส จีวรํ ปารุปิตฺวา ภิกฺขาย จรนฺโต ตสฺสา เคหํ คนฺตฺวา อฏฺฐาสิ. สา เถรํ อาคตํ ทิสฺวา โสมนสฺสชาตา ปตฺตํ คเหตฺวา อาสนํ ปญฺญาเปตฺวา อทาสิ. ตตฺถ นิสินฺนํ ตํ อาหาเรน สาธุกํ ปริวิสิตฺวา สกฺการ มกาสิ. อถสฺสา สทฺธาพเลน ภุตฺตมตฺเตเยว โส อาพาโธ วูปสมิ. ตโต โส วูปสนฺตโรโค ทุติยทิวเส ตสฺสา เคหํ นา คมาสิ. อถ สา วิหารํ คนฺตฺวา ตํ วนฺทิตฺวา กสฺมานาคตตฺถาติ ปุจฺฉิตฺวา เตน เม ภคินิ พฺยาธิ วูปสมิ, ตสฺมา นาคโตสฺมีติ วุตฺเต สา สาธุ ภนฺเตติ โสมนสฺสชาตา เคหเมว อคมาสิ. สา เตน ปุญฺญกมฺเมน กาลํ กตฺวา เทวโลเก นิพฺพตฺติ. ตสฺสา ตตฺถ ทฺวาทสโยชนิกํ กนกวิมานํ นิพฺพตฺติ. สา ตตฺถ เทวิสฺสริยํ อนุภวนฺตี ฉพุทฺธนฺตรํ เขเปตฺวา อมฺหากํ ภควโต กาเล ชมฺพุทีเป เทวปุตฺตนคเร อุทิจฺจพฺรหฺมณกุเล เชฏฺฐพฺราหฺมณสฺส ภริยาย กุจฺฉิมฺหิ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ, สา ปริปาก มนฺวาย มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขมิ. ตสฺสา มาตุกุจฺฉิโต นิกฺขนฺตกาลโต ปฏฺฐาย ทิวเส ทิวเส อฏฺฐฏฺฐนาลิมตฺตํ ตณฺฑุลํ นิพฺพตฺตติ. ตสฺสา รูปสมฺปตฺตึ ทิสฺวา ปสนฺนา มาตาปิตโร รูปเทวีติ นาม มกํสุ. ปจฺฉา ตํ ปติรูเปน ทารเกน นิโยเชสุํ. อถสฺสา ตณฺฑุล- นาลิมตฺตํ คเหตฺวา ปจิตุํ อารทฺเธ อิจฺฉิติจฺฉิตมํสาทิพฺยญฺชนญฺช สปฺปินวนีตทธิขีราทิโครสญฺจ ชีรมริจาทิกฏุกภณฺฑญฺจ กทลิปนสมธุคุฬาทิอุปกรณญฺจ ภาชนานิ ปูเรตฺวา นิพฺพตฺตติ, ตาย หตฺเถน คหิตํ กิญฺจิ ขาทนียํ โภชนียํวา ปูติภาวํ น คจฺฉติ, ภตฺตุกฺขลึ คเหตฺวา สกลนครวาสิโน โภเชนฺติยาปิ เอกกฏจฺฉุมตฺตํ ภตฺตํ คหิตฏฺฐานํ น ปญฺญายติ. เอวํ อปริกฺขยปุญฺญา อโหสิ, สกลเทวปุตฺตนคเร จนฺทสุริยาว ปากฏา อโหสิ, อถ สา ปญฺจสตภิกฺขู นิมนฺเตตฺวา นิจฺจํ สกนิเวสเนเยว โภเชติ, ตทา เตสํ อนฺตเร ปฏิสมฺภิทาปตฺโต มหาสงฺฆรกฺขิตตฺเถโรนาม อิมิสฺสา ปุญฺญานุภาวํ ทิพฺพจกฺขุนา ทิสฺวา น ชานาติ เอสา อตฺถนา ปุพฺเพ กตกมฺมํ. ยนฺนูนาหํ อสฺสา ปกาเสยฺยนฺติ เอกทิวสํ ตสฺสา นิเวสเน ภุญฺชิตฺวา อนุโมทนํ กโรนฺโต ชานาสิ ภคินิ ตยา ปุพฺเพ กตกมฺมนฺติ ปุจฺฉิ, น ชานามิ ภนฺเต. โสตุมิจฺฉามีติ, อถสฺสา โส ปุพฺพกมฺมํ ปกาเสนฺโต.

๑. เอกนวุเต อิโต กปฺเป,

วิปสฺสีนาม นายโก;

อโหสิ โลเก โลเกก,

นายโก ฉินฺนพนฺธโน.

๒. ตทา ตสฺมึ ปุเร รมฺเม, อาสิ ตฺวํ คามทาริกา;

อาหิณฺฑนฺตี วิหารสฺมึ, อทฺทกฺขิ ชินสาวกํ.

๓. โรคาตุรํ กิสํ ปณฺฑุํ, อสฺสสนฺตํ มุหุํ มุหุํ;

ทิสฺวาน กมฺปิตา จิตฺตา, นิมนฺเตตฺวาน ตํ มุนึ.

๔. เภสชฺชญฺเจว ภตฺตญฺจ, อทา ตฺวํ เตน โส ยติ;

อพฺยาพาโธ อนีโฆจ, อโหสิ อนุปทฺทโว.

๕. ตโต ตฺวํ เตน กมฺเมน, สุกเตน ตโต จุตา;

ชาตาสิ เทวโลกสฺมึ, สพฺพกามสมิทฺธินี.

๖. ตตฺถ เต ปุญฺญเตเชน, ปาสาโท รตนามโย;

มณิถูปิสตากิณฺโณ, กูฏาคาเรหิ ลงฺกโต.

๗. เนกคพฺภสตากิณฺโณ, สยนาสนมณฺฑิโต;

อจฺฉราสตสํกิณฺโณ, นจฺจคีตาทิสํกุโล.

๘. รมฺภามฺพชมฺพุสนฺนีร, ปูคปุนฺนาคปาฏลี;

นาคาทิตรุสณฺเฑหิ, มณฺฑิตุยฺยานปนฺติหิ.

๙. ปทุมุปฺปลกฬาร, กุนฺทกานนมณฺฑิเต;

มธุมตฺตาลิปาลีหิ, สารสีสรสํกุเล.

๑๐. เทวปุตฺเตหิ เนเกหิ, ตถา เทวจฺฉราหิจ;

นิจฺจุสฺสเว มหาโภเค, วิมาเน มนนนฺทเน.

๑๑. ตฺวเมวํ เทวโลกมฺหิ, วินฺทมานา มหายสํ;

อทฺธานํ วีตินาเมตฺวา, นิพฺพุเต โคตเม ชิเน.

๑๒. ชมฺพุทีเป อิทานิ ตฺวํ, นิพฺพตฺตา อุทิเต กุเล;

ปุญฺญปญฺญาคุณาวาสา, รูเปนคฺคา ปิยํวทา.

๑๓. เอตํ เต เทวโลกสฺมึ, เทวิสฺสริยมพฺภุตํ,

อิมํ เต อิธ โลกสฺมึ, สพฺพํ มานุสิกํ สุขํ.

๑๔. วิปสฺสิมุนิโน กาเล, ตฺวํ ตสฺเสกสฺส ภิกฺขุโน;

อทา ทานํ คิลานสฺส, ตสฺส ตํ ผลมีทิสํ.

๑๕. กาตพฺพญฺหิ สทา ปุญฺญํ, อิจฺฉนฺเตน สุขปฺปทํ;

ตสฺมา ตฺวํ สพฺพทา ภทฺเท, อุสฺสุกฺกา กุสเล ภวาติ.

เอวํ โส ตสฺส ปุริมตฺตภาเว กตกมฺมํ ปกาเสตฺวา อิทานิ ปุญฺญกมฺเม อปฺปมาทา ภวาติ อนุสาสิ. สา เถรสฺส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ปรมโสมนสฺสา ตโต ปฏฺฐาย ทานาทีสุ นิรตา ปุญฺญานิ กโรนฺตี เตเนว โสมนสฺเสน โสตาปนฺนา อริยสาวิกา อโหสีติ.

๑๖. อิติ ตรุณกุมารี ปุญฺญกมฺเมสุ สารํ,

อวิทิตคุณมตฺตา ทตฺว ภิกฺขุสฺส ทานํ;

ทิวิมนุชสุขํ สาลตฺถ ตุเมฺห ภวนฺตา,

วิทิตกุสลปากา กึ น ลพฺเภถ สนฺตึ.

รูปเทวิยา วตฺถุํ ทสมํ.

ธมฺมโสณฺฑกวคฺโค ปถโม.