เตตฺตึสติม ปริจฺเฉท

ทสราชโก

๑. ทุฏฺฐคามณิรญฺโญ ตุ, รชฺเชฐิตา ชนา อหู;

สาลิราชกุมาโรติ, หสฺสาสิ วิสฺสุโต สุโต.

๒. อตีว ธญฺโญ โส อาสิ, ปุญฺญกมฺมรโต สทา;

อตีว จารุรุปาย, สตฺโต จณฺฑาลิยา อหุ.

๓. อโสกมาลาเทวึตํ, สมฺพนฺธํ ปุพฺพชาติยา;

รูเปนา’ติ ปิยายนฺโต, โส รชฺชํ เนวกามยิ.

๔. ทุฏฺฐคามณิภาตา’โส, สทฺธาติสฺโส ตทจฺฉเย;

รชฺชํ กาเรสฺสา’ภิสิตฺโต, อฏฺฐารสฺส สมา’สโม.

๕. ฉกฺกกมฺมํ สุธากมฺมํ, หตฺถิปาการเมว จ;

มหาถูปสฺส กาเรสิ, โส สทฺธากตนามโก.

๖. ทีเปน โลหปาสาโท, อุฑฺฑิยฺหิตฺถ สุสงฺขโต;

กาเรสิ โลหปาสาทํ, ปุน โส สตฺตภูมกํ.

๗. นวุติสตสหสฺสคฺโฆ, ปาสาโท อาสิ โส ตทา;

ทกฺขิณคีริวิหารํ, กลฺลกเลณ เมว จ.

๘. กุฬุมฺพาลวิหารญฺจ, ตถาเปตฺตงฺค วาลิกํ;

เวลงฺควฏฺฏิกญฺเจว, ทุพฺพลวาปิติสฺสตํ.

๙. ทุรติสฺสกวาปิญฺจ, ตถามาตุวิหารกํ;

กาเรสิ อาทีฆวาปึ, วิหารํโยชน โยชเน.

๑๐. ทีฆวาปิวิหารญฺจ, กาเรสิ สหเจติยํ;

นานารตนกจฺฉนฺนํ, ตตฺถ กาเรสิ เจติเย.

๑๑. สนฺธิยํ สนฺธิยํ ตตฺถ, รถจกฺกปฺปมาณกํ;

โสวณฺณมาลํ กาเรตฺวา, ลคฺคาเปสิ มโนรมํ.

๑๒. จตุราสีติสหสฺสานํ, ธมฺมกฺขนฺธานมิสฺสโร;

จตุราสีติสหสฺสานิ, ปูชาจาปิ อการยิ.

๑๓. เอวํ ปุญฺญานิ กตฺวา โส, อเนกานิ มหีปติ;

กายสฺสเภทา เทเวสุ, ตุสิเตสุ’ปปชฺชถ.

๑๔. สทฺธาติสฺสปการาเช, วสนฺเต ทีฆวาปิยํ;

ลชฺชีติสฺโส เชฏฺฐสุโต, คิริกุมฺภิมนามกํ.

๑๕. วิหารํ การยิ รมฺมํ, ตํกนิฏฺฐสุโต ปน;

ถุลฺลตฺถโน อกาเรสิ, วิหารํ กนฺทรวฺหยํ.

๑๖. ปิตรา ถุลฺลตฺถนโก, ภาตุสนฺติกมายตา;

สเหวา’ห วิหารสฺส, สงฺฆโภคตฺถมตฺตโน.

๑๗. สทฺธาติสฺเสอุปรเต, สพฺเพ’มจฺจา สมาคตา;

ถูปาราเม ภิกฺขุสงฺฆํ, สกลํ สนฺนิปาติย.

๑๘. สงฺฆานุญฺญายรฏฺฐสฺส, รกฺขณตฺถํ กุมารกํ;

อภิสิญฺจุํ ถุลฺลตฺถนํ, ตํ สุตฺวา ลชฺชีติสฺสโต.

๑๙. อิธาคนฺตฺวา คเหตฺวา ตํ, สยํ รชฺชมการยิ;

มาสญฺเจว ทสาหญฺจ, ราชา ถุลฺลตฺถโน ปน.

๒๐. ติสฺโสสมํ ลชฺชีติสฺโส, สงฺโฆ หุตฺวา อนาทโร;

‘‘น ชานึสุ ยถาวุฑฺฒํ’’ มีติ ตํ ปริภาสยิ.

๒๑. ปจฺฉา สงฺฆํ ขมาเปตฺวา, ทณฺฑกมฺมตฺถมิสฺสโร;

ตีณิ สตสหสฺสานิ, ทตฺวาน อุรุเจติเย.

๒๒. สิลามยานิ กาเรสิ, ปุปฺผยานานิ ตีณิโส;

อโถ สตสหสฺเสน, จิตาเปสิ จ อนฺตรา.

๒๓. มหาถูปถูปารามานํ, ภูมึภูมิสฺสโร สมํ;

ถูปาราเม จ ถูปสฺส, สิลากญฺจุก มุตฺตมํ.

๒๔. ถูปารามสฺส ปุรโต, สิลาถูปกเมว จ;

ลชฺชีกาสนสาลญฺจ, ภิกฺขุสงฺฆสฺส การยิ.

๒๕. กญฺจุกํ กณฺฏเก ถูเป, การาเปสิ สิลามยํ;

ทตฺวาน สตสหสฺสํ, วิหาเร เจติยวฺหเย.

๒๖. คิริกุมฺภิลนามสฺส, วิหารสฺส มหมฺหิ โส;

สฏฺฐิภิกฺขุสหสฺสานํ, ติจีวรมทาปยิ.

๒๗. อริฏฺฐวิหารํ กาเรสิ, ตถากนฺทรหินกํ;

คามิกานญฺจ ภิกฺขูนํ, เภสชฺชานิ อทาปยิ.

๒๘. กิมิจฺฉกํ ตณฺฑุลญฺจ, ภิกฺขุนีนมทาปยิ;

สมานว’ฐมาสญฺจ, รชฺชํ โส การยี อิธ.

๒๙. มเต ลชฺชิกติสฺสมฺหิ, กนิฏฺโฐ ตสฺส การยิ;

รชฺชํ ฉเฬว วสฺสานิ, ขลฺลาฏนาคนามโก.

๓๐. โลหปาสาทปริวาเร, ปาสาเท’ติ มโนรเม;

โลหปาสาทโสภตฺถํ, เอโส ทฺวตฺตึสการยิ.

๓๑. มหาถูปสฺส ปริโต, จารุโน เหมมาลิโน;

วาลิกงฺคณมริยาทํ, ปาการญฺจ อการยิ.

๓๒. โสวกุรุนฺทปาสกํ, วิหารญฺจ อการยิ;

ปุญฺญกมฺมานิจญฺญานิ, การาเปสิ มหีปติ.

๓๓. ตํ มหารตฺตโตนาม, เสนาปติ มหีปตึ;

ขลฺลาฏนาคราชานํ, นคเรเยว อคฺคหิ.

๓๔. ตสฺส รญฺโญ กนิฏฺโฐตุ, วฏฺฏคามณินามโก;

ตํ ทุฏฺฐเสนาปติกํ, หนฺตฺวา รชฺชมการยิ.

๓๕. ขลฺลาฏนาครญฺโญโส, ปุตฺตกํ สกภาตุโน;

มหาจูลิกนามานํ, ปุตฺตฐาเน ฐเปสิ จ.

๓๖. ตมฺมาตรํ นุฬาเทวึ, มเหสิญฺจ อกาสิโส;

ปีติฐาเน ฐิตตา’สฺส, ปีติราชาติ อพฺรวุํ.

๓๗. เอวํ รชฺเช’ภิสิตฺตสฺส, ตสฺส มาสมฺหิ ปญฺจเม;

โรหเณ นกุลนคเร, เอโก พฺราหฺมณเจฏโต.

๓๘. ติโย นาม พฺราหฺมณสฺส, วโจ สุตฺวา อปณฺฑิโต;

โจโร อสุ มหาตสฺส, ปริวาโร อโหสิ จ.

๓๙. สคณาสตฺตทมิฬา, มหาติตฺถมฺหิ โอตรุํ;

ตทา พฺราหฺมณติโย จ, เต สตฺตทมิฬาปิจ.

๔๐. ฉกฺกตฺถาย วิสชฺเชสุํ, เลขํ ภูปติสนฺติกํ;

ราชา พฺราหฺมณติยสฺส, เลขํ เปเสสิ นีติมา.

๔๑. ‘‘รชฺชํ ตว อิทาเนว, คณฺห ตฺวํ ทมิเฬ’’ อิติ;

สาธูติ โส ทมิเฬหิ, ยุชฺฌิ คณฺหึสุ เต ตุ ตํ.

๔๒. ตโต เต ทมิฬา ยุทฺธํ, รญฺญา สห ปวตฺตยุํ;

โกฬมฺพาลกสามนฺตา, ยุทฺเธ ราชา ปราชิโต.

๔๓. ติตฺถารามทุวาเรน, รถารุโฬฺห ปลายติ;

ปณฺฑุกาภยราเชน, ติตฺถาราโมหิ การิโต;

วาสิโต จ ตทา อาสิ, เอกวีสติ ราชุสู.

๔๔. ตํ ทิสฺวา ปลายนฺตํ, นิคณฺโฐคิรินามโก;

‘‘ปลายติ มหากาฬ-สีหโฬ’’ติ ภุสํ รวิ.

๔๕. ตํ สุตฺวาน มหาราชา, ‘‘สิทฺเธ มม มโนรเถ;

วิหารํ เอตฺถ กาเรสฺสํ’’, อิจฺเจวํ จินฺตยี ตทา.

๔๖. สคพฺภํ อนุลาเทวึ, อคฺคหี รกฺขิยา อิติ;

มหาจูฬ มหานาค-กุมาเรจาปี รกฺขิเย.

๔๗. รถสฺส ลหุภาวตฺถํ, ฑตฺวา จูฬามณึสุภํ;

โอตาเรสิ โสมเทวึ, ตสฺส’นุญฺญาย ภูปติ.

๔๘. ยุทฺธายคมเนเยว, ปุตฺตเก เทฺว จ เทวิโย;

คาหยิตฺวาน นิกฺขนฺโต, สงฺกิโต โส ปราชเย.

๔๙. อสกฺกุณิตฺวา คาเหตุํ, ปตฺตํ ภุตฺตํ ชิเนน ตํ;

ปลายิตฺวา เวสฺสคีริ-วเน อภินิยิยิโส.

๕๐. กุตฺถิกฺกุลมหาติสฺส-เถโร ทิสฺวา ตหํ ตุ ตํ;

ภตฺตํ ปาทา อนามฏฺฐํ, ปิณฺฑทานํ วิวชฺชิย.

๕๑. อถ เกตกิปตฺตมฺหิ, ลิขิตฺวา หฏฺฐมานโส;

สงฺฆโภคํ วิหารสฺส, ตสฺส ปาทามหีปติ.

๕๒. ตโต คนฺตฺวา สิลาโสพฺภ-กณฺฑกมฺหิ วสี ตโต;

คนฺตฺวาน มาตุเวลงฺเค, สาลคลสมีปโค.

๕๓. ตตฺถทฺทส ทิฏฺฐปุพฺพํ, เถรํ เถโร มหีปตึ;

อุปฏฺฐากสฺส อปฺเปสิ, ตนสิวสฺส สาธุกํ.

๕๔. ตสฺส โส ตนสิวสฺส, รฏฺฐิกสฺส’นฺติเก ตหึ;

ราชา จุทฺทสวสฺสานิ, วสี เตน อุปฏฺฐิโต.

๕๕. สตฺตสุ ทมีเฬเสฺว’โก, โสมาเทวึ มทาวหํ;

ราครตฺโต คเหตฺวาน, ปรตีรมคาลหุํ.

๕๖. เอโกปตฺตํ ทสพลสฺส, อนุราธปุเร ฐิตํ;

อาทาย เตน สนฺตุฏฺโฐ, ปรตีรมคาลหุํ.

๕๗. ปุฬหตฺโถ ตุ ทมิโฬ, ตีณิวสฺสานิ การยิ;

รชฺชํ เสนาปตึ กตฺวา, ทมิฬํ พาหิยวฺหยํ.

๕๘. ปุฬหตฺถํ คเหตฺวา ตํ, ทูเร วสฺสานิ พาหีโย;

รชฺชํ กาเรสิ ตสฺสา’สิ, ปณยมาโร จมูปติ.

๕๙. พาหียํ ตํ คเหตฺวาน, ราชา’สิ ปณยมารโก;

สตฺตวสฺสานิ ตสฺสา’สิ, ปิฬยมาโร จมูปติ.

๖๐. ปณยมารํ คเหตฺวา โส, ราชาสิ ปีฬยมารโก;

สตฺตมาสานิ ตสฺสาสิ, ทาฐิโย ตุ จมูปติ.

๖๑. ปีฬยมารํ คเหตฺวา โส, ทาฐิโย ทมิโฬ ปน;

รชฺชํ’นุราธนคเร, ทุเว วสฺสานิ การยิ.

๖๒. เอวํ ทมิฬราชูนํ, เตสํ ปญฺจนฺนเมวหิ;

โหนฺติ จุทฺทสวสฺสานี, สตฺตมาสา จ อุตฺตรึ.

๖๓. คตาย ตุ นิวาสตฺถํ, มลเย’นุลเทวิยา;

ภริยากนสิวสฺส, ปาทาปหริ ปจฺฉิยํ.

๖๔. กุชฺฌิตฺวา โรทมานาสา, ราชานํ อุปสกิมิ;

ตํ สุตฺวา ตนสิโวโส, มนุมาทาย นิกฺขมิ.

๖๕. เทวิยา วจนํ สุตฺวา, ตสฺส อาคมนา ปุรา;

ทฺวิปุตฺตํ เทวิมาทาย, ตโต ราชา’ปิ นิกฺขมิ.

๖๖. ธนุํ สนฺธาย อายนฺตํ, สีวํ วิชฺฌิ มหาสีโว;

ราชา นามํ ภาวยิตฺวา, อกาสิ ชินสงฺคหํ.

๖๗. อลตฺถ อฏฺฐามจฺเจจ, มหนฺเต โยธสมฺมเต;

ปริวาโร มหาอาสี, ปริหาโร จ ราชิโน.

๖๘. กุมฺภีลกมหาติสฺส-เถร ทิสฺวา มหายโส;

อจฺฉคลฺลวิหารมฺหิ, พุทฺธปูชมการยิ.

๖๙. วตฺถุํ โสเธตุมารุโฬฺห, อกาสเจติยงฺคณํ;

กวิสีเส อมจฺจมฺหิ, โอโรหนฺโตมหีปติ.

๗๐. อาโรหนฺโต สเทวิโก, ทิสฺวา มคฺเค นิสินฺนกํ;

‘‘น นิปนฺโน’’ติ กุชฺฌิตฺวา, กวิสีสํ อฆาตยิ.

๗๑. เสสา สตฺตอมจฺจาวิ, นิพฺพินฺนา เตน ราชินา;

ตสฺส’นฺติกา ปลายิตฺวา, ปกฺกมนฺตา ยถารุจิ.

๗๒. มคฺเค วิลุตฺตา โจเรหิ, วิหารํ หมฺพุคลฺลกํ;

ปวิสิตฺวาน อทฺทกฺขุํ, ติสฺสตฺเถรํ พหุสฺสุตํ.

๗๓. จตุเนกายิโก เถโร, ยถาลทฺธานิ ทาปยิ;

วตฺถผาณิตเตลานิ, ตณฺฑุลา ปาหุณา ตถา.

๗๔. อสฺสตฺถกาเล เถโร โส,