ปญฺจปญฺญาสติม ปริจฺเฉท

โรหณาราติ วิชโยนาม

๑. โลกนาโม จมูนาโถ, มกฺขกุทฺรูสวาสิโก;

สจฺจปฏิญฺโญ ธีติมา, โจฬทปฺปวิฆาตโน.

๒. อภิภูย ชเน ปตฺวา, รชฺชํ โรหณมณฺฑเล;

วสี กาชรคามมฺหิ, จาริตฺตวิธิโกวิโท.

๓. อหุ ตทา กิตฺตินาโม, ราชปุตฺโต มหพฺพโล;

ตสฺส วํสาทิสมฺปตฺตี, นุปุพฺเพน ปวุจฺจเต.

๔. สุโต กสฺสปภูปสฺส, มาณนาเมน วิสฺสุโต;

อาทิปาโท อหุ ธีโร, สทาจารวิภูสิโต.

๕. ตสฺสา’ถ เชฏฺฐโก ภาตา, มาณวมฺโม มหามติ;

โคกณฺณกสมีปฏฺฐ-นทีตีเร นิสีทิย.

๖. กตมนฺตุปจาโร โส, ยถาวิธิมเสสโต;

อกฺขมาลํ คเหตฺวาน, มนฺตํ ชปฺปิตุมารภิ.

๗. กุมาโร กิร ภตฺตคฺเค, ปาตุราสิ สวาหโน;

สิขณฺฑิ มุขตุณฺเฑน, พลิปฏฺฏํ วิขณฺฑิย.

๘. สจฺฉิทฺทเก นาฬิเกร-กปาเล วิจฺจุโนทเก;

ลูเข ชลมปสฺสนฺโต, ชปนฺตสฺส มุขํคโต.

๙. ตโต ภาวินึ สิทฺธิ, มเปกฺขํ นยนํ สกํ;

ตสฺโสปเนสิ, นิพฺภิชฺช, โสปิ ตํ สหสาปิจิ.

๑๐. กุมาโร ตสฺส สนฺตุฏฺโฐ, กุมารสฺสาภิปตฺถิตํ;

วรํ ปทาย นภสา, ราชมาโน คโต ตโต.

๑๑. ภินฺเนกนยนํ ทิสฺวา, สจิวาตํ ปโร ทิสุํ;

วรลาภํ ปกาเสตฺวา, สมสฺสาเสสิ โส ชเน.

๑๒. ตโต โส สจิวาตสฺส, สนฺตุฏฺฐาราธยึสุ ตํ;

อนุราธปุรํ ปตฺวา, ภิเสโก การิโย อิติ.

๑๓. อตฺโถ โก มมรชฺเชน, วิกลงฺคสฺส สมฺปติ;

ตโปกมฺมํ กริสฺสามิ, ปพฺพชฺชมุปคมฺมหํ.

๑๔. กณิฏฺโฐ มาณนาโม จ, ลงฺการชฺชํ กมาคตํ;

ปาเลตุ อิติ โส รชฺชํ, สมฺปตฺตํ สมฺปฏิกฺขิปิ.

๑๕. วิญฺญาตจิตฺตสญฺจารา, สจิวา ตสฺส สพฺพถา;

วตฺตุเมตํ กณิฏฺฐสฺส, เปเสสุํ ปุริเส ตทา.

๑๖. สุตฺวา ตํ สีฆมาคมฺม, ปสฺสิตฺวา สกภาตรํ;

ปติตฺวา ปาทมูลมฺหิ, พหุํ กนฺทิย โรทิย.

๑๗. เชฏฺเฐน ภาตรา สทฺธิ-มนุราธปุรํ คโต;

มกุฏํ ตตฺถ ธาเรสิ, เชฏฺฐจิตฺตานุวตฺตโก.

๑๘. ตโต’ภยคิรึ คนฺตฺวา, ปพฺพชฺชํ สกภาตุโน;

ยต โย ตตฺถ ยาจิตฺถ, พหุมานปุรสฺสรํ.

๑๙. ตโต เต ยตโย ตสฺส, ปพฺพชฺชมุปสมฺปทํ;

อกํสุ วิกลงฺคสฺส, สิกฺขาปทนิราทรา.

๒๐. ปริเวณมุตฺตโรฬ-มุฬารํ ตสฺส การิย;

กตฺวา ตํ ปริเวณสฺส, สามิกํ ธรณี ปติ.

๒๑. ภิกฺขูนํ ฉสตํ ตตฺถ, วิธาย ตทธีนกํ;

ปริหาเร อทา ตสฺส, เปสฺสวคฺเค จ ปญฺจ โส.

๒๒. สมปฺเปสิ จ โส นานา-สิปฺปกมฺมวิจกฺขเณ;

ชเน จากา ตทายตฺเต, โส ทาฐาธาตุรกฺขิเย.

๒๓. ตสฺเสวาทกรา’เหสุํ, ภิกฺขู’ภยคิริมฺหิ เต;

ราชา จ โลกํ ปาเลสิ, สมฺมา ตสฺสานุสิฏฺฐิยา.

๒๔. ชนา ตพฺพํสชา เกจิ, ตํ รชฺชนิรเปกฺขกา;

นิวสึสุ ยถากามํ, มหาสามิ ปทํสิตา.

๒๕. เอตสฺส มาณวมฺมสฺส, รญฺโญ ธมฺมนยญฺญุโน;

อคฺคโพธิกุมาราทิ-ปุตฺตนตฺตุกฺกมาคเต.

๒๖. วํเส วิสุทฺเธ ชาตสฺส, ภูปาลนฺวยมุทฺธนิ;

สมาโสฬสกงฺกายํ, สมฺมา รชฺชานุสาสิโน.

๒๗. มหีปสฺส มหินฺทสฺส, ทุเว มากุลธีตโร;

เทวลา โลกิกา จาติ, นามโต วิสฺสุตา สุภา.

๒๘. เอตาสุ ทฺวีสุ ธีตาสุ, โลกิกา มาตุลตฺตชํ;

ปฏิจฺจ ราชตนยํ, สุภํ กสฺสปนามกํ.

๒๙. สา โมคฺคลฺลาน โลกเวฺห, ปุตฺเต เทฺว ลภิ โสภเน;

เตสุ เชฏฺฐสุโต โลก-สาสนาธารโกวิโท.

๓๐. มหาสามีติ ปญฺญาโต, สงฺฆุปาสนปาลโย;

เนกสารคุณาวาโส, วาสํ กปฺเปสิ โรหเณ.

๓๑. ทาโฐปติสฺส ราชสฺส, นตฺตา สุคตสาสเน;

ปพฺพชฺชูปคโต สทฺโธ, ธุตวา สีลสํวุโต.

๓๒. ปหิตตฺโต วิจิตฺโตโส, ปนฺตเสนาสเน วสี;

คุณํ สพฺพตฺถ วณฺเณสุํ, ตสฺมึ เทวา ปสีทิย.

๓๓. คุณํ สุณิตฺวา ลํกินฺโท, ตทา สพฺพตฺถ ปตฺถฏํ;

อุปสงฺกมฺม ตํ นตฺวา, กาตุมตฺตานุสาสนํ.

๓๔. อาราธยมนิจฺฉนฺตํ, ยาจิตฺวาน ปุนปฺปุนํ;

อานีย วาสยิตฺวา ตํ, ปาสาเท สาธุการิเต.

๓๕. ยติสฺสรสฺส วสโต, กตฺถ ราชาคุณปฺปิโย;

ตสฺสานุสิฏฺฐิมคฺคฏฺโฐ, โลกํ ธมฺเมน ปาลยิ.

๓๖. อุทฺทิสฺสาราธนํ สมฺมา, ลํกินฺเทน กตํ ตทา;

เสลนฺตราภินิกฺขมฺม, ยตินฺโท โส ทยานุโค.

๓๗. ยโต ภิกฺขู สมูเหตฺวา, วาสํ กปฺเปสิ ยตฺถ โส;

เสลนฺตรสมูโห’ติ, วิกฺขฺยาตึ โส ตโต คโต.

๓๘. ตโต ปฏฺฐาย วาเสตฺวา, รตฺติยํ เทวปลฺลิยํ;

เทวตานุมตํ ภิกฺขุํ, มูลฐาเน ฐเปนฺติ หิ.

๓๙. มูลตฺตมาวสนฺตานํ, ยตีนมนุสาสนา;

ลํกิสฺสรา ปวตฺตนฺติ, ปาเลนฺตา โลกสาสนํ.

๔๐. ตสฺส ทาโฐปติสฺสสฺส, วํสชํ ราชปุตฺตกํ;

โพธึ ปฏิจฺจ ตพฺพํสา, พุทฺธนามา กุมาริกา.

๔๑. อลตฺถ โลกิตํ นาม, ธีตรํ วรลกฺขณํ;

กาเลน สา ปทินฺนา’สิ, โมคฺคลฺลานสฺส ธีมโต.

๔๒. สา ตํ ปฏิจฺจ กิตฺติญฺจ, มิตฺตํ นาม กุมาริกํ;

มหินฺทํ รกฺขิตํ จาปิ, ลติตฺถ จตุโร ปชา.

๔๓. อหุ เชฏฺฐสุโต ธีโร, วีโร เตรสวสฺสิโก;

กตหตฺโถ วิเสเสน, ธนุสิปฺปมฺหิ โส ตโต.

๔๔. กถํ ลงฺกํ คเหสฺสามิ, ทูเรตฺวา’ราติ กณฺฏกํ;

อิติ จินฺตาปโรคาเม, มูลสาลวฺหเย วสี.

๔๕. เอโก มหาพโล วีโร, พุทฺธราโชติ วิสฺสุโต;

วิโลมวตฺตี หุตฺวาน, โลกเสนานิโน ตทา.

๔๖. ปลาโต จุณฺณสาลวฺหํ, ขิปฺปํ ชนปทํ ตหึ;

กิตฺตาทิเก ชเน เนเก, วเส วตฺติย สพฺพถา.

๔๗. สทฺธึ พนฺธูหิ สงฺคาม-สูเรหิ พหุเกหิ โส;

มลยาจลปาเทสุ, วสี ทุปฺปสโห ตทา.

๔๘. ตสฺส’นฺติกมุปาคมฺม, สํวจฺฉริกนายโก;

สงฺโฆ นาม กุมารสฺส, สรูปํ สาธุวํ พฺรวิ.

๔๙. มหาสามิสฺส ตนโย, เชฏฺโฐ กิตฺติ สนามโก;

ธญฺญลกฺขณสมฺปนฺโน, สมฺปนฺนมติวิกฺกโม.

๕๐. ชมฺพุทีเปปิ ตํ รชฺชํ, กตฺตุเมกาตปตฺตกํ;

สมตฺโถติ วิจินฺเตปิ, ลงฺกาทีปมฺหิ กา กถา.

๕๑. ตสฺส โส วจนํ สุตฺวา, เสวิตพฺโพ กุมารโก;

อิติ นิจฺฉิย เปเสสิ, กุมารสฺส’นฺติกํ ชเน.

๕๒. สุณิตฺวา โส วโจ เตสํ, นิวตฺตนภยา วิภู;

อชานหํ ปิตุนฺนํ โส, วีโร ธนุสหายโก.

๕๓. เคหา นิกฺขมฺม ปสฺสนฺโต, สุนิมิตฺตานิเนกธา;

อคาลหุํ สรีวคฺค-ปิฏฺฐิคามํ มหามติ.

๕๔. ตหึ โส นิวสํ วีโร, เปสยิตฺวา สเสวเก;

วิปกฺขาธิฏฺฐิตํ เชสิ, โพธิวาลวฺหคามกํ.

๕๕. ตโต’ภิมานี เสนานี, เสนํ โส ตตฺถ เปสยิ;

สา ปริกฺขิปตํ คามํ, สงฺคามาย สมารภี.

๕๖. กุมาโร เตหิ ยุชฺฌนฺโต, สุภโฏ ปฏุวิกฺกโม;

ทิสาสุ วิกิรีสพฺเพ, ตุลํ จณฺโฑว มาฬุโต.

๕๗. จุณฺณสาลํ ชนปทํ, คนฺตฺวา ฐานวิทู ตทา;

ตหึ วสํ วเสกาสิ, สพฺพํ มลยมณฺฑลํ.

๕๘. ตทาปิ เสนํ เสนินฺโท, เปเสตฺวา อสกึ สกํ;

อภิภูติมสกฺโกนฺโต, กาตุํ ทุมฺมนตํ คโต.

๕๙. มกฺขกุทฺรุสวาสิสฺส, สจิปสฺสาถ กิตฺติโน;

สุโต มหพฺพโล เทว-มลฺโลติ วิทิโต ตทา.

๖๐. สหิโต พนฺธุมิตฺเตหิ, พหู โรหณวาสิโน;

สมาทายา’ภิคนฺตฺวาน, กุมารํ ปสฺสิ สาทโร.

๖๑. พนฺธิย ฉุริกํ เฉโก, โส ปนฺนรสวสฺสิโก;

อาทิปาทปทํ ตตฺถ, สมฺปาปุณิ มหายโส.

๖๒. ตโต หิรญฺญมลย, มุปาคมฺม มหพฺพโล;

ตหึ เรมุณเสลมฺหิ, ขนฺธาวารํ นิพนฺธยิ.

๖๓. ตตฺถาปิ เสนํ เปเสตฺวา, สงฺคาเมนฺโต จมูปติ;

อลทฺธวิชโย ฉนฺทํ, ปุนยุทฺเธ ชหิตโต.

๖๔. โลกนาโม จมูนาโถ, โลกํ หิตฺวา สกํ ตทา;

อหุ วสฺสมฺหิ ฉฏฺเฐโส, ปรโลกปรายโน.

๖๕. ตทา กสฺสปนาเมโก, เกสธาตุกนายโก;

ชเน’ภิภูยวตฺเตสิ, นีชาณํ โรหเณ ตทา.

๖๖. สุตฺวา ตํ โจฬสามนฺโต, ปุฬตฺถินครา ตทา;

นิกฺขมฺม ยุทฺธสนทฺโธ, คนฺตฺวา กาชรคามกํ.

๖๗. เกสาธาตุ ตโต ยุทฺเธ, ภินฺทิตฺวา ทมิฬํ พลํ;

รกฺขปาสาณสีมายํ, ฐเปตฺวา รกฺขิเย ชเน.

๖๘. ปฏิลทฺธชยุทฺทาโม, มหาเสนา ปุรกฺขโต;

ปุนราคมฺม ปาเวกฺขิ, วีโร กาชรคามกํ.

๖๙. ตทาทิปาโท สุตฺวาน, สพฺพํ สุตฺถีรธาตุโก;

เกสธาตุํ นิฆาเตตุํ, พลํ สนฺนยฺหิ เวคสา.

๗๐. ปวตฺตึ ตํ สุณิตฺวา โส, สาภิมาโน ภุสํตโต;

สมตฺตํ พลมาทาย, สิปฺปตฺถลกมาคมา.

๗๑. ปญฺจโยชนรฏฺฐาทิ-วาสิเกสุ พหูชเน;

สมาทาย สมาสนฺเน, ราชปุตฺเต สุทุชฺชเย.

๗๒. วิรตฺตตญฺจ โส ญตฺวา, พหุนฺนํ รฏฺฐวาสินํ;

ทุกฺกรํ เอตฺถ ยุทฺธนฺติ, คโต โส ขทิรงฺคณึ.

๗๓. มหาเสนาย ภูปาล สุโต โสฬสวสฺสีโก;

ขิปฺปํ วาเปกฺขิ โส วีต-ทโร กาชรคามกํ.

๗๔. ฉมฺมาสมนุโภตฺวาน, โรหณํ รุฏฺฐมานโส;

เกสธาตุกนาโถปิ, สงฺคามตฺถาย ตตฺถคา.