เอกจตฺตาลีสติม ปริจฺเฉท

ทฺวิราชโก

๑. มหานาคนรินฺทสฺส, ภาคิเนยฺโย สุภาคิโย;

โส อคฺคโพธิราชาสิ, อคฺคโพธิคตาสโย.

๒. เตเชน พาหุํ โสมฺเมน, จนฺทํ สมฺปุณฺณมณฺฑลํ;

สุเมรุมจลนฺเตน, คมฺภิเรน มโหทธึ.

๓. วสุนฺธรา ปกมฺเปน, มารุตํ สมฺปวุตฺติยา;

พุทฺธิยามรมนฺตารํ, สุทฺธิยา สรทมฺพรํ.

๔. กามโภเคน เทวินฺท, มตฺเถน จ นริสฺสรํ;

ธมฺเมน สุทฺธวาเสฏฺฐํ, วิกฺกเมน มิคาธิปํ.

๕. ราชธมฺเมหิ รชฺเชหิ, จกฺกวตฺตินริสฺสรํ;

เวสฺสนฺตรญฺจ ทาเนน, อนุคนฺตฺวา ชเน สุโต.

๖. มาตุลํ อุปราชเวฺห, ภาตรํ ยุวราชเก;

ภาคิเนยฺยญฺจ มลย-ราชฐาเน ฐเปสิ โส.

๗. ฐานนฺตเร ยถาโยคํ-เสฏฺฐามจฺเจ ฐเปสิ จ;

ชนํ สงฺคหวตฺถูหี, ราชธมฺเมหิ จคฺคหิ.

๘. เทสํ สโยคฺคํ ปาทาสิ, ยุวราชสฺส ทกฺขิณํ;

วสํ ตตฺถ สิรีวฑฺฒ-มานวาปึ สคาหยิ.

๙. กตฺวา คิริวิหารญฺจ, สงฺฆิกํ ตสฺส ทาปยิ;

เขตฺตานํ ทฺวิสตํ สงฺฆ-โภคตฺถาย มหามติ.

๑๐. อทา มลยราชสฺส, ทาฐานามํ สธีตรํ;

ปริเวณํ สีริสงฺฆ-โพธินามญฺจ การยิ.

๑๑. มหาสิวสฺส กาเรสิ, ปริเวณํ สนามกํ;

ปริวาโร’ปิ ตสฺสาสิ, เอวํ ปุญฺญปรายโน.

๑๒. กตฺวา สาธุปจาเรน, โปราณํ สงฺคหํ วิธึ;

อนฺตรายํ วิโสเธตุํ, ชิณฺณญฺจ ปฏิสงฺขริ.

๑๓. กวโย ตสฺส รชฺชมฺหิ, สีหฬาย นิรุตฺติยา;

กาเวยฺเย พหุเก’กาสุํ, วิจิตฺรนยาสาลิโน.

๑๔. วิหาเร ทกฺขิเณ กาสิ, ปาสาทํ สุมโนหรํ;

อกา นวหิ วสฺเสหิ, ทิเป กณฺฏกโสธนํ.

๑๕. กุรุนฺทนามํ กาเรตฺวา, วิหารํ สพฺพสงฺฆิกํ;

วาปึ ตนฺนามกํ นาฬิ-เกรารามํ ติโยชนํ.

๑๖. มหาสิววฺหเย เจว, สสฺสํ การยิตุํ อทา;

ลาภสกฺการสมฺมาน-มารามิกสตํ ตทา.

๑๗. วิหารํ ตํ สมีปมฺหิ, กตฺวา อมฺพิลปสฺสวํ;

คามํ ตนฺนามกํ จาทา, เถริยานํ ตปสฺสีนํ.

๑๘. อุตฺตรวลฺลิวิหารสฺส, รตนํ ทีฆวณฺณิตํ;

ทตฺวา คามํ ปติฏฺเฐสิ, สตฺถุพิมฺพํ สิลามยํ.

๑๙. เกฬิวาเต จ กาเรสิ, สุมนํ นาม ปพฺพตํ;

มหาเตลวฏํโพธิ-ฆเร ปาสาณเวทิกํ.

๒๐. กาเรตฺวา โลหปาสาทํ, ปาสาทมหเน อทา;

ฉตฺตึสานํ สหสฺสานํ, ภิกฺขูนํ โส ติจีวรํ.

๒๑. คามํ ทตฺวา นิโยเชสิ, อารกฺขํ ธีตุ นามกํ;

หตฺถิกุจฺฉิวิหาเรปิ, ปาสาทํ กาสิ พุทฺธิมา.

๒๒. ทาฐา สิวสฺส ฐตฺวาน, โอวาเท สาธุ ภิกฺขุโน;

สมาจรนฺโต ธมฺเมน, สกฺกจฺจํ ตมุปฏฺฐหิ.

๒๓. มูคเสนาปตึ จากา, วิหารํ โส วิสาลกํ;

คามํ ลชฺชิกเมตสฺส, ทาส โภคาย’ทาสิ จ.

๒๔. มหานาคสฺส ปุญฺญตฺถํ, รญฺโญ ตํนามกํ อกา;

มหาเถรสฺส ตญฺจา’ทา, ราชา เตปิฏกสฺส โส.

๒๕. อตฺตโน สทิสานญฺจ, โยคีนํ วิคตาลโย;

ภิกฺขูนํ จตุสฏฺฐีนํ, วิหารํ ตํ ตทา อทา.

๒๖. กตฺวา ตสฺเสว มหา-ปริเวณนิวาสิโน;

ภินฺโนรุทีปํ ทตฺวาน, วฏฺฏกาการปิฏฺฐิโต.

๒๗. ทกฺขิณคีริทฬฺหเวฺห, มหานาเค จ ปพฺพเต;

กาฬวาปาทิเก จา’กา, วิหาเร โปสถาลเย.

๒๘. วิหาเร อภเย’กาสิ, มหาโปกฺขรณึ ตถา;

เจติยปพฺพเต จากา, นาคโสณฺฑึ ถิโรทิกํ.

๒๙. มหินฺทตฏวาวิญฺจ, การาเปตฺวาน สาธุกํ;

เอติสฺสา มริยาทาย, เถรํ เนตุํ นิโยชยิ.

๓๐. มหามหินฺท เถรมฺหิ, ตํฐานสมุปาคโต;

ตรจฺฉา เอว เนตุนฺติ, กติกญฺเจว การยิ.

๓๑. ฉตฺตํ โสณฺณญฺจ กาเรสิ, นิกาเยสุปิ ตีสุ โส;

สตฺตาฏฺฐนว วาเรสุ, มหคฺฆรตเนหิ จ.

๓๒. มหาตูเป จตุพฺพีส-ภารํ ฉตฺตํ สุวณฺณยํ;

ตตฺถ ตตฺถ จ ปูเชสิ, มหคฺฆํ รตนุตฺตมํ.

๓๓. ทาฐาธาตุฆรํ กตฺวา, วิจิตฺรรตนุชฺชลํ;

กาสิ เหมกรณฺฑญฺจ, โลหนาวญฺจ ปาฬิยํ.

๓๔. มณิเมขลนามญฺจ, พนฺธาเปสิ สพนฺธนํ;

มหามาติญฺจ คเณฺหสิ, มณิหีรกวาปิยํ.

๓๕. ตทา เอโก มหาเถโร, โชติปาลกนามโก;

ปราเชสิ วิวาเทน, ทีเป เวตุลฺลวาทิโน.

๓๖. ทาฐาปภุตินาโม’ถ, อาทิปาโท’ติลชฺชิโต;

หตฺถมุกฺขิปฺปิ ตํ หนฺตุํ, คณฺโฑ สญฺชายิ ตํขเณ.

๓๗. ราชา ตสฺมึ ปสีทิตฺวา, วิหาเรเยว วาสยิ;

มาเนน ตํ อนาคมฺม, ทาฐาปภูมโต กิร.

๓๘. ทตฺวา มหาทิปาทตฺตํ, ภาคิเนยฺยคฺคโพธิโน;

รกฺขิตุํ ตํ นิโยเชสิ, เถรํ โสปิ ตมาจริ.

๓๙. นีลเคหปริจฺเฉทํ, กตฺวา ตสฺเสว โส อทา;

กเตฺววํ พหุธา ปุญฺญํ, จตุตฺตึเส สเม มโต.

๔๐. อคฺคโพธิ ตโต อาสิ, ราชา ปุพฺพสฺส ราชิโน;

มหลฺลกตฺตานํ ขุทฺท-นาเมน ปริทีปยุํ.

๔๑. โส ทีปํ ปริปาเลสิ, ปุพฺพจาริตฺตโกวิโท;

อกาสิ จ มเหสึ โส, มาตุลธีตุมตฺตโน.

๔๒. สงฺฆภทฺทํ อสิคฺคาหํ, กาสิ พนฺธุํ มเหสิยา;

ยถารหมทา เจว, ฐานนฺตรมนาลโย.

๔๓. กตฺวา เวฬุวนํ ราชา, สาคลีนํ นิโยชยี;

ชมฺพุรนฺตรคลฺลญฺจ, กาสิ มาติกปิฏฺฐิกํ.

๔๔. รญฺโญ ตสฺเส’ว รชฺชมฺหิ, กาลิงฺเคสุ มหีปติ;

สตฺตานํ มรณํ ยุทฺเธ, ทิสฺวา สํวิคฺคมานโส.

๔๕. อิมํ ทีปมุปาคมฺม, ปพฺพชฺชา กตนิจฺฉโย;

โชติปาลมฺหิ ปพฺพชิ, ราชา สกฺกาสิ ตํ จิรํ.

๔๖. ปธานฐานํ ตสฺส’กา, วิหาเร มตฺตปพฺพเต;

ตสฺสามจฺโจ มเหสี จ, ตเถวา’คมฺม ปพฺพชุํ.

๔๗. รญฺโญ มเหสี สุตฺวาน, ตสฺส ปพฺพชฺชมุตฺตมํ;

สกฺกจฺจํ ตมุปฏฺฐาสิ, รตนวฺหญฺจ การยิ.

๔๘. อทา ราชา อมจฺจสฺส, ปาจีนกณฺฑราชิยํ;

เวตฺตวาสวิหารญฺจ, โส’ทา สงฺฆสฺส ตํ ยติ.

๔๙. ราชตฺเถเรมเต ราชา, โสจิตฺวา ปริเทวิย;

ปธานฐานํ กาเรสิ, จูฬคลฺลวิหารเก.

๕๐. ปลํนครคญฺเจว, ตสฺส ฐานญฺหิ การยิ;

เอวํ ตทตฺถํ ปุญฺญานิ, พหูนิ’ปิ มหีปติ.

๕๑. โชติปาลิต เถรมฺหิ, ตูปารามมฺหิ เจติยํ;

วนฺทมาเน ปภิชฺชิตฺวา, ภาโค ตํ ปุรโต ปติ.

๕๒. ปกฺโกสิตฺวาน ราชานํ, เถโร ทสฺเสสิ ทุกฺขิโต;

ราชา ทิสฺวาว สํวิคฺโค, กมฺมํ ปฏฺฐปิ ตํขเณ.

๕๓. ทกฺขิณกฺขกธาตุํ โส, โลหปาสาทกุจฺฉิยํ;

สารกฺขํ ฐปยิตฺวาน, รตฺตินฺทิวมปูชยิ.

๕๔. นวกมฺเม จิรายนฺเต, ถูปารามมฺหิ เทวตา;

สุปินํ ตสฺส ทสฺเสสุํ, รตฺติมารามิกา วิย.

๕๕. สเจ ราชา ปปญฺเจติ, กาตุํ ธาตุฆรํ มยํ;

ธาตุํ คเหตฺวา คจฺฉาม, ยตฺถตตฺถา’ติ ตํขเณ.

๕๖. ราชา ปพุทฺโธ สํวิคฺโค, น จิเรเนว การยิ;

กมฺมํ ธาตุฆเรสพฺพํ, จิตฺตกมฺมาทิสญฺญุตฺตํ.

๕๗. จตสฺโส ปฏิมาโย จ, ปลฺลงฺเก จ สิลามเย;

เหมจฺฉตฺตํ สิลาทนฺต-กมฺมํ เคหมฺหิ สพฺพโส.

๕๘. มหามจฺจาทโย’กํสุ, กรณฺฑานํ สตํ นว;

เทวานํปิยติสฺสสฺส, กมฺมญฺจ นิขิลํ นวํ.

๕๙. สพฺพุสฺสาเหน กาเรตฺวา, มหาปูชํ ยถารหํ;

อาเนตฺวา โลหปาสาทา, ธาตุํ สพฺพาทเรน โส.

๖๐. โชติปาลํ มหาเถรํ, สสงฺฆํ ปริวาริย;

ปริหาเรน วฑฺเฒสิ, ธาตุํ ธาตุกรณฺฑเก.

๖๑. ธาตุเคหสฺส ปาทาสิ, ลงฺกาทีปํ สหตฺตนา;

ลาภคฺคาม-มทา ตสฺสา, รกฺขกานํ มเหสิยา.

๖๒. นาคทีปมฺหิ เคหญฺจ, ราชายตนธาตุยา;

อุณฺณโลมฆรญฺเจว, ฉตฺตมามลเจติเย.

๖๓. ตตฺถ คามํ วิหารสฺส, ยาคุทานาย’ทาสิ จ;

วิหารสฺส’ภยสฺสา’ทา, คามมงฺคณสาลกํ.

๖๔. นามํ กตฺวาน โส’กาสิ, อตฺตโน จ มเหสิยา;

ทาฐคฺคโพธิมาวาสํ, วิหาเร อตยุตฺตเร.

๖๕. เทวี กปาลนาคํ สา, วิหารํ สาธุการิย;

ตสฺเส’วาทา วิหารสฺส, สมฺปนฺนจตุปจฺจยํ.

๖๖. เคหํ เชตวเน กาสิ, ราชา ราชตจุมฺพฏํ;

อุทปานํ มณาเปสิ, โสว โพธิฆรนฺติเก.

๖๗. คงฺคาตฏํ วลาหสฺสํ, วาปึ คิริตฏญฺจกา;

มหาปาฬึปิ วฑฺเฒสิ, ภตนาวญฺจ การยิ.

๖๘. ภิกฺขูนีนํ มเหสี จ, ภตฺตวํสํ สมาทิสิ;

เอวํ ปุญฺญานิ กตฺวา โส, ทิวํ’คา ทสเม สเม.

๖๙. เอวํ ปุญฺญรตา นราธิปตโย สมฺปนฺนโภคา คมุํ;

มจฺจุสฺเสว วสํ ตโตหิ มติมา สมฺมา ภวสฺสีทิสํ;

ปสฺสนฺโต นิยมํ วิหาย วิธินา สพฺพํ ภเว สงฺคตึ;

นิพฺพานาภิมุโข จเรยฺย ธิติมา ปพฺพชฺชมชฺฌูปโค.

สุชนปฺปสาทสํเวคตฺถาย กเต มหาวํเส

ทฺวิราชโก นาม

เอกจตฺตาลีสติโม ปริจฺเฉโท.