วีสติม ปริจฺเฉท

เถรปรินิพฺพานํ

๑. อฏฺฐารสมฺหิ วสฺสมฺหิ, ธมฺมาโสกสฺส ราชิโน;

มหาเมฆวนาราเม, มหาโพธิ ปติฏฺฐติ.

๒. ตโต ทฺวาทสเม วสฺเส, มเหสี ตสฺส ราชิโน;

ปิยา อสนฺธีมิตฺตา สา, มตา สมฺพุทฺธมามกา.

๓. ตโต จตุตฺเถ วสฺสมฺหิ, ธมฺมาโสโก มหีปติ;

ติสฺสรกฺข มเหสิตฺเต, ฐเปสิ วิสมาสยํ.

๔. ตโต ตุ ตติเย วสฺเส, สาพาลา รูปมานินี;

‘‘มยาปิ จ อยํ ราชา, มหาโพธึ ม มายติ’’.

๕. อิติ โกธวสํ คนฺตฺวา, อตฺตโน’นตฺถ การิกา;

มณฺฑุกณฺฏกโยเคน, มหาโพธิ มฆา ตยิ.

๖. ตโต จ ตุตฺเถวสฺสมฺหิ, ธมฺมา โสโก มหายโส;

อนิจฺจ ตาว สํปตฺโต, สตฺตตึสสมา อิเม.

๗. เทวานํ ปิยติสฺโส ตุ, ราชา ธมฺมคุเณ รโต;

มหาวิหาเร นวกมฺมํ, ตถา เจติยปพฺพเต.

๘. ถูปาราเม นวกมฺมํ, นิฏฺฐาเปตฺวา ยถารหํ;

ทีปปฺปสาทกํ เถรํ, ปุจฺฉิ ปุจฺฉิตโกวิทํ.

๙. การาเปสฺสมหํ ภนฺเต, วิหาเรสุ พหู อิธ;

ปติฏฺฐาเปตุํ ถูเปสุ, กถํ ลจฺฉาม ธาตุโย.

๑๐. สมฺพุทฺธปตฺตํ ปูเรตฺวา, สุมเนนา’หฏา อิธ;

เจติยปพฺพเต ราช, ฐปิตา อตฺถิ ธาตุโย.

๑๑. หตฺถิกฺขนฺเธ ฐเปตฺวา ตา, ธาตุโย อิธ อาหร;

อิติ วุตฺโต สเถเรน, ตถา อาหริ ธาตุโย.

๑๒. วิหาเร การยิตฺวาน, ฐาเน โยชนโยชเน;

ธาตุโย ตตฺถ ถูเปสุ, นิธาเปสิ ยถารหํ.

๑๓. สมฺพุทฺธภุตฺตปตฺตํ ตุ, ราชวตฺถุฆเร สุเภ;

ฐปยิตฺวาน ปูเชสิ, นานาปูชาหิ สพฺพทา.

๑๔. ปญฺจสเตหิ’สฺสเรติ, มหาเถรสฺส สนฺติเก;

ปพฺพชฺชวสิตฐาเน, อิสฺสรสมณโก อหุ.

๑๕. ปญฺจสเตหิ วสฺเสหิ, มหาเถรสฺส สนฺติเก;

ปพฺพชฺชวสิตฐาเน, ตถา วสฺสคิริ อหุ.

๑๖. ยา ยา มหามหินฺเทน, เถเรน วสิตา คุหา;

สปพฺพตวิหาเรสุ, สา มหินฺทคุหา อหุ.

๑๗. มหาวิหารํ ปฐมํ, ทุติยํ เจติยวฺหยํ;

ถูปารามํ ตุ ตติยํ, ถูปปุพฺพงฺคมํ สุภํ.

๑๘. จตุตฺถํ ตุ มหาโพธิ-ปติฏฺฐาปนเมว จ;

ถูปฐานียภูตสฺส, ปญฺจมํ ปน สาธุกํ.

๑๙. มหาเจติยฐานมฺหิ, สิลาถูปสฺส จารุโน;

สมฺพุทฺธคีวาธาตุสฺส, ปติฏฺฐาปนเมว จ.

๒๐. อิสฺสรสมณํ ฉฏฺฐํ, ติสฺสวาปินฺตุสตฺตมํ;

อฏฺฐมํ ปฐมํ ถูปํ, นวมํ วสฺสคิริวฺหยํ.

๒๑. อุปาสิกาวฺหยํ รมฺมํ, ตถา หตฺถาฬฺหกวฺหยํ;

ภิกฺขุนุปสฺสเก เทฺว’เม, ภิกฺขุนี ผาสุการณา.

๒๒. หตฺถาฬฺหเก โอสริตฺวา, ภิกฺขุนีนํ อุปสฺสเย;

คนฺตฺวาน ภิกฺขุสงฺเฆน, ภตฺตคฺคหณการณา.

๒๓. หตฺตสาลํ สูปหารํ, มหาปาฬิกนามกํ;

สพฺพุปกรณูเปตํ, สมฺปตฺตปริจาริกํ.

๒๔. ตถา ภิกฺขุสหสฺสสฺส, สปริกฺขารมุตฺตมํ;

ปวารณาย ทานญฺจ, อนุวสฺสกเมว จ.

๒๕. นาคทีเป ชมฺพุโกล-วิหารํ ต มฺหิปฏฺฏเน;

ติสฺสมหาวิหารญฺจ, ปาจีนาราม เมว จ.

๒๖. อิติ เอตานิ กมฺมานิ, ลํกาชนหิตตฺถิโก;

เทวานํปิยติสฺโส โส, ลํกินฺโท ปุญฺญปญฺญวา.

๒๗. ปฐเมเยว วสฺสมฺหิ, การาเปสิ คุณปฺปิโย;

ยาว ชีวนฺตุเนกานิ, ปุญฺญกมฺมานิ อาจินิ.

๒๘. อยํ ทีโป อหุ ฐิโต, วิชิเต ตสฺส ราชิโน;

วสฺสานิ จตฺตาลีสํ โส, ราชา รชฺชมการยิ.

๒๙. ตสฺส’จฺจ เย ตํ กนิฏฺโฐ, อุตฺติโย อิติ วิสฺสุโต;

ราชปุตฺโต อปุตฺตํ ตํ, รชฺชํ กาเรสิ สาธุกํ.

๓๐. มหามหินฺทตฺเถโร ตุ, ชินสาสนมุตฺตมํ;

ปริยตฺตึ ปฏิปตฺตึ, ปฏิเวธญฺจ สาธุกํ.

๓๑. ลํกาทีปมฺหิ ทีเปตฺวา, ลํกาทีโป มหาคณิ;

ลํกายโส สตฺถุ กปฺโป, กตฺวา ลํกาหิตํ พหุํ.

๓๒. ตสฺส อุตฺติยราชสฺส, ชยวสฺสมฺหิ อฏฺฐเม;

อนฺโตวสฺสํ สฏฺฐิวสฺโส, เจติยปพฺพเต วสํ.

๓๓. อสฺสยุชสฺส มาสสฺส, สุกฺกปกฺขฐเม ทิเน;

ปรินิพฺพายิเต เนตํ, ทินํ ตนฺนามกํ อหุ.

๓๔. [นิพฺพุตสฺส มหินฺทสฺส, อฏฺฐมิยํ ทิเน ปน,

เตน ตํ ทิวสํ นาม, อฏฺฐมิยาติ สมฺมตํ.]

๓๕. ตํ สุตฺวา อุตฺติโย ราชา, โสกสลฺลสมปฺปิโต;

คนฺตฺวาน เถรํ วนฺทิตฺวา กนฺทิตฺวา พหุธา พหุํ.

๓๖. อาสิตฺตคนฺธเตลาย, พหุํ โสวณฺณโทณิยา;

เถรเทภํ ขิปาเปตฺวา, ตํ โทณึ สาธุผุสฺสิตํ.

๓๗. โสวณฺณกูฏาคารมฺหิ, ฐปาเปตฺวา อลงฺกเต;

กูฏาคารํ คาหยิตฺวา, กาเรนฺโต สาธุกีฬิตํ.

๓๘. มหตา จ ชโนเฆน, อาคเตนตโต ตโต;

มหตา จ พโลเฆน, กาเรนฺโต ปูชนาวิธึ.

๓๙. อลงฺกเตน มคฺเคน, พหุธา’ลงฺกตํ ปุรํ;

อานยิตฺวาน นคเร, จาเรตฺวา ราชวีถิโย.

๔๐. มหาวิหารํ อาเนตฺวา, เอตฺถ ปญฺหมฺพมาฬเก;

กุฏาคารํ ฐปาเปตฺวา, สตฺตาหํ โส มหีปติ.

๔๑. โตรณทฺธชปุปฺเผหิ, คนฺธปุณฺณฆเฏหิ จ;

วิหารญฺจ สมนฺตา จ, มณฺฑิหํ โยชนตฺตยํ.

๔๒. อหุ ราชานุภาเวน, ทีปนฺตุ สกลํ ปน;

อานุภาเวน เทวานํ, ตเถวา’ลงฺกตํ อหุ.

๔๓. นานาปูชํ การยิตฺวา, สตฺตาหํ โส มหีปติ;

ปุรตฺถิมทิสาภาเค, เถรานํ พทฺธมาฬเก.

๔๔. กาเรตฺวา คนฺธจิตกํ, มหาถูปํ ปทกฺขิณํ;

กโรนฺโต ตตฺถ เนตฺวา ตํ, กูฏาคารํ มโนรมํ.

๔๕. จิตกมฺหิ ฐปาเปตฺวา, สกฺการํ อนฺติมํ อกา;

เจติยญฺเจตฺถ กาเรสิ, คาหา เปตฺวาน ธาตุโย.

๔๖. อุปฑฺฒธาตุํ คาเหตฺวา, เจติเย ปพฺพเตปิ จ;

สพฺเพสุ จ วิหาเรสุ, ถูเป กาเรสิ ขตฺติโย.

๔๗. อิสิโน เทหนิกฺเขป-กตฐานญฺหิ ตสฺส ตํ;

วุจฺจเต พหุมาเนน, อิสิภูมงฺคนํ อิติ.

๔๘. ตโต ปภุตฺย’ริยานํ, สมนฺตา โยชนตฺตเย;

สรีรํ อาหริตฺวาน, ตมฺหิ เทสมฺหิ ฑยฺหติ.

๔๙. สงฺฆมิตฺตา มหาเถรี, มหา’ภิญฺญา มหามตี;

กตฺวา สาสนกิจฺจานิ, ตถา โลกหิตํ พหุํ.

๕๐. เอกูนสฏฺฐิวสฺสา สา, อุตฺติยสฺเส’ว ราชิโน;

วสฺสมฺหิ นวเม เขเม, หตฺถาฬฺหกอุปสฺสเย.

๕๑. วสนฺตี ปรินิพฺพายี, ราชา ตสฺสาปิ การยิ;

เถรสฺส วิย สตฺตาหํ, ปูชาสกฺการ มุตฺตมํ.

๕๒. สพฺพา อลงฺกตา ลํกา, เถรสฺส วิย อาสิ จ;

กูฏาคารคตํ เถริ-เทหํ สตฺตทินจฺจเย.

๕๓. นิกฺขาเมตฺวาน นครํ, ถูปราม ปุรตฺถโต;

จิตฺตสาลา สมีปมฺหิ, มหาโพธิป ทสฺสเย.

๕๔. เถริยา วุฏฺฐฐานมฺหิ, อคฺคิกิจฺจ มการยิ;

ถูปญฺจ ตตฺถ กาเรสิ, อุตฺติโย โส มหีปติ.

๕๕. ปญฺจาปิ เต มหาเถรา, เถราริฏฺฐาทโยปิ จ;

ตถา’เนก สหสฺสานิ, ภิกฺขุ ขีณาสวาปิ จ.

๕๖. สงฺฆมิตฺตา ปภุติโย, ตา จ ทฺวาทสเถริโย;

ขีณาสวา ภิกฺขุนิโย, สหสฺสานิ พหูนิ จ.

๕๗. พหุสฺสุตา มหาปญฺญา, วินยาทิชานาคมํ;

โชตยิตฺวาน กาเลน, ปยาตา’นิจฺจตาวสํ.

๕๘. ทสวสฺสานิ โส ราชา, รชฺชํ กาเรสิ อุตฺติโย;

เอวํ อนิจฺจตา เอสา, สพฺพโลกวินาสินี.

๕๙. ตํ เอตํ อติสาหสํ อติพลํ น วาริยํ นโร;

ชานนฺโตปิ อนิจฺจตํ ภวคเต นิพฺพินฺทเตเนว จ;

นิพฺพินฺโท วิรตึ รตึ น กุรุเต ปาเปหิ ปุญฺเญหิ จ;

ตสฺเส’สาอติโมหชาลพลตาชานมฺปิ สมฺมุยฺหตีติ.

สุชนปฺปสาทสํเวคตฺถาย กเต มหาวํเส

เถรปรินิพฺพานํ นาม

วีสติโม ปริจฺเฉโท.