เอกตึสติม ปริจฺเฉท

ธาตุนิธานํ

๑. ธาตุคพฺภมฺหิ กมฺมานิ, นิฏฺฐาเปตฺวา อรินฺทโม;

สนฺนิปาตํ การยิตฺวา, สงฺฆสฺส อิธมพฺรวิ.

๒. ธาตุคพฺภมฺหิ กมฺมานิ, มยา นิฏฺฐาปิ ตานิ หิ;

สุเว ธาตุํ นิเธสฺสามิ, ภนฺเต ชานาถ ธาตุโย’’.

๓. อิทํ วตฺวา มหาราชา, นครํ ปาวิสี ตโต;

ธาตุ อาหรกํ ภิกฺขุํ, ภิกฺขุสงฺโฆ วิจินฺติย.

๔. โสณุตฺตรํ นามยตึ, ปูชาปริเวณวาสิ กํ;

ธาตาหรณ กมฺมมฺหิ, ฉฬภิญฺญํ นิโยชยิ.

๕. จาริกํ จรมานมฺหิ, นาเถ โลกหิตายหิ;

นนฺทุตฺตโร’ติ นาเมน, คงฺคาตีรมฺหิ มาณโว.

๖. นิมนฺเตตฺวา’ภิสมฺพุทฺธํ, สห สงฺฆํ อโภชยิ;

สตฺถาปโยคปฏฺฐาเน, สสงฺโฆนาวมารุหิ.

๗. ตตฺถ ภทฺทชิเถโร ตุ, ฉฬภิญฺโญ มหิทฺธิโก;

ชลปกฺขลิตฏฺฐานํ, ทิสฺวา ภิกฺขู อิทํ วที.

๘. ‘‘มหา ปนาทภูเตน, มยา วุตฺโต สุวณฺณโย;

ปาสาโท ปติโต เอตฺถ, ปญฺจวีสติโยชโก.

๙. ตํ ปาปุณิตฺวา คงฺคาย, ชลํ ปกฺขิลิ ตํ อิธ;

ภิกฺขู อสทฺทหนฺตา ตํ, สตฺถุโน ตํ นิเวทยุํ.

๑๐. สตฺถา’ห ‘‘กงฺขํ ภิกฺขุนํ, วิโนเทหี’’ติโสตโต;

ญาเปตุํ พฺรหฺมโลเก’ปิ, วสวตฺติสมตฺถ ตํ.

๑๑. อิทฺธิยา นภมุคฺคนฺตฺวา, สตฺตตาลสเม ฐิโต;

ทูสฺสถูปํ พฺรหฺมโลเก, ฐเปตฺวา วฑฺฒิเต กเร.

๑๒. อิธา’เนตฺวา ทสฺสยิตฺวา, ชนสฺส ปุน ตํ ตหึ;

ฐปยิตฺวา ยถาฐาเน, อิทฺธิยา คงฺคามาคโต.

๑๓. ปาทงฺคุฏฺเฐน ปาสาทํ, คเหตฺวา ถุปิกายโส;

อุสฺสาเปตฺวาน ทสฺเสตฺวา, ชนสฺส ขิปิ ตํ ตหึ.

๑๔. นนฺทุตฺตโร มาณวโก, ทิสฺวา ตํ ปาฏิหาริยํ;

ปรายตฺตมหํ ธาตุํ, ปหุอานยิตุํ สิยํ.

๑๕. อิติ ปตฺถยิ เตเนตํ, สงฺโฆ โสณุตฺตรํ ยตึ;

ตสฺมึ กมฺเม นิโยเชสิ, โสฬสวสฺสิกํ อปิ.

๑๖. ‘‘อาหรามิ กุโต ธาตุํ’’, อิติ สงฺฆมปุจฺฉิโส;

กเถสิ สงฺโฆ เถรสฺส, ตสฺส ตา ธาตุโย อิติ.

๑๗. ‘‘ปรินิพฺพาน มญฺจมฺหิ, นิปนฺโน โลก นายโก;

ธาตูหิปิโลกหิ ตํ, กาตุํ เทวินฺท มพฺรุวิ.

๑๘. เทวินฺท’ฏฺฐสุ โทเณสุ, มม สาริรธาถุสุ;

เอกํ โทณํ รามคาเม, โกฬิเยหิ จ สกฺกตํ.

๑๙. นาคโลกํ ตโต นิตํ, ตโต นาเคหิ สกฺกตํ;

ลํกาทิเป มหาถูเป, นิธานาย ภวิสฺสติ.

๒๐. มหากสฺสปตฺเถโรปิ, ทีฆทสฺสี มหายติ;

ธมฺมาโสก นรินฺเทน, ธาตุวิตฺถารการโก.

๒๑. ราชคหสฺส สามนฺเต, รญฺญา อชาตสตฺตุนา;

การาเปนฺโต มหาธาตุํ, นิธานํ สาธุ สงฺขตํ.

๒๒. สตฺต โทณานิ ธาตูนํ, อาหริตฺวาน การยิ;

รามคามมฺหิ โทณนฺตุ, สตฺตุจิตฺตญฺญุน’คฺคหิ.

๒๓. มหาธาตุนิธานํ ตํ, ธมฺมาโสโกปิ ภูปติ;

ปสฺสิตฺวา อฏฺฐมํ โทณํ, อาณาเปตุํมกึ อกา.

๒๔. มหาถูเป นิธานตฺถํ, วิหิตํ ตํ ชิเนนิ’ติ;

ธมฺมาโสกํ นิวาเรสุํ, ตตฺถ ขิณาสวายติ.

๒๕. รามคามมฺหิ ถูโปตุ, คงฺคาตีเร กโต ตโต;

ภิชฺชิคงฺคาย โอเฆน, โสตุ ธาตุ กรณฺฑโก.

๒๖. สมุทฺทํ ปวิสิตฺวาน, ทฺวิธา ภินฺเน ชเล ตหึ;

นานารตนปิฏฺฐมฺหิ, อฏฺฐารสฺมึ สมากุโล.

๒๗. นาคา ทิสฺวา กรณฺฑํ ตํ, กาฬนาคสฺส ราชิโน;

มญฺเชริกนาคภวนํ, อุปคมฺม นิเวทยุํ.

๒๘. ทสโกฏิสหสฺเสหิ, คนฺตฺวา นาเคหิ โส ตหึ;

ธาตู ตา อภิปูเชนฺโต, เนตฺวาน ภวนํ สกํ.

๒๙. สพฺพรตนมยํ ถูปํ, ตสฺโสปริฆรํ ตถา;

มาเปตฺวา สห นาเคหิ, สทา ปูเชสิ สาทโร.

๓๐. อารกฺขามหตี ตตฺถ, คนฺตฺวา ธาตุอิธานย;

สุเว ธาตุนิธานญฺหิ, ภูมิปาโล กริสฺสติ’’.

๓๑. อิจฺเจวํ สงฺฆวจนํ, สุตฺวา สาธูติ โส ปน;

ปตฺตพฺพกาลํ เปกฺขนฺโต, ปริเวณ มคาสกํ.

๓๒. ภวิสฺสติ สุเว ธาตุ, นิธานนฺติ มหีปติ;

จาเรสิ นคเร เภรึ, สพฺพ กิจฺจํ วิธาย ตํ.

๓๓. นครํ สกลญฺเจว, อิธาคามิญฺจ อญฺชสํ;

อลงฺการยิ สกฺกจฺจํ, นคเร จ วิภูสยิ.

๓๔. สกฺโก เทวานมินฺโท จ, ลํกาทีปมเสสกํ;

อามนฺเตตฺวา วิสฺสกมฺมํ, อลงฺการยิเนกธา.

๓๕. นครสฺส จตุทฺวาเร, วตฺตภตฺตํหิ เนกธา;

มหาชโนปโภคตฺถํ, ฐปาเปสิ นราธิโป.

๓๖. อุโปสเถ ปนฺนรเส, อปรเนฺห สุมานโส;

ปณฺฑิโต ราชกิจฺเจสุ, สพฺพาลงฺการ มณฺฑิโต.

๓๗. สพฺพาหิ นาฏกตฺถีหิ, โยเธหิ สายุเธหิ จ;

มหตา จ พโลเฆน, หตฺถิวา ชิรเถหิ จ.

๓๘. นานาวิธวิภูเสหิ, สพฺพโต ปริวาริโต;

อารุยฺห สุรถํ อฏฺฐา, สุเสต จ สุสินฺธวํ.

๓๙. ภูสิตํ กณฺฑูลํ หตฺถึ, กาเรตฺวา ปุรโตสุภํ;

สุวณฺณจงฺโคฏธโร, โสตจฺฉตฺตสฺส เหฏฺฐาโต.

๔๐. อฏฺฐุตฺตร สหสฺสานิ, นาครนาริโย สุภา;

สุปุณฺณฆฏภูสาโย, ตํ รฏฺฐํ ปริวารยุํ.

๔๑. นานาปุปฺผสมุคฺคานิ, ตเถว ทณฺฑทีปิกา;

ตตฺตกา ตตฺตกา เอว, ธารยิตฺวาน อิตฺถิโย.

๔๒. อฏฺฐุตฺตร สหสฺสานิ, ทารกา สมลงฺกตา;

คเหตฺวา ปริวาเรสุํ, นานาวณฺณธเช สุเภ.

๔๓. นานาตูริยโฆเสหิ, อเนเกหิ ตหึ ตหึ;

หตฺถสรถสทฺเทหิ, ภิชฺชนฺเต วิย ภูตเล.

๔๔. ยนฺโต มหาเมฆวนํ, สิริยา โส มหายโส;

ยนฺเต’ว นนฺทนวนํ, เทวราชา อโสภถ.

๔๕. รญฺโญ นิคฺคมนารมฺเภ, มหาตูริย รวํปุเร;

ปริเวเณ นิสินฺโน’ว, สุตฺวา โสณุตฺตโร ยติ.

๔๖. นิมุชฺชิตฺวา ปุถุวิยา, คนฺตฺวาน นาคมนฺทิรํ;

นาคราชสฺส ปุรโต, ตตฺถ ปาตูรหุลหุํ.

๔๗. วุฏฺฐาย อภิวาเทตฺวา, ปลฺลงฺเก ตํ นิเวสีล;

สกฺกริตฺวาน นาคินฺโท, ปุจฺฉิ อาคต เทสกํ.

๔๘. ตสฺมึ วุตฺเต อโถปุจฺฉิ, เถราคมนการณํ;

ปตฺวา’ธิการํ สพฺพํ โส, สงฺฆ สนฺเทส มพฺรุวิ.

๔๙. มหาถูเป นิธานตฺถํ, พุทฺเธน วิหิตา อิธ;

ตว หตฺถคตา ธาตุ, เทหิตา กิร เม ตุวํ.

๕๐. ตํ สุตฺวา นาคราชาโส, อตีว โทมนสฺสิ โต;

‘‘ปหู อยญฺหิ สมโณ, พลกฺกาเรน คณฺหิตุํ.

๕๑. ตสฺมา อญฺญตฺถ เนตพฺพา, ธาตุโย’’อิติ จินฺติย;

ตตฺถ ฐิตํ ภาคิเนยฺยํ, อากาเรน นิเวทยิ.

๕๒. นาเมน วาสุลทตฺโต, ชานิตฺวา ตสฺส อิงฺคิตํ;

คนฺตฺวา ตํ เจติยฆรํ, คิลิตฺวาน กรณฺฑกํ.

๕๓. สิเนรุปาทํ คนฺตฺวาน, กุณฺฑลาวฏฺฏโกสยิ;

ติโยชนสตํ ทีโฆ, โภโคโยชนวฏฺฏวา.

๕๔. อเนกานิ สหสฺสานิ, มาเปตฺวาน ผณานิ จ;

ธูปายติ ปชฺชลติ, สยิตฺวา โส มหิทฺธิโก.

๕๕. อเนกานิ สหสฺสานิ, อตฺตนา สทิเส อหิ;

มาปยิตฺวา สยาเปสิ, สมนฺตา ปริวาริเต.

๕๖. พหู เทวา จ นาคา จ, โอสรึสุ ตหึ ตทา;

‘‘ยุทฺธํ อุภินฺนํ นาคานํ, ปสิสฺสาม มยํ’’อิติ.

๕๗. มาตุโล ภาคิเนยฺเยน, หฏาตา ธาตุโย อิติ;

ญตฺวา’นห เถรํ ตํ, ธาตุนตฺถิ เม สนฺติเก อิติ.

๕๘. อาทิโตปฺปภุติเถโร, ตาสํ ธาตูนมาคมํ;

วตฺวาน นาคราชํ ตํ, ‘‘เทหิ ธาตู’’ติ อพฺรุวิ.

๕๙. อญฺญถา สญฺญาเปตุํ ตํ, เถรํ โส อุรคาธิโป;

อาทาย เจติย ฆรํ, คนฺตฺวา ตํ ตสฺส วณฺณยิ.

๖๐. อเนกธา อเนเกหิ, รตเนหิ สุสงฺขตํ;

เจติยํ เจติยฆรํ, ปสฺส ภิกฺขุ สุนิมฺมิตํ.

๖๑. ลํกาทีปมฺหิ สกเล, สพฺพานิ รตนานิปิ;

โสปานนฺเต ปาฏิกมฺปิ, นาคฺฆนฺต’ญฺเญสุ กา กถา.

๖๒. มหาสกฺการฐานมฺหา, อปฺปสกฺการฐาน กํ;

ธาตูนํ นยนํ นาม, นยุตฺตํ ภิกฺขุโว อิทํ.

๖๓. ‘‘สจฺจาภิสมโย นาม, ตุมฺหากํ หีน วิชฺชติ;

สจฺจาภิสมยฐานํ, เนตุํ ยุตฺตญฺหิ ธาตุโย’’.

๖๔. ‘‘สํสาร ทุกฺข โมกฺขาย, อุปฺปชฺชนฺติ ตถาคตา;

พุทฺธสฺสายมธิปฺปาโย, เตนเนสฺสาม ธาตุโย.

๖๕. ธาตุนิธานํ อชฺเช’ว, โส หิ ราชา กริสฺสติ;

ตสฺมา ปปญฺจมกริตฺวา, ลหุํ เม เทหิ ธาตุโย’’.

๖๖. นาโคอาหสเจ ภนฺเต, ตุวํ ปสฺสสิ ธาตุโย;

คเหตฺวา ยาหิ ตํ เถโร, ติกฺขตฺตุํ ตํ ภณาปิย.

๖๗. สุขุมํ กรํ มาปยิตฺวา, เถโร ตตฺรฐิโต’วโส;

ภาคิเนยฺยสฺส วทเน, หตฺถํ ปกฺขิปฺป ตาวเท.

๖๘. ธาตุกรณฺฑํ อาทาย, ‘‘ติฏฺฐ นาคา’’ติ ภาสิย;

นิมุชฺชิตฺวา ปถวิยํ, ปริเวณมฺหิ อุฏฺฐหิ.

๖๙. นาคราชา คโต ภิกฺขุ, อเมฺหหิ วญฺจิโต’’อิติ;

ธาตุ อานยนตฺถาย, ภาคิเนยฺยสฺส ปาหิณิ.

๗๐. ภาคิเนยฺโย’ถ กุจฺฉิมฺหิ, อปสฺสิตฺวา กรณฺฑกํ;

ปริเทวมาโน อาคนฺตฺวา, มาตุลสฺส นิเวทยิ.

๗๑. ตทา โส นาคราชาปิ, ‘‘วญฺจิตมฺห มยํ’’อิติ;

ปริเทวิ นาคา สพฺเพปิ, ปริเทวึสุ ปีฬิตา.

๗๒. ภิกฺขุ นาคสฺส วิชเย, ตุฏฺฐา เทวา สมาคตา;

ธาตุโย ปูชยนฺตาตา, เตเนว สห อาคมุํ.

๗๓. ปริเทวมานา อาคนฺตฺวา, นาคา สงฺฆสฺส สนฺติเก;

พหุธา ปริเทวึสุ, ธาตาหรณ ทุกฺขิตา.

๗๔. เตสํ สงฺโฆ’นุกมฺปาย, โถกํ ธาตุมทาปยิ;

เต เตน ตุฏฺฐา คนฺตฺวาน, ปูชา ภณฺฑานิ อาหรุํ.