๒๒. ทาสฺส ทํ วา มิเมสฺว+ทฺวิตฺเต

อทฺวิตฺเต วตฺตมานสฺส ทาสฺส ทํ โหติ วา มิเมสุ. วคฺคนฺตํ, ทมฺมิ เทมิ, ทมฺม เทม. อีกาเร ทียติ อิจฺจาทิ. อนาคตตฺเถ อิญาคเม สรโณปาทิ, ททิสฺสติ, ททิสฺสนฺติ. ทชฺชิสฺสติ, ทชฺชิสฺสนฺติ. ลวิกรเณ ทสฺสติ, ทสฺสนฺติ. อชฺชตเน-อททิ, อททึสุ, อทชฺชิ, อทชฺชึสุ, อทาสิ, อทํสุ. อนชฺชตเน-อททา, อททุ. กาลาติปตฺติยํ-อททิสฺส อทชฺชิสฺส, เล อทสฺส, ทสฺสํสุ. เอยฺยาทิมฺหิ-ทเท ทเทยฺย ทชฺเช ทชฺเชยฺย. ‘‘ฏา’’ติ พหุลาธิการา ทชฺชาเทสา ปรสฺส เอยฺยสฺส ฏา, ทชฺชา, ทชฺชุํ ทชฺเชยฺยํ ทเทยฺยุํ. ตฺวาทีสุ-ททาตุ, ททนฺตุ, ทชฺชตุ, ทชฺชนฺตุ, ลสฺเส+กาเร เทตุ, เทนฺตุ อิจฺจาทิ. สพฺพตฺถ กมฺเมปิ โยชนียํ.

ธา=ธารเณ, ตฺยาทิมฺหิ จคฺคหเณน ทฺวิตฺเต ปุพฺพาการสฺส รสฺสตฺเต ลโลเป ‘‘จตุตฺถทุติยานํ ตติยปฐมา’’ติ ปุพฺพธการสฺส ทกาเร จ กเต ทธาติ, ทธนฺติ. ปิปุพฺโพ, ‘‘ตทมินา’’ ทินา อาสฺส โลโป, ‘‘ธาสฺส โห’’ติ ทฺวิตฺเต ปรสฺส ธาสฺส หกาโร, ทฺวารํ ปิทหติ, ปิทหนฺติ. ลสฺเส+กาเร นิเธติ, นิเธนฺติ. กมฺเม-วิธียติ, วิธียนฺติ อิจฺจาทิ. ธสฺสติ, ปิทหิสฺสติ, ปริทเหสฺสติ. อธาสิ, ปิทหิ. อธสฺส, ปิทหิสฺส. ทเธ ทเธยฺย, ปิทเห ปิทเหยฺย. ททาตุ, ปิทหตุ, นิเธตุ, นิเธนฺตุ อิจฺจาทิ. (ชุโหตฺยาทโย).

ภูวาทิ จ ชุหาทิ จ, หุวาทิธาตโว จิ+เม;

สวุทฺธิกภูวาทีหิ, ติธา เภทํ อุเปนฺติ เต.

(ภูวาทินโย.)

อธุนา วิกรณปเภทปกาสนตฺถํ รุธาทีนํ อฏฺฐคณานํ กานิจิ รูปานิ อุทาหริยนฺเต –

รุธ=อาวรเณ, ตฺยาทโย โหนฺติ. เอว+มุปริปิ สพฺพคเณสุ.