นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส
วินยปิฏก
สํคายนสฺส ปุจฺฉา วิสฺสชฺชนา
โอกาส ทานกถา
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, มหตี อยํ ปริสา, เอวรูปาย ปริสาย น สุกรา สพฺพโส กถํ สาเวตุํ, ตสฺมา อายสฺมโต จ ชวนตฺเถรสฺส ปขุกฺกูนครวาสิโน อายสฺมโต จ วิจิตฺตสาราภิวํสสฺส ติปิฏกธร ธมฺมภณฺฑาคาริกสฺส วินยปุจฺฉนภารญฺจ วินยวิสฺสชฺชน ภารญฺจ อาวหิตุํ โอกาสํ ทมฺมิ, กโรถ ตุเมฺห อาวุโส ฉฏฺฐสํคีติปุพฺพงฺคมานิ วินยปุจฺฉน วินยวิสฺสชฺชน กิจฺจานิ ยถาธมฺมํ ยถาวินยํ.
อคฺคมหาปณฺฑิต ภทนฺตชวน มหาเถเรน
ฐปิตา
ปุจฺฉก สมฺมุติ ญาตฺติ
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ อายสฺมนฺตํ วิจิตฺตสาราภิวํสํ ติปิฏกธร ธมฺมภณฺฑาคาริกํ วินยํ ปุจฺเฉยฺยํ.
ติปิฏกธร ธมฺมภณฺฑาคาริก
ภทนฺตวิจิตฺตสาราภิวํเสน
ฐปิตา วิสฺสชฺชก สมฺมุติ ญาตฺติ
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ อายสฺมตา ชวนตฺเถเรน สงฺฆนายก มหาเถรสฺส ปฏินิธิภูเตน วินยํ ปุฏฺโฐ วิสฺสชฺเชยฺยํ.
ปฐม ปาราชิก สิกฺขาปุจฺฉา
ปุจฺฉา – ยํ เตน อาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ปฐมํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – กํ อาวุโส อารพฺภ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – สุทินฺนํ ภนฺเต กลนฺทปุตฺตํ อารพฺภ ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – กิสฺมึ อาวุโส วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – สุทินฺโท ภนฺเต กลนฺทปุตฺโต ปุราณทุติยิกาย เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – อตฺถิ อาวุโส ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – เอกา ภนฺเต ปญฺญตฺติ เทฺว อนุปญฺญตฺติโย, อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ นตฺถิ.
ปุจฺฉา – สพฺพตฺถปญฺญตฺตินุโข อาวุโส ปเทสปญฺญตฺตินุโข.
วิสฺสชฺชนา – สพฺพตฺถปญฺญตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – สาธารณปญฺญตฺตินุโข อาวุโส อสาธารณปญฺญตฺตินุโข.
วิสฺสชฺชนา – สาธารณปญฺญตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – เอกโตปญฺญตฺตินุโข อาวุโส อุภโตปญฺญตฺตินุโข.
วิสฺสชฺชนา – อุภโตปญฺญตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – ปญฺจนฺนํ อาวุโส ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ กตฺโถคธํ กตฺถ ปริยาปนฺนํ.
วิสฺสชฺชนา – นิทาโนคธํ ภนฺเต นิทานปริยาปนฺนํ.
ปุจฺฉา – กตเมน อาวุโส อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ.
วิสฺสชฺชนา – ทุติเยน ภนฺเต อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ.
ปุจฺฉา – จตุนฺนํ อาวุโส วิปตฺตีนํ กตมา วิปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – สีลวิปตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส วิปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – อสํวโร ภนฺเต วิปตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส สมฺปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – สํวโร ภนฺเต สมฺมตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ปฏิปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – น เอวรูปํ กริสฺสามีติ ยาวชีวํ อาปาณโกฏิกํ สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ, อยํ ภนฺเต ปฏิปตฺติ.
ปุจฺฉา – กติ อาวุโส อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ปฐมํ ปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – ทส ภนฺเต อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ปฐมํ ปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ, ๑ - สงฺฆสุฏฺฐุตาย, ๒ - สงฺฆผาสุตาย, ๓ - ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย, ๔ - เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย, ๕ - ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย, ๖ - สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย, ๗ - อปฺปสนฺนานํ ปสาทาย, ๘ - ปสนฺนานํ ภิยฺโยภาวาย, ๙ - สทฺธมฺมฏฺฐิติยา, ๑๐ - วินยานุคฺคหาย.
ปุจฺฉา – เก อาวุโส สิกฺขนฺติ.
วิสฺสชฺชนา – เสกฺขาจ ภนฺเต ปุถุชฺชนกลฺยาณกาจ สิกฺขนฺติ.
ปุจฺฉา – เก อาวุโส สิกฺขิตสิกฺขา.
วิสฺสชฺชนา – อรหนฺโต ภนฺเต สิกฺขิตสิกฺขา.
ปุจฺฉา – กตฺถ อาวุโส ฐิตํ.
วิสฺสชฺชนา – สิกฺขากาเมสุ ภนฺเต ฐิตํ.
ปุจฺฉา – เก อาวุโส ธาเรนฺติ.
วิสฺสชฺชนา – เยสํ ภนฺเต วตฺตติ เต ธาเรนฺติ.
ปุจฺฉา – กสฺส อาวุโส วจนํ.
วิสฺสชฺชนา – ภควโต ภนฺเต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส.
ปุจฺฉา – เกนาวุโส อาภตํ.
วิสฺสชฺชนา – ปรมฺปราย ภนฺเต อาภตํ.
สํคายนตฺถาย สงฺฆสฺส ญาปนํ
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อหํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ วิจิตฺถสาราภิวํสํ ติปิฏกธร ธมฺมภณฺฑาคาริกํ ปฐมสฺส ปาราชิกสฺส นิทานมฺปิ ปุจฺฉึ, ปุคฺคลมฺปิ ปุจฺฉึ, วตฺถุมฺปิ ปุจฺฉึ, ปญฺญตฺติ อนุปญฺญตฺติอาทีนิปิ ปุจฺฉึ, ปุฏฺโฐ ปุฏฺโฐจ โส อายสฺมาวิจิตฺตสาราภิวํโส วิสฺสชฺเชสิ, อิติหิทํ ภนฺเต ปฐมํ ปาราชิก สิกฺขาปทํ นิมฺมลํ สุปริสุทฺธํ ตสฺเสว ภควโต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส, ตสฺมา ยถาปุเร มหากสฺสปาทโย มหาเถรวรา โปราณสํคีติการา พฺรหฺมจริย สงฺขาตสฺส พุทฺธสาสนสฺส จิรฏฺฐิติยา พหุชนหิตาย พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย อตฺถาย หิตาย สุขาย เทวมนุสฺสานํ ธมฺมวินยํ สงฺคายึสุเจว อนุสงฺคายึสุจ, เอวเมว มยมฺปิ ทานิ สพฺเพว ฉฏฺฐสํคีติมหาธมฺมสภาปริยาปนฺนา อิทํ ปฐม ปาราชิก สิกฺขาปทํ เอกโตสชฺฌายนวเสน สํคาเยยฺยาม.
เรวตาภิ ปณฺฑิตธช สาสนวํส มหาธมฺมราชคุรุโน
อภิธชมหารฏฺฐคุรุโนจ สงฺฆนายก มหาเถรสฺส
โอกาส ทานกถา
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, มหตี อยํ ปริสา, เอวรูปาย ปริสาย น สุกรา สพฺพโส กถํ สาเวตุํ, ตสฺมา อายสฺมโตจ โสภนสฺส สาสนริ สารามาธิวาสิโน อายสฺมโตจ วิจิตฺตสาราภิวํสสฺส ติปิฏกธร ธมฺมภณฺฑาคาริกสฺส วินยปุจฺฉนภารญฺจ วินยวิสฺสชฺชนภารญฺจ อาวหิตุํ โอกาสํ ทมฺมิ, กโรถ ตุเมฺห อาวุโส ฉฏฺฐสํคีติปุพฺพงฺคมานิ วินยปุจฺฉน วินยวิสฺสชฺชน กิจฺจานิ ยถาธมฺมํ ยถาวินยํ.
อคฺคมหาปณฺฑิต ภทนฺต โสภนตฺเถเรน
ฐปิตา ปุจฺฉก สมฺมุติ ญาตฺติ
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ อายสฺมนฺตํ วิจิตฺตสาราภิวํสํ ติปิฏกธร ธมฺมภณฺฑาคาริกํ วินยํ ปุจฺเฉยฺยํ.
ติปิฏกธร ธมฺมภณฺฑาคาริก
ภทนฺตวิจิตฺตสาราภิวํเสน
ฐปิตา วิสฺสชฺชก สมฺมุติ ญาตฺติ
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, ยทิสงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, อหํ อายสฺมตา โสภนตฺเถเรน สงฺฆนายก มหาเถรสฺส ปฏินิธิภูเตน วินยํ ปุฏฺโฐ วิสฺสชฺเชยฺยํ.
ทุติย ปาราชิก สิกฺขาปุจฺฉา
ปุจฺฉา – ยํ เตน อาวุโส ภควตา ชานตา ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ทุติยํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – ราชคเห ภนฺเต ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – กํ อาวุโส อารพฺภ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – ธนิยํ ภนฺเต กุมฺภการปุตฺตํ อารพฺภ ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – กิสฺมึ อาวุโส วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – ธนิโย ภนฺเต กุมฺภการปุตฺโต รญฺโญ ทารูนิ อทินฺนํ อาทิยิ, ตสฺมึ วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – อตฺถิ อาวุโส ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – เอกา ภนฺเต ปญฺญตฺติ เอกา อนุปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ นตฺถิ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ตตฺถ มูลปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – โย ปน ภิกฺขุ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิเยยฺย, ยถารูเป อทินฺนาทาเน ราชาโน โจรํ คเหตฺวา หเนยฺยุํวา พนฺเธยฺยุํวา ปพฺพาเชยฺยุํวา โจโรสิ พาโลสิ มุโฬฺหสิ เถโนสีติ ตถารูปํ ภิกฺขุ อทินฺนํ อาทิยมาโน อยมฺปิ ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ อยํ ภนฺเต ตตฺถ มูลปญฺญตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ตตฺถ อนุปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – คามาวา อรญฺญาวาติ อยํ ภนฺเต ตตฺถ อนุปญฺญตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ตตฺถ ปริปุณฺณปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – โย ปน ภิกฺขุ คามาวา อรญฺญาวา อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิเยยฺย, กถารูเป อทินฺนาทาเน ราชาโน โจรํ คเหตฺวา หเนยฺยุํวา พนฺเธยฺยุํวา ปพฺพาเชยฺยุํวา โจโรสิ พาโลสิ มูโฬฺหสิ เถโนสีติ ตถารูปํ ภิกฺขุ อทินฺนํ อาทิยมาโน อยมฺปิ ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ อยํ ภนฺเต ตตฺถ ปริปุณฺณปญฺญตฺติ.
ปุจฺฉา – สพฺพตฺถปญฺญตฺติ นุโข อาวุโส ปเทสปญฺญตฺตินุโข.
วิสฺสชฺชนา – สพฺพตฺถปญฺญตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – สาธารณปญฺญตฺตินุโข อาวุโส อสาธารณปญฺญตฺติ นุโข.
วิสฺสชฺชนา – สาธารณปญฺญตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – เอกโตปญฺญตฺตินุโข อาวุโส อุภโตปญฺญตฺตินุโข.
วิสฺสชฺชนา – อุภโตปญฺญตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – ตสฺมึ อาวุโส ทุติย ปาราชิเก อทินฺนํ อาทิยนฺโต กติ อาปตฺติโย อาปชฺชติ วิภชิตฺวา วิสฺสชฺเชหิ.
วิสฺสชฺชนา – อทินฺนํ ภนฺเต อาทิยนฺโต ติสฺโส อาปตฺติโย อาปชฺชติ, ปญฺจ มาสกํวา อติเรก ปญฺจ มาสกํวา อคฺฆนกํ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิยติ อาปตฺติ ปาราชิกสฺส, อูนปญฺจมาสกํวา อติเรกมาสกํวา อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิยติ อาปตฺติ ถุลฺลจฺจยสฺส, มาสกํวา อูนมาสกวา อคฺฆนกํ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิยติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺส, อทินฺนํ ภนฺเต อาทิยนฺโต อิมา ติสฺโส อาปตฺติโย อาปชฺชติ.
ปุจฺฉา – เกสํ อาวุโส อนาปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – ทสนฺนํ ภนฺเต ปุคฺคลานํ อนาปตฺติ, สกสญฺญิสฺส, วิสฺสาสคฺคาเหน คณฺหนฺตสฺส, ตาวกาลิกํ คณฺหนฺตสฺส, เปตปริคฺคหํ คณฺหนฺตสฺส, ติรจฺฉานคตปริคฺคหํ คณฺหนฺตสฺส, ปํสุกูลสญฺญิสฺส, อุมฺมตฺตกสฺส, ขิตฺตจิตฺตสฺส, เวทนาฏฺฏสฺส, อาทิกมฺมิกสฺสาติ.
ปุจฺฉา – ปญฺจนฺนํ อาวุโส ปาติโมกฺขุทฺเทสานํ กตฺโถคธํ กตฺถปริยาปนฺนํ.
วิสฺสชฺชนา – นิทาโนคธํ ภนฺเต นิทานปริยาปนฺนํ.
ปุจฺฉา – กตเมน อาวุโส อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ.
วิสฺสชฺชนา – ทุติเยน ภนฺเต อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ.
ปุจฺฉา – จตุนฺนํ อาวุโส วิปตฺตีนํ กตมา วิปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – สีลวิปตฺติ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – สตฺตนฺนํ อาวุโส อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตโม อาปตฺติกฺขนฺโธ.
วิสฺสชฺชนา – ปาราชิกาปตฺติกฺขนฺโธ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – ฉนฺนํ อาวุโส อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กติหิ สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาติ.
วิสฺสชฺชนา – ตีหิ ภนฺเต สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐาติ, สิยา กายโตจ จิตฺตโตจ สมุฏฺฐาติ, น วาจาโต, สิยา วาจาโตจ
จิตฺตโตจ สมุฏฺฐาติ, น กายโต, สิยา กายโตจ วาจาโตจ จิตฺตโตจ สมุฏฺฐาติ.
ปุจฺฉา – จตุนฺนํ อาวุโส อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณํ.
วิสฺสชฺชนา – อาปตฺตาธิกรณํ ภนฺเต.
ปุจฺฉา – สตฺตนฺนํ อาวุโส สมถานํ กติหิ สมเถหิ สมฺมติ.
วิสฺสชฺชนา – ทฺวิหิ ภนฺเต สมเถหิ สมฺมติ สมฺมุขาวินเยนจ ปฏิญฺญาต กรเณนจ.
ปุจฺฉา – โก อาวุโส ตตฺถ วินโย, โก ตตฺถ อภิวินโย.
วิสฺสชฺชนา – ปญฺญตฺติ ภนฺเต วินโย วิภตฺติ อภิวินโย.
ปุจฺฉา – กึอาวุโส ตตฺถ ปาติโมกฺขํ กึ ตตฺถ อธิปาติโมกฺขํ.
วิสฺสชฺชนา – ปญฺญตฺติ ภนฺเต ปาติโมกฺขํ, วิภตฺติ อธิปาติโมกฺขํ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส วิปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – อสํวโร ภนฺเต วิปตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส สมฺปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – สํวโร ภนฺเต สมฺปตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ปฏิปตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – น เอวรูปํ กริสฺสามีติ ยาวชีวํ อาปาณโกฏิกํ สมาทาย สิกฺขติ สิกฺขาปเทสุ อยํ ภนฺเต ตตฺถ ปฏิปตฺติ.
ปุจฺฉา – กติ อาวุโส อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ทุติยํ ปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – ทส ภนฺเต อตฺถวเส ปฏิจฺจ ภควตา ทุติยํ ปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ. สงฺฆสุฏฺฐุตาย สงฺฆผาสุตาย ทุมฺมงฺกูนํ ปุคฺคลานํ นิคฺคหาย เปสลานํ ภิกฺขูนํ ผาสุวิหาราย ทิฏฺฐธมฺมิกานํ อาสวานํ สํวราย สมฺปรายิกานํ อาสวานํ ปฏิฆาตาย อปฺปสนฺนานํ ปสาทาย ปสนฺนานํ ภิยฺโยภาวาย สทฺธมฺมฏฺฐิติยา วินยานุคฺคหาย.
ปุจฺฉา – โก อาวุโส สิกฺขนฺติ.
วิสฺสชฺชนา – เสกฺขาจ ภนฺเต ปุถุชฺชนกลฺยาณกาจ สิกฺขนฺติ.
ปุจฺฉา – เก อาวุโส สิกฺขิตสิกฺขา.
วิสฺสชฺชนา – อรหนฺโต ภนฺเต สิกฺขิตสิกฺขา.
ปุจฺฉา – กตฺถ อาวุโส ฐิตํ.
วิสฺสชฺชนา – สิกฺขากาเมสุ ภนฺเต ฐิตํ.
ปุจฺฉา – เก อาวุโส ธาเรนฺติ.
วิสฺสชฺชนา – เยสํ ภนฺเต วตฺตติ เต ธาเรนฺติ.
ปุจฺฉา – กสฺส อาวุโส วจนํ.
วิสฺสชฺชนา – ภควตา ภนฺเต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺมุทฺธสฺส.
ปุจฺฉา – เกนาวุโส อาภตํ.
วิสฺสชฺชนา – ปรมฺปราย ภนฺเต อาภตํ.
ปุจฺฉา – อตฺถิ นุ โข อาวุโส ตตฺถ อุปเนตพฺพํ วา อปเนตพฺพํ วา อกฺขรปทปจฺจาภฏฺฐํ วา วิรทฺธปทพฺยญฺชนํ วา.
วิสฺสชฺชนา – นตฺถิ ภนฺเต.
‘‘สํคายนตฺถาย สงฺฆสฺส ญาปนํ’’
สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ อหํ ภนฺเต อายสฺมนฺตํ วิจิตฺตสาราภิวํส ติปิฏกธรธมฺมภณฺฑาคาริกํ ทุติยสฺส ปาราชิกสฺส นิทานมฺปิ ปุจฺฉึ, ปุคฺคลมฺปิ ปุจฺฉึ, วตฺถุมฺปิ ปุจฺฉึ, ปญฺญตฺติมฺปิ ปุจฺฉึ, อนุปญฺญตฺติมฺปิ ปุจฺฉึ, อาปตฺติมฺปิ ปุจฺฉึ, อนาปตฺติมฺปิ ปุจฺฉึ, อญฺญานิปิ อีทิสานิ ปุจฺฉิตพฺพฏฺฐานานิ อเนกานิ ปุจฺฉึ, ปุฏฺโฐ ปุฏฺโฐจ โส อายสฺมา วิจิตฺตสาราภิวํโส วิสฺสชฺเชสิ. อิติ หิทํ ภนฺเต อิทํ ทุติยํ ปาราชิก สิกฺขาปทํ นิมฺมลํ, สุปริสุทฺธํ, ตสฺเสว ภควโต วจนํ อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส, ตสฺมา ยถา ปุเร มหากสฺส ปาทโย มหาเถรวรา โปราณสํคีติการา พฺรหฺมจริยสงฺขาตสฺส พุทฺธสาสนสฺส จิรฏฺฐิติยา, พหุชนหิตาย, พหุชนสุขาย โลกานุกมฺปาย อตฺถาย, หิตาย, สุขาย, เทวมนุสฺสานํ ธมฺมวินยํ สงฺคายึสุเจว อนุสงฺคายึสุจ, เอวเมว มยมฺปิ ทานิ สพฺเพว ฉฏฺฐสํคีติมหาธมฺมสภาปริยาปนฺนา อิทํ ทุติย ปาราชิก สิกฺขาปทํ เอกโต คณสชฺฌายํ กตฺวา สมคฺคา สมฺโมทมานา หุตฺวา สงฺคาเยยฺยาม.
ตติย ปาราชิก สิกฺขาปุจฺฉา
ปุจฺฉา – ยํ เตน อาวุโส ภควตา (ป) สมฺมาสมฺพุทฺเธน ตติยํ ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – เวสาลิยํ ภนฺเต ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – กํ อาวุโส อารพฺภ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – สมฺพหุเล ภนฺเต ภิกฺขู อารพฺภ ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – กิสฺมึ อาวุโส วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.
วิสฺสชฺชนา – สมฺพหุลา ภนฺเต ภิกฺขุ อญฺญมญฺญํ ชีวิตา โวโรเปสุํ, ตสฺมึ ภนฺเต วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ.
ปุจฺฉา – อตฺถิ นุโข อาวุโส ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – เอกา ภนฺเต ปญฺญตฺติ, เอกา อนุปญฺญตฺติ, อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ นตฺถิ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ตตฺถ มูลปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – โยปน ภิกฺขุ สญฺจิจฺจ มนุสฺสวิคฺคหํ ชีวิตา โวโรเปยฺย, สตฺถหารกํวาสฺส ปริเยเสยฺย อยมฺปิ ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ อยํ ภนฺเต ตตฺถ มูลปญฺญตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ตตฺถ อนุปญฺญตฺติ.
วิสฺสชฺชนา – มรณวณฺณํ วา สํวณฺเณยฺย มรณาย วา สมาทเปยฺย อมฺโภปุริส กึ ตุยฺหิมินา ปาปเกน ทุชฺชีวิเตน มตนฺเต ชีวิตา
เสยฺยาติ อิติ จิตฺตมโน จิตฺตสงฺกปฺโป อเนกปริยาเยน มรณวณฺณํ วา สํวณฺเณยฺย มรณาย วา สมาทเปยฺยาติ อยํ ภนฺเต ตตฺถ อนุปญฺญตฺติ.
ปุจฺฉา – กา อาวุโส ตตฺถ ปริปุณฺณปญฺญตฺติ.