๗. สงฺฆเตทกกฺขนฺธก

ปุจฺฉา – กถํ อาวุโส ฉนฺนํ สกฺยกุมารานํ สห อุปาลิกปฺปเกน ปพฺพชฺชา อโหสิ, กถญฺจ เนสํ วิเสโส อุทปาทิ.

วิสฺสชฺชนา – ภควา ภนฺเต อุปาลึ กปฺปกํ ปฐมํ ปพฺพาเชสิ, ปจฺฉา เต สกฺยกุมาเร, อถ ภนฺเต อายสฺมา ภทฺทิโย เตเนว อนฺตรวสฺเสน ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉากาสิ, อายสฺมา อนุรุทฺโธ ทิพฺพจกฺขุํ อุปฺปาเทสิ, อายสฺมา อานนฺโท โสตาปตฺติผลํ สจฺฉากาสิ, เทวทตฺโต โปถุชฺชนิกํ อิทฺธึ อภินิปฺผาเทสิ. เอวํ โข ภนฺเต ฉนฺนํ สกฺยกุมารานํ อุปาลิกปฺปเกน สห ปพฺพชฺชา อโหสิ, เอวญฺจ ปน ภนฺเต เตสํ วิเสสาธิคโม อโหสิ.

ปกาสนีย

ปุจฺฉา – ปกาสนียกมฺมํ อาวุโส กาตุํ ภควตา กตฺถ ปญฺญตฺตํ, กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต เทวทตฺตํ อารพฺภ ปญฺญตฺตํ, เทวทตฺโต ภนฺเต ‘‘สราชิกาย มํ ภควา ปริสาย เขฬาสกวาเทน อปสาเทติ, สาริปุตฺตโมคฺคลฺลาเนว อุกฺกํสตี’’ติ กุปิโต อนตฺตมโน ภควติ อาฆาตํ พนฺธิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.

ปกาสนีย

ปุจฺฉา – เทวทตฺตสฺส อาวุโส ปกาสนียกมฺมํ การาเปตฺวา กถํ ภควา ปกาเสตุํ อาณาเปสิ.

วิสฺสชฺชนา – ภควา ภนฺเต เทวทตฺตสฺส ปกาสนียกมฺมํ กาตุํ ปญฺญเปตฺวา อายสฺมนฺตํ สาริปุตฺตํ อามนฺเตสิ ‘‘เตน หิ ตฺวํ สาริปุตฺต เทวทตฺตํ ราชคเห ปกาเสหี’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต เทวทตฺตสฺส ปกาสนียกมฺมํ กตฺวา เทวทตฺตํ ราชคเห ปกาเสตุํ ภควา อาณาเปสิ.

เทวทตฺต

ปุจฺฉา – กถํ อาวุโส เทวทตฺเตน ทุฏฺฐจิตฺเตน วธกจิตฺเตน ตถา คตสฺส รุหิรํ อุปฺปาเทตฺวา ปฐมํ อานนฺตริยํ กมฺมํ อุปจิตํ.

วิสฺสชฺชนา – ภควา ภนฺเต คิชฺฌกูฏสฺส ปพฺพตสฺส ฉายายํ จงฺกมิ, อถ ภนฺเต เทวทตฺโต คิชฺฌกูฏํ ปพฺพตํ อารุหิตฺวา มหตึ สิลํ ปวิชฺฌิ ‘‘อิมาย สมณํ โคตมํ ชีวิตา โวโรเปสฺสามี’’ติ, อถ โข ภนฺเต เทฺว ปพฺพตกูฏานิ สมาคนฺตฺวา ตํ สิลํ สมฺปฏิจฺฉึสุ, ตโต ปปติกา อุปฺปติตฺวา ภควโต ปาเท รุหิรํ อุปฺปาเทสิ. เอวํ โข ภนฺเต เทวทตฺเตน ทุฏฺเฐน วธกจิตฺเตน ตถาคตสฺส รุหิรํ อุปฺปาเทตฺวา ปฐมํ อานนฺตริยกมฺมํ อุปจิตํ.

ปุจฺฉา – กุเลสุ อาวุโส ติกโภชนํ ภควตา กตฺถ ปญฺญตฺตํ, กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต เทวทตฺตํ อารพฺภ ปญฺญตฺตํ, เทวทตฺโต ภนฺเต ปริหีนลาภสกฺกาโร สปริโส กุเลสุ วิญฺญาเปตฺวา วิญฺญาเปตฺวา ภุญฺชิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.

ปุจฺฉา – อลํ เทวทตฺต, มา เต รุจฺจิ สงฺฆเภโท, ครุโก โข เทวทตฺต สงฺฆเภโทติอาทิโก อาวุโส โอวาโท ภควตา กตฺถ ทินฺโน, กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ทินฺโน.

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต เทวทตฺตํ อารพฺภ ทินฺโน, เทวทตฺโต ภนฺเต สงฺฆเภทาย ปรกฺกมิ จกฺกเภทาย, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ทินฺโน.

อลํ เทวทตฺต, มา เต รุจฺจิ สงฺฆเภโท, ครุโก โข เทวทตฺต สงฺฆเภโท –

ปุจฺฉา – ‘‘สุกรํ สาธุนา สาธุํ, สาธุํ ปาเปน ทุกฺกรํ. ปาปํ ปาเปน สุกรํ, ปาปมริเยหิ ทุกฺกร’’นฺติ- อาวุโส อิทํ อุทานํ ภควตา กตฺถ อุทานิตํ, กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ อุทานิตํ.

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต เทวทตฺตํเยว อารพฺภ อุทานิตํ, อายสฺมา ภนฺเต อานนฺโท ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย ราชคหํ ปิณฺฑาย ปาวิสิ, อถ โข ภนฺเต เทวทตฺโต เยนายสฺมา อานนฺโท เตนุปสงฺกมิ, อุปสงฺกมิตฺวา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ เอตทโวจ ‘‘อชฺชตคฺเค ทานาหํ อาวุโส อานนฺท อญฺญเตฺรว ภควตา อญฺญเตฺรว ภิกฺขุสงฺฆา อุโปสถํ กริสฺสามิ สงฺฆกมฺมํ กริสฺสามี’’ติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ อุทานิตํ.

สุกรํ สาธุนา สาธุํ, สาธุํ ปาเปน ทุกฺกรํ;

ปาปํ ปาเปน สุกรํ, ปาปมริเยหิ ทุกฺกรํ.

ปุจฺฉา – เภทานุวตฺตกานํ อาวุโส ภิกฺขูนํ ถุลฺลจฺจยํ ภควตา กตฺถ ปญฺญตฺตํ, กํ อารพฺภ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.

วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต สมฺพหุเล ภิกฺขู อารพฺภ ปญฺญตฺตํ, อายสฺมา ภนฺเต สาริปุตฺโต ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตทโวจ ‘‘สาธุ ภนฺเต เภทานุวตฺตกา ภิกฺขู ปุน อุปสมฺปชฺเชยฺยุ’’นฺติ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.

‘‘สาธุ ภนฺเต เภทานุวตฺตกา ภิกฺขู ปุน อุปสมฺปชฺเชยฺยุ’’นฺติ –

ปุจฺฉา – กิตฺตาวตา นุ โข อาวุโส สงฺฆราชิ โหติ โน จ สงฺฆเภโท, กิตฺตาวตา จ ปน สงฺฆราชิ เจว โหติ สงฺฆเภโท จ.

วิสฺสชฺชนา – เอกโต ภนฺเต เอโก โหติ, เอกโต เทฺว จตุตฺโถ อนุสฺสาเวติ, สลากํ คาเหติ ‘‘อยํ ธมฺโม อยํ วินโย อิทํ สตฺถุสาสนํ อิมํ คณฺหถ อิมํ โรเจถาติ’’, เอเตเนว ภนฺเต นเยน จตุนฺนํ วา ปญฺจนฺนํ วา ฉนฺนํ วา สตฺตนฺนํ วา อฏฺฐนฺนํ วา สงฺฆราชิ โหติ, โน จ สงฺฆเภโท, เอกโต ภนฺเต จตฺตาโร โหนฺติ, เอกโต จตฺตาโร, นวโม อนุสฺสาเวติ, สลากํ คาเหติ ‘‘อยํ ธมฺโม อยํ วินโย อิทํ สตฺถุสาสนํ อิมํ คณฺหถ อิมํ โรเจถา’’ติ, เอวํ โข ภนฺเต สงฺฆราชิ เจว โหติ สงฺฆเภโท จ. เอวํ โข ภนฺเต สงฺฆราชิ โหติ, โน จ สงฺฆเภโท, เอวญฺจ ปน ภนฺเต สงฺฆราชิ เจว โหติ สงฺฆเภโท จ.

ปุจฺฉา – กิตฺตาวตา นุ โข อาวุโส สงฺโฆ ภินฺโน โหติ.

วิสฺสชฺชนา – อิธ ภนฺเต ภิกฺขู อธมฺมาทึ ธมฺมาทีนีติ ทีเปนฺติ, เต อิเมหิ อฏฺฐารสหิ วตฺถูหิ อปกสฺสนฺติ, อวปกสฺสนฺติ, อาเวนึ อุโปสถํ กโรนฺติ, อาเวนึ ปวารณํ กโรนฺติ, อาเวนึ สงฺฆกมฺมํ กโรนฺติ, เอวํ โข ภนฺเต สงฺโฆ ภินฺโน โหติ.

ปุจฺฉา – กิตฺตาวตา นุ โข อาวุโส สงฺโฆ สมคฺโค โหติ.

วิสฺสชฺชนา – อิธ ภนฺเต ภิกฺขู อธมฺมํ อธมฺโมติ ทีเปนฺติ, ธมฺมํ ธมฺโมติ ทีเปนฺติ, อวินยํ อวินโยติ ทีเปนฺติ…เป… ทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ ทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปนฺติ, อทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ อทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปนฺติ, เต อิเมหิ อฏฺฐารสหิ วตฺถูหิ น อปกสฺสนฺติ, น อวปกสฺสนฺติ, น อาเวนึ อุโปสถํ กโรนฺติ, น อาเวนึ ปวารณํ กโรนฺติ, น อาเวนึ สงฺฆกมฺมํ กโรนฺติ, เอตฺตาวตา โข ภนฺเต สงฺโฆ สมคฺโค โหติ.

ปุจฺฉา – สมคฺคํ อาวุโส สงฺฆํ ภินฺทิตฺวา กึ โส ปสวติ.

วิสฺสชฺชนา – สมคฺคํ โข ภนฺเต สงฺฆํ ภินฺทิตฺวา กปฺปฏฺฐิติกํ กิพฺพิสํ ปสวติ, กปฺปํ นิรยมฺหิ ปจฺจติ.

ปุจฺฉา – ภินฺนํ โข อาวุโส สงฺฆํ สมคฺคํ กตฺวา กึ โส ปสวติ.

วิสฺสชฺชนา – ภินฺนํ โข ภนฺเต สงฺฆํ สมคฺคํ กตฺวา พฺรหฺมํ ปุญฺญํ ปสวติ, กปฺปํ สคฺคมฺหิ โมทติ.

ปุจฺฉา – สงฺฆเภทํ ปุจฺฉิสฺสํ, สนิทานํ สนิทฺเทสํ. สมุกฺกฏฺฐปทานํ อาวุโส กติ อาปตฺติโย.

วิสฺสชฺชนา – สงฺฆเภทํ วิสฺสชฺชิสฺสํ, สนิทานํ สนิทฺเทสํ. สมุกฺกฏฺฐปทานํ ภนฺเต เทฺว อาปตฺติโย.