จตุจตฺตาลีสติม ปริจฺเฉท

ติราชโก

๑. อจฺจเย หตฺถทาฐสฺส, อคฺคโพธิกุมารโก;

กณิฏฺโฐ ราชิโน อาสิ, สิริสงฺฆาทิ โพธิโก.

๒. ธมฺมราชา อยํ อาสิ, สมฺมา ทสฺสนสญฺญุโต;

ตสฺมา โส ปุญฺญกมฺมานิ, อปฺปเมยฺยานิ วตฺตยิ.

๓. นิกายตฺตยวาสีนํ, ภตฺตคฺคมวโลกยิ;

มหาปาฬิญฺจ วฑฺเฒสิ, มาฆาตญฺเจว การยิ.

๔. ฐานนฺตรญฺจ ทาเปสิ, ยถารห มนาลโย;

สิปโคตฺตาทิโยคฺเคหิ, สํคเตหิ จ สํคหิ.

๕. ยตฺถ กตฺถจิ ทิสฺวาปิ, ภิกฺขโว โส มหามติ;

สกฺกตฺวา โสภณาเปสิ, ปริตฺตํ สาสโนคธํ.

๖. เถรํ โส อุปสงฺกมฺม, นาคสาลนิวาสินํ;

ทาฐาสิวํ มหาปญฺญํ, สีลวนฺตํ พหุสฺสุตํ.

๗. สกฺกจฺจ นํ ตโต สุตฺวา, สมฺมาสมฺพุทฺธสาสนํ;

ธมฺเม’ตีวปสีทิตฺวา, สพฺพสนฺติกโร อิติ.

๘. สุตฺวา เถริยวาทานํ, ปุพฺพญาตีนมตฺตโน;

ปาปานํ ทุฏฺฐจิตฺตานํ, อปกาเร กเต พหู.

๙. วิหาเร ปริเวเณ จ, ชิณฺเณปากติเก อกา;

โภคคาเม จ ทาเปสิ, ตตฺถ ตตฺถ พหูทเย.

๑๐. วิจฺฉินฺนปจฺจเย จากา, ตทาตฺยํ กุริเต วิย;

ทาสเกปิ จ สงฺฆสฺส, ยถาฐาเน ฐปาปยิ.

๑๑. ปธานฆร เมตสฺส, เถรสฺส’กาสนามกํ;

ปฏิคฺคเหตฺวา ตํ โส’ปิ, สงฺฆสฺสา’ทา มหามตี.

๑๒. โภคคาเม จ ตสฺสา’ทา, ภรตฺตาลํ กิหิมฺพิลํ;

กตกญฺจ ตุลาธารํ, อนฺธการกเมว จ.

๑๓. อนฺธการํ อนฺตุเรฬึ, พาลวํ ทฺวารนายกํ;

มหานิกฑฺฒิกญฺเจว, เปฬหาฬํ ตถาปรํ.

๑๔. เอเต อญฺเญ จ โส ทตฺวา, โภคคาเม นริสฺสโร;

ทาสิ อารามิเก เจว, อตฺตโน กิร ญาตเก.

๑๕. ตถา ทฺวินฺนํ นิกายานํ, วิหาเร มนฺทปจฺจเย;

ทิสฺวาปิ จ สุตฺวา วา, โภคคาเม พหู อทา.

๑๖. พหุนา กินฺตุวุตฺเตน, นิกาเยสุ’ปิ ตีสุ’ปิ;

อทา คามสหสฺสํ โส, พหุปฺปาทํ นิรากุลํ.

๑๗. อนุสฺสรนฺโต โส ติณฺณํ, รตนานํ คุเณ วเร;

เอกาวลึ คเหตฺวาน, อกฺขมาล มกา กิร.

๑๘. เอวํ สพฺพปฺปโยเคหิ, โส’หุ ธมฺมปรายโน;

สพฺเพ ตมนุสิกฺขนฺตา, เหสุ ธมฺมกรา นรา.

๑๙. ทมิโฬ โปตฺถกุฏฺฐโว, ตสฺส กมฺมกโร ตทา;

มาฏมฺพิยวฺหํ กาเรสิ, ปธานฆรมพฺภุตํ.

๒๐. พูกกลฺเล อมฺพวาปึ, ตนฺตวายิกจาฏิกํ;

คามํ นิฏฺฐิลเวฏฺฐิญฺจ, ตสฺสา’ทา โส สทา สกํ.

๒๑. กปฺปูรปริเวเณ จ, กุรุนฺทปิลฺลเก ตถา;

มหาราชฆเร เจว, ปาสาเท โส’ว การยิ.

๒๒. อญฺญตฺถา’ทา ตโย คาเม, วิหาเรสุ มหาธโน;

โปตฺถสาตวฺหโย ปญฺโญ, วิหาเร เชตนามเก.

๒๓. เสนาปติราชนามํ, ปริเวณํ สมาปยิ;

มหากนฺโท จ ทมิโฬ, ปริเวณํ สนามกํ.

๒๔. จุลฺลปนฺถํ ตถา เอโก, เสหาลอุปราชกํ;

อุปราชา สกาเรสิ, สงฺฆติสฺโส’ปิ ราชิโน.

๒๕. อญฺเญสุ พหโว อาสุํ, วิหาเร เอวมาทิเก;

ภสฺส รญฺโญ’ นุวตฺตนฺตา, เอวํ ธมฺมีหิ ปาณิโน.

๒๖. ปาปํ วาปิ หิ ปุญฺญํ วา,

ปธาโนยํ กโรติ โย;

โล โก ตํ ตํ กโรเตว,

ตํ วิชเนยฺย ปณฺฑิโต.

๒๗. เชฏฺฐนามา มหาปุญฺญา, มเหสี ตสฺส ราชิโน;

เชฏฺฐารามญฺจ กาเรสิ, ภิกฺขูนีนมุปสฺสยํ.

๒๘. ตสฺสา’ทาสิ จ เทฺว คาเม, ปกฺกปาสาณภูมิยํ;

ตมฺพุทฺธํ เภลคามญฺจ, อารามิกสตํ ตถา.

๒๙. อกา มลยราชาปิ, ธาตุเคหํ มหารหํ;

มณฺฑลคิริวิหารมฺหิ, เจติยสฺส มหาธโน.

๓๐. โลหปาสาทเก โส’ว, ฉาเทสิ มชฺฌกูฏกํ;

โพธิติสฺสวิหารญฺจ, โพธิตสฺโส มหายโส.

๓๑. ทีเป มณฺฑลิกา สพฺเพ, ตตฺถ ตตฺถ ยถาพลํ;

วิหาเร ปริเวเณ จ, การยึสุ อนปฺปเก.

๓๒. ตสฺส กาโล นรินฺทสฺส, ปุญฺญกมฺมมโย อิธ;

อติวิตฺถารภีเตน, สพฺพโส น วิจาริตํ.

๓๓. ปุพฺพโกปิ กถามคฺโค, อากุโล วิย ภาติเม;

ยถาปธานํ กถิตํ, เหตูนํ อุปลกฺขณํ.

๓๔. อถาปเรน กาเลน, ปุลตฺถินครํ คโต;

วาสํ ตตฺเถว กปฺเปสิ, กโรนฺโต ปุญฺญสญฺจยํ.

๓๕. อเตกิจฺฉิยโรเคน, สมฺผุฏฺโฐ กาลมตฺตโน;

มรณสฺส วิทิตฺวาน, ตมาหุยมหาชนํ.

๓๖. โอวทิตฺวาน ธมฺเมน, มรณํ โส อุปาคมิ;

มหาชโน มเต ตสฺมึ, พาฬฺหโสโก ปโรทิย.

๓๗. กตฺวา อาฬหเณ ตสฺส, กิจฺจํ สพฺพมเสสโต;

ตสฺสาฬาหณภสฺมมฺปิ, กตฺวา เภสชฺชมตฺตโน.

๓๘. ราชา ภณฺฑญฺจ ตํ สพฺพํ, สพฺพญฺจ พลวาหนํ;

สมฺมา อาทาย โคเปตฺวา, นครํ สมุปาคมิ.

๓๙. เอวํ โสฬสเม วสฺเส, ราชา อาสิ ทิวงฺคโต;

โปตฺถกุฏฺโฐปิ ทมิโฬ, รชฺชํ ตสฺส วิจารยิ.

๔๐. อุปราชํ คเหตฺวาน, ทาฐาสิวํ ขิปาปยิ;

จารโก วิหิตุํ สมฺมา, รกฺขาวรณ มาทิสิ.

๔๑. วินา รญฺญา น สกฺกาติ, เมทินึ ปริภุญฺชิตุํ;

อาเนตฺวา ทตฺตนามกํ, ธนปิฏฺฐปฺปธานกํ.

๔๒. อุปฺปนฺนํ ราชวํสมฺหิ, รชฺเช ตํ อภิสิญฺจิย;

ตสฺส นามํ ฐเปตฺวาน, สยํ สพฺพํ วิจารยิ.

๔๓. ทนฺโต โส ธนปิฏฺฐิมฺหิ, วิหารํ สกนามกํ;

การยิตฺวาน ปุญฺญานิ, อญฺญานิปิ สมาจินิ.

๔๔. สมกนฺตุ โส ฐตฺวา’ว, วสฺสทฺวย มหุมโต;

โปตฺถกุฏฺโฐ มเตตสฺมึ, ปุน อญฺญมฺปิ มาณวํ.

๔๕. หตฺถทาฐํ สมาหูย, อุณฺหา นครสมฺภวํ;

ตมฺปิ รชฺเช ภิสิญฺจิตฺวา, ยถา ปุพฺพํ สยํวสี.

๔๖. กาฬทีฆาวิกํ กตฺวา, ปธานฆรกํ ตถา;

ปุญฺญมญฺญํ ฉมาเสหิ, โส’ปิ มจฺจุวสํ คโต.

๔๗. เอวํ วิทิตฺวา พหุปทฺทวานิ;

ธนานิ ธญฺญานิ จ วาหนานิ;

วิหาย รชฺเชสุ รตึสปฺปญฺญา;

มนุญฺญปุญฺญาภิรตา ภเวยฺยุํ.

สุชนปฺปสาทสํเวคตฺถาย กเต มหาวํเส

ติราชโก นาม

จตุจตฺตาลีสติโม ปริจฺเฉโท.