ปญฺจตึสติมปริจฺเฉท

ทฺวาทสราชโก

๑. อามณฺฑคามณฺยภโย, มหาทาฐิกอจฺจเย;

นววสฺสนฏฺฐมาเส, รชฺชํ กาเรสิ ตํ สุโต.

๒. ฉตฺตาติ ฉตฺตํ กาเรสิ, มหาถูเป มโนรเม;

ตเถว ปาทเวทิญฺจ, มุทฺธเวทิญฺจ การยิ.

๓. ตเถว โลหปาสาท, ถูปเวฺห โปสถวฺหเย;

กาเรสิ กุจฺฉิอาชิรํ, กุจฺฉิอาฬินฺทเมว จ.

๔. อุภยตฺถาปิ กาเรสิ, จารุํ รตนปณฺฑปํ;

รชตเลณ วิหารญฺจ, การาเปสิ นราธิเป.

๕. มหาคาเมณฺฑวาปึโส, ปสฺเส การิย ทกฺขิเณ;

ทกฺขิณสฺส วิหารสฺส, อทาสิ ปุญฺญทกฺขิโณ.

๖. มาฆาตํ สกเล ทีเป, กาเรสิ มนุชาธิโป;

วลฺลิผลานิ สพฺพานิ, โรปาเปตฺวา ตหึ ตหึ.

๗. มํ สกุภณฺฑกํ นาม, อามณฺฑิย มหีปติ;

ปตฺตํ ปูราปยิตฺวาน, กาเรตฺวา วตฺถจุมฺพฏํ.

๘. ทาเปสิ สพฺพสงฺฆสฺส, วิปฺปสนฺเนน เจตสา;

ปตฺเต ปูราปยิตฺวา โส, อามณฺฑ คามณิวิทู.

๙. ตงฺกนิฏฺโฐกณิราชา-ติสฺโส ฆาติย ตาตรํ;

ตีณิ วสฺสานิ นคเร, รชฺชํ กาเรสิ ขตฺติโย.

๑๐. อุโปสถฆรฏฺฏํ เอสา, นิจฺฉินิ เจกิยวฺหเย;

ราชาปราธกมฺมมฺหิ, ปุตฺเต สฏฺฐิตุ ภิกฺขโว.

๑๑. สโหฑฺเฑ คาหยิตฺวาน, ราชา เจติย ปพฺพเต;

ขิปาเปสิ กณิรเวฺห, ปพฺภารมฺหิ อสีลเก.

๑๒. กณิราชา อจฺจเยน, อามณฺฑคามณิ สุโต;

จูฬาภโย วสฺสเมกํ, รชฺชํ กาเรสิ ขตฺติโย.

๑๓. โส โคณกนทีตีเร, ปุรปสฺสมฺหิ ทกฺขิเณ;

การาเปสิ มหีปาโล, วิหาเร จูฬคลฺลกํ.

๑๔. จูฬาภยสฺส’จฺจ เยน, สีวลิ ตํ กนิฏฺฐิกา;

อามณฺฑธีตา จตุโร, มาเส รชฺชมการยิ.

๑๕. อามณฺฑ ภาคิเนยฺยา ตุ, สีวลึ อปนียตํ;

อิฬนาโคติ นาเมน, ฉตฺตํ อุสฺสาปยิ ปุเร.

๑๖. ติสฺสวาปึ คเต ตสฺมึ, อาทิวสฺเส นราธิเป;

ตํ หิตฺวา ปุรมาคญฺฉุํ, พหโวลมฺพกณฺณกา.

๑๗. ตหึ อทิสฺวา เต ราชา, กุทฺโธ เตหิ อการยิ;

มทฺทยํ วาปิยา ปสฺเส, มหาถูปญฺชสํสยํ.

๑๘. เตสํ วิจารเก กตฺวา, จณฺฑาเล จ ฐปาปยิ;

เตน กุทฺธาลมฺพกณฺณา, สพฺเพ หุตฺวาน เอกโต.

๑๙. ราชานํ ตํ คเหตฺวาน, รุนฺธิตฺวาน สเก ฆเร;

สยํ รชฺชํ วิจาเรสุํ, รญฺโญ เทวี ตทา สกํ.

๒๐. ปุตฺตํ จนฺทมุขสิวํ, มณฺฑยิตฺวา กุมารกํ;

ทตฺวาน หตฺเถ ธาตีนํ, มงฺคลหตฺถิ สนฺติเก.

๒๑. เปเสสิ วตฺวา สนฺเทสํ, เนตฺวา ตํ ธาติโย ตหึ;

วทึสุ เทวิสนฺเทสํ, สพฺพํ มงฺคล หตฺถิโน.

๒๒. ‘‘อยํ เต สาธิโน ปุตฺโต,

สามิโก จารเก ฐิโต;

อริหิ ฆาตโต เสโส,

ตยา ฆาโต อิมสฺส ตุ.

๒๓. ตฺวเมนํ กิร ฆาเตหิ, อิทํ เทวิวโจ’’อิติ;

วตฺวา ตุ สยาเปสุํ, ปาทมูลมฺหิ หตฺถิโน.

๒๔. ทุกฺขิโต โส รุทิตฺวาน, นาโค เภตฺวาน อาฬกํ;

ปวิสิตฺวา มหาวตฺถุํ, ทฺวารํ ปาติย ถามสา.

๒๕. รญฺโญ นิสินฺนงฺคณมฺหิ, อุคฺฆาเฏตฺวา กวาฏกํ;

นิสีทาปิย ตํ ขนฺเธ, มหาติตฺถมุปาคมิ.

๒๖. นาวํ อาโร ปยิตฺวาน, ราชานํ ตตฺถ กุญฺชโร;

ปจฺฉิโม ทธิตีเรน, สยํ มลย มารุหี.

๒๗. ปรตีเร วสิตฺวา โส, ตีณิวสฺสานิ ขตฺติโย;

พลกายํ คเหตฺวาน, อาคา นาวาติ โรหณํ.

๒๘. ติตฺเถ สกฺขรโสพฺภมฺหิ, โอตริตฺวาน ภูปติ;

อกาสิ โรหเณ ตตฺถ, มหนฺตํ พลสงฺคหํ.

๒๙. รญฺโญ มงฺคลหตฺถิโส, ทกฺขิณํ มลยํ ตโต;

โรหณํเย’วุปาคญฺฉิ, ตสฺส กมฺมานิ กาตเว.

๓๐. มหาปทุมนามสฺส, ตตฺถ ชาตกภาณิโน;

ตุลาธารวฺหวาสิสฺส, มหาเถรสฺส สนฺติเก.

๓๑. กปิชาตกํ สุตฺวาน, โพธิสตฺเต ปสาทวา;

นาคมหาวิหารํ โส, ชิยามุตฺตธนุสฺสตํ.

๓๒. กตฺวา กาเรสิ ถูปญฺจ, วฑฺฒาเปสิ ยถาฐิตํ;

ติสฺสวาปิญฺจ กาเรสิ, ตถา ทุรวฺหวาปิกํ.

๓๓. โส คเหตฺวา พลํ ราชา, ยุทฺธาย อภินิกฺขมิ;

ตํ สุตฺวา ลมฺพกณฺณา จ, ยุทฺธาย อภิสํยุตา.

๓๔. ปปลฺลกฺขนฺธทฺวารมฺหิ, เขตฺเต หิงฺกรวาปิเก;

ยุทฺธํ อุภินฺนํ วตฺติตฺถ, อญฺญมญฺญวิเหสนํ.

๓๕. นาวากิลนฺตเทหตฺตา, โปสา สีทนฺติ ราชิโน;

ราชา นามํ สาวยิตฺวา, สยํ ปาวิสิ เตน โส.

๓๖. เตน ภีตาลมฺพกณฺณา, สยึสุ อุทเรน โส;

เตสํ สีสานิ ฉินฺทิตฺวา, รตนาภิสมํกริ.

๓๗. ติกฺขตฺตุเมวนฺตุกเต, กรุณาย มหีปติ;

‘‘อมาเรตฺวา’ว คณฺหาถ, ชีวคฺคาห’นฺติ อพฺรุวิ.

๓๘. ตโต วิชิตสงฺคาโม, ปุรํ อาคมฺม ภูปติ;

ฉตฺตํ อุสฺสาปยิตฺวาน ติสฺสวาปิ ฉณํ อคา.

๓๙. ชลกีฬาย อุคฺคนฺตฺวา, สุมณฺฑิตปสาธิโต;

อตฺตโน สิริสมฺปตฺตึ, ทิสฺวา ตสฺสนฺตรายิเก.

๔๐. ลมฺพกณฺเณ สริตฺวาน, กุทฺโธ โส โยชยีรเถ;

ยุคปรมฺปรา เตสํ, ปุรโต ปาวิสี ปุรํ.

๔๑. มหาวตฺถุสฺส อุมฺมาเร, ฐตฺวา ราชาณเปสิ โส;

‘‘อิเมสํ สีสมุมฺมาเร, อสฺมึ ฉินฺทถ โภ’’อิติ.

๔๒. โคณา เอเตรเถ ยุตฺตา, ตว โหนฺติ รเถสภ;

สิงฺคํขุรญฺจ เอเตสํ, เฉทาปยต โภ’’อิติ.

๔๓. มาตุยา อถ สญฺญตฺโต, สีสจฺเฉทํ นิวาริย;

นาสญฺจ ปาทงฺคุฏฺฐญฺจ, เตสํ ราชา อเฉทยิ.

๔๔. หตฺถิวุตฺถํ ชนปทํ, อทา หตฺถิสฺส ขตฺติโย;

หตฺถิโภโค ชนปโท, อิติ เตนาสิ นามโต.

๔๕. เอวํ อนุราธปุเร, อิฬานาโค มหีปติ;

ฉพฺพสฺสานิ อนุนานิ, รชฺชํ กาเรสิ ขตฺติโย.

๔๖. อิฬนาคจฺจเย ตสฺส, ปุตฺโต จนฺทมุโขสิโว;

อฏฺฐวสฺสํ สตฺตมาสํ, ราชา รชฺชมการยิ.

๔๗. มณิการคาเม วาปิ, การาเปตฺวา มหีปติ;

อิสฺสรสมณวฺหสฺส, วิหารสฺส อทาสิ โส.

๔๘. ตสฺส รญฺโญ มเหสี จ, สงฺคาเม ปตฺติมตฺตโน;

ตสฺเสวา’ทา วิหารสฺส, ทมิฬเทวีติ วิสฺสุตา.

๔๙. ตํ ติสฺสวาปี กีฬาย, หนฺตฺวา จนฺทมุขํ สิวํ;

ยสฬาลกติสฺโส’ติ, วิสฺสุโต ตงฺกนิฏฺฐโก.

๕๐. อนุราธปุเร รมฺเม, ลงฺกาภุวทเน สุเภ;

สตฺตวสฺสานฏฺฐมาเส, ราชา รชฺชมการยิ.

๕๑. โทวิริกสฺส ทตฺตสฺส, ปุตฺโถ โทวาริโก สยํ;

รญฺโญ สทิสรูเปน, อโหสิ สุภนามวา.

๕๒. สุภํ พลตฺถํ ตํ ราชา, ราชภูสาย ภูสิย;

นิสิทาปิย ปลฺลงฺเก, หาสตฺถํ ยสฬาลโก.

๕๓. สีสโจฬํ พลตฺถสฺส, สสีเส ปฏิมุญฺจิย;

ยฏฺฐึ คเหตฺวา หตฺเถน, ทฺวารมูเล ฐิโต สยํ.

๕๔. วนฺทนฺเตสุ อมจฺเจสุ, นิสินฺนํ อาสนมฺหิ ตํ;

ราชา หสติ เอวํ โส, กุรุเต อนฺตรนฺตรา.

๕๕. ‘‘พลตฺโถ เอกทิวสํ, ราชานํ หสมานกํ;

อยํ พลตฺโถ กสฺมา เม, สมฺมุขาหสตี’’ติ โส.

๕๖. มาราปยิตฺวา ราชานํ, พลตฺโถ โส สุโภ อิธ;

รชฺชํ กาเรสิ ฉพฺพสฺสํ, สุภราชาติ วิสฺสุโต.

๕๗. ทฺวิสุ มหาวิหาเรสุ, สุภราชา มโนรมํ;

ปริเวณปนฺตึ สุภ-นามกํเยว การยิ.

๕๘. อุรุเวลสมีปมฺหิ, ตถา เวลฺลิวิหารกํ;

ปุรตฺถิเม เอกทฺวารํ, คงฺคนฺเต นนฺทิคามกํ.

๕๙. ลมฺพกณฺณสุโต เอโก, อุตฺตรปสฺสวาสิโก;

เสนาปติมุปฏฺฐาสิ, วสโภ นาม มาตุลํ.

๖๐. เหสฺสติ วสโภ นาม, ราชา’ติ สุติยาสทา;

ฆาเตติ ราชาทีปมฺหิ, สพฺเพ วสภนามเก.

๖๑. ‘‘รญฺโญ ทสฺสาม วสตํ, อิม’’นฺติ ภริยาย โส;

เสนาปติมนฺตยิตฺวา, ปาโต ราชกุลํ อคา.

๖๒. คจฺฉโต เตน สหสา, ตมฺพุลํ จุณฺณวชฺชิตํ;

หตฺถมฺหิ วสภสฺสา’ทา, ตํ สาธุ ปริรกฺขิตุํ.

๖๓. ราชเคหสฺส ทฺวารมฺหิ, ตมฺพุลํ จุณฺณวชฺชิตํ;

เสนาปติ อุทิกฺขิตฺวา, ตํ จุณฺณตฺถํ วิสชฺชยิ.

๖๔. เสนาปติสฺส ภริยา, จุณฺณตฺถํ วสภํ คตํ;

วตฺวา รหสฺสํ ทตฺวา จ, สหสฺสํ ตํ ปลาปยิ.

๖๕. มหาวิหารฐานํ โส, คนฺตฺวาน วสโภ ปน;

ตตฺถ เถเรหิ ขิรนฺน-วตฺเถหิ กตสงฺคโห.

๖๖. ตโต ปรํ กุฏฺฐิโน จ, ราชภาวาย นิจฺฉิตํ;

สุตฺวาน วจนํหฏฺโฐ, ‘‘โจโร เหสฺส’’นฺติ นิจฺฉิโต.

๖๗. ลทฺธสมตฺถปุริเส, คามฆาตํ ตโต ปรํ;

กโรนฺโต โรหณํ คนฺตฺวา, กปลฺลปุโวปเทสโต.

๖๘. กเมน รฏฺฐํ กณฺหนฺโถ, สมฺปตฺตพลวาหโน;

โส ราชา ทฺวีหิ วสฺเสหิ, อาคมฺม ปุรสนฺติกํ.

๖๙. สุภราชํ รเณ หนฺตฺวา, วสโภ โส มหพฺพโล;

อุสฺสาปยิ ปุเรภตฺตํ, มาตุโล’ปิ รเณ ปติ.

๗๐. ตํ มาตุลสฺส สริรํ, ปุพฺพภูโตปการิกํ;

อกาสิ วสโภ ราชา, มเหสึ เมตฺตนามิกํ.

๗๑. โสโหรปาฐกํ ปุจฺฉิ, อายุปฺปมาณมตฺตโน;

‘‘อาห ทฺวาทสวสฺสานิ’’, รโหเยวสฺส โสปิ จ.

๗๒. รหสฺสํ รกฺขณตฺถาย, สหสฺสํ ตสฺสา ทาปิย;

สงฺฆํ โส สนฺนิปาเตตฺวา, วนฺทิตฺวา ปุจฺฉิ ภูปติ.

๗๓. ‘‘สิยานุ ภนฺเต อายุสฺส, วฑฺฒนการณํ’’อิติ;

‘‘อตฺถี’’ติ สงฺโฆ อาจิกฺขิ, อนฺตรายวิโมจนํ.