๓๑. ตโต สมฺภูต+มาคตํ

ปญฺจมฺยนฺตา สมฺภูต+มาคตนฺติ เอเตสฺว+ตฺเถสุ ณิโก โหติ. มาติโต สมฺภูต+มาคตํวา+ติ เอตฺถ ‘‘มาติโต จ ภคินิยํจฺโฉ’’ติ ‘‘มาติโต’’ติ ภาเคน อุสฺส อิมฺหิ วากฺยํ, รสฺสทฺวิตฺเตสุ มตฺติกํ, เปตฺติกํ. ณฺย+ริยณ+รฺยปจฺจยาปิ ทิสฺสนฺติ. สุรภิโต สมฺภูตํ โสรภฺยํ. ยมฺหิ ถญฺญํ. อุภยตฺถ ‘‘โลโป+วณฺณิ+วณฺณานํ’’ติ โลโป. ริยณ-ปิตุโต สมฺภูโต เปตฺติโย, มาติโย, ‘‘รานุพนฺเธ+นฺตสราทิสฺสา’’ติ อุโลโป, มตฺติโย. รฺยมฺหิ-อุโลโป, จวคฺคปุพฺพรูปานิ, มจฺโจ วา.