ปถมปริจฺเฉท

มหิยงฺคณาคมนํ

๑. นมสฺสิตฺวาน สมฺพุทฺธํ, สุสุทฺธํ สุทฺธวํสชํ;

มหาวํสํ ปวกฺขามิ, นานานูนาธิการิกํ.

๒. โปราเณหิ กโต’เปโส, อติวิตฺถาริโต กฺวจิ;

อตีว กฺวจิ สํขิตฺโต, อเนกปุนรุตฺตโก.

๓. วชฺชิตํ เตหิ โทเสหิ, สุขคฺคหณธารณํ;

ปสาทสํเวคกรํ, สุติโต จ อุปาคตํ.

๔. ปสาทชนเก ฐาเน, ตถา สํเวคการเก;

ชนยนฺโต ปสาทญฺจ, สํเวคญฺจ สุณาถ ตํ.

๕. ทีปงฺกรญฺหิ สมฺพุทฺธํ, ปสฺสิตฺวา โน ชิโน ปุรา;

โลกํ ทุกฺขา ปโมเจตุํ, โพธาย ปณิธึ อกา.

๖. ตโต ตญฺเจว สมฺพุทฺธํ, โกณฺฑญฺญํ มงฺคลํ มุนึ;

สุมนํ เรวตํ พุทฺธํ, โสภิตญฺจ มหามุนึ.

๗. อโนมทสฺสึ สมฺพุทฺธํ, ปทุมํ นารทํ ชินํ;

ปทุมุตฺตรสมฺพุทฺธํ, สุเมธญฺจ ตถาคตํ.

๘. สุชาตํ ปิยทสฺสิญฺจ, อตฺถทสฺสิญฺจ นายกํ;

ธมฺมทสฺสิญฺจ สิทฺธตฺถํ, ติสฺสํ ผุสฺสชินํ ตถา.

๙. วิปสฺสึ สิขีสมฺพุทฺธํ, สมฺพุทฺธํ เวสฺสภุํ วิภุํ;

กกุสนฺธญฺจ สมฺพุทฺธํ, โกณาคมนเมว จ.

๑๐. กสฺสปํ สุคตญฺจ’เม, สมฺพุทฺเธ จตุวีสติ;

อาราเธตฺวา มหาวีโร, เตหิ โพธาย พฺยากโต.

๑๑. ปุเรตฺวา ปารมี สพฺพา, ปตฺวา สมฺโพธิมุตฺตมํ;

อุตฺตโม โคตโม พุทฺโธ, สตฺเต ทุกฺขา ปโมจยิ.

๑๒. มคเธสุ รุเวลายํ, โพธิมูเล มหามุนิ;

วิสาขปุณฺณมายํ โส, ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ.

๑๓. สตฺตาหานิ ตหึ สตฺต, โส วิมุตฺติสุขํ ปรํ;

วินฺทนฺตํ มธุรตฺตญฺจ, ทสฺสยนฺโต วสี วสิ.

๑๔. ตโต พาราณสึ คนฺตฺวา, ธมฺมจกฺกํ ปคตฺตยิ;

ตตฺถ วสฺส วสนฺโต’ว, สฏฺฐึ อรหตํ อกา.

๑๕. เต ธมฺมเทสนตฺถาย, วิสฺสชฺเชตฺวาน ภิกฺขโว;

วิเนตฺวา จ ตโต ตึส-สหา เย ภทฺทวคฺคิเย.

๑๖. สหสฺสชฏิเล นาโถ, วิเนตุํ กสฺสปาทิเก;

เหมนฺเต อุรุเวลายํ, วสิเต ปริปาจยํ.

๑๗. อุรุเวลกสฺสปสฺส, มหายญฺเญ อุปฏฺฐิเต;

ตสฺส’ตฺตโน นาคมเน, อิจฺฉาจารํ วิชานิย.

๑๘. อุตฺตรกุรุโต ภิกฺขํ, อาหริตฺวา ริมทฺทโน;

อโนตตฺตทเห ภุตฺวา, สายนฺหสมเย สยํ.

๑๙. โพธิโต นวเม มาเส, ผุสฺสปุณฺณมิยํ ชิโน;

ลงฺกาทีปํ วิโสเธตุํ, ลงฺกาทีปมุปาคมิ.

๒๐. สาสนุชฺโชตนํ ฐานํ, ลํกา ญาตา ชิเนน หิ;

ยกฺขปุณฺณาย ลงฺกาย, ยกฺขา นิพฺพา สิยาติ จ.

๒๑. ญาโตว ลงฺกามชฺฌมฺหิ, คงฺคาภีเร มโนรเม;

ติโยชนาย เต รมฺเม, เอกโยชนวิตฺถเต.

๒๒. มหานาควนุยฺยาเน, ยกฺขสงฺคามภูมิยา;

ลงฺกาทีปฏฺฐยกฺขานํ, มหายกฺขสมาคโม.

๒๓. อุปาคโต ตํ สุคโต, มหายกฺขสมาคมํ;

สมาคมสฺส มชฺฌมฺหิ, ตตฺถ เตสํ สิโรปริ.

๒๔. มหิยงฺคณถูปสฺส, ฐาเน เวหายสํ ชิโน;

วุฏฺฐิวาตนฺธกาเรสิ, เตสํ สํเวชนํ อกา.

๒๕. เต ภยฏฺฐา’ภยํ ยกฺขา, อยาจุํ อภยํ ชินํ;

ชิโน อภยโท อาห, ยกฺเข เต’ติ ภยทฺทีเต.

๒๖. ยกฺขา ภยํ โว ทุกฺขญฺจ, หริสฺสามิ อิทํ อหํ;

ตุเมฺห นิสชฺชฐานํ เม, สมคฺคา เทถ โน อิธ.

๒๗. อาหุ เต สุคตํ ยกฺขา, เทม มาริส เต อิธ;

สพฺเพปิ สกลํ ทีปํ, เทหิ โน อภยํ ตุวํ.

๒๘. ภยํ สีตํ ตมํ เตสํ, หนฺตฺวา ตํ ทินฺนภูมิยํ;

จมฺมกฺขนฺธํ อตฺถริตฺวา, ตตฺถา’ สีโน ชิโน ตโต.

๒๙. จมฺมกฺขณฺฑํ ปสาเรสิ, อาทิตฺตํ ตํ สมนฺตโต;

ฆมฺมาภิภูตา เต ภีตา, ฐิตา อนฺเต สมนฺตโต.

๓๐. คิริทีปํ ตโต นาโถ, รมฺมํ เตสํ อิธา’นยิ;

เตสุ ตตฺถ ปวิฏฺเฐสุ, ยถาฐาเน ฐเปสิ จ.

๓๑. นาโถ ตํ สํขิปิ ธมฺมํ, ตทา เทวา สมาคมุํ;

ตสฺมึ สมาคเม เตสํ, สตฺถา ธมฺม มเทสยิ.

๓๒. เนเกสํ ปาณโกฏีนํ, ธมฺมาภิสมโย อหุ;

สรเณสุ จ สีเลสุ, ฐิตา อาสุํ อสํขิยา.

๓๓. โสตาปตฺติผลํ ปตฺวา, เสเล สุมนกูฏเก;

มหาสุมนเทวินฺโท, ปูชิยํ ยาจิ ปูชิยํ.

๓๔. สิรํ ปรามสิตฺวาน, นีลามลสิโรรุโห;

ปาณิมตฺเตอทา เกเส, ตสฺส ปาณ หิโต ชิโน.

๓๕. โส ตํ สุวณฺณจงฺโกฏ-วเรนาทาย สตฺถุโน;

นิสินฺนฏฺฐานรจิเต, นานารตนสญฺจเย.

๓๖. สพฺพโต สตฺตรตเน, เต ฐเปตฺวา สิโรรุเห;

โส อินฺทนีลถูเปน, ปิทเหสิ นมสฺสิ จ.

๓๗. ปรินิพฺพุตมฺหิ สมฺพุทฺเธ, จิตกโต จ อิทฺธิยา;

อาทาย ชินคีวฏฺฐึ, เถโร สรภูนามโก.

๓๘. เถรสฺส สาริปุตฺตสฺส, สิสฺโส อานีย เจติเย;

ตสฺมึเยว ฐเปตฺวาน, ภิกฺขูหิ ปริวาริโต.

๓๙. ฉาทาเปตฺวา เมทวณฺณ-ปาสาเณหิ มหิทฺธิโก;

ถูปํ ทฺวาทสหตฺถุจฺจํ, การาเปตฺวาน ปกฺกมิ.

๔๐. เทวานํปิยติสฺสสฺส, รญฺโญ ภาตุกุธารโก;

อุทฺธจูฬาภโย นาม, ทิสฺวา เจติย มพฺภุตํ.

๔๑. ตํ ฉาทยิตฺวา กาเรสิ, ตึสหตฺถุจฺจ เจติยํ;

มทฺทนฺโต ทมิเฬ ราชา, ตตฺรฏฺโฐ ทุกฺขคามณิ.

๔๒. อสีติหตฺถํ กาเรสิ, ตสฺส กญฺชุกเจติยํ;

มหิยงฺคณถูโปย-เมโส เอวํ ปติฏฺฐิโต.

๔๓. เอวํ ทีปมิมํกตฺวา, มนุสฺสารหมิสฺสโร;

อุรุเวลมคา ธีโร, อุรุวีร ปรกฺกโมติ.

มหิยงฺคณาคมนํ นิฏฺฐิตํ.

นาคทีปาคมน

๔๔. มหาการุณิโก สตฺถา, สพฺพโลกหิเต รโต;

โพธิโต ปญฺจเม วสฺเส, วสํ เชตวเน ชิโน.

๔๕. มโหทรสฺส นาคสฺส, ตถา จูโฬทรสฺส จ;

มาตุลภาคิเนยฺยานํ, มณิปลฺลงฺกเหตุกํ.

๔๖. ทิสฺวา สปาริสชฺชานํ, สงฺคามํ ปจฺจุปฏฺฐิตํ;

สมฺพุทฺโธ จิตฺตมาสสฺส, กาฬปกฺเข อุโปสเถ.

๔๗. ปาโตเยว สมาทาย, ปวรํ ปตฺตจีวรํ;

อนุกมฺปาย นาคานํ, นาคทีปมุปาคมิ.

๔๘. มหาทโร’ปิโส นาโค, ตทา ราชา อหิทฺธิโก;

สมุทฺเท นาคภวเน, ทสทฺธสตโยชเน.

๔๙. กณิฏฺฐิกา ตสฺส กณฺหา, วฑฺฒมานมฺหิ ปพฺพเต;

นาคราชสฺส ทินฺนา’สิ, ตสฺส จูโฬทโร สุโต.

๕๐. ตสฺส มาตา มหามาตุ, มณิปลฺลงฺกมุตฺตมํ;

ทตฺวา กาลกตา นาคี, มาตุเลน ตถา หิ โส.

๕๑. อโหสิ ภาคิเนยฺยสฺส, สงฺคาโม ปจฺจุปฏฺฐิโต;

ปพฺพเตยฺยา’ปิ นาคา เต, อเหสุญฺหิ มหิทฺธิกา.

๕๒. สมิทฺธิสุมโน นาม, เทโว เชตวเน ฐิตํ;

ราชายตนมาทาย, อตฺตโน ภวนํ สุภํ.

๕๓. พุทฺธานุมติยาเยว, ฉตฺตาการํ ชิโนปริ;

ธารยนฺโต อุปาคญฺฉิ, ฐานํ ตํ ปุพฺพวุฏฺฐกํ.

๕๔. เทโว หิ โส นาคทีเป, มนุสฺโส’นนฺตเร ภเว;

อโหสิ ราชายตน-ฐิตฐาเน ส อทฺทส.

๕๕. ปจฺเจกพุทฺธ ภุญฺชนฺเต, ทิสฺวา จิตฺตํ ปสาทิย;

ปตฺตโสธนสาขาโย, เตสํ ปาทาสิ เตน โส.

๕๖. นิพฺพตฺติตสฺมึ รุกฺขสฺมึ, เชตุยฺยาเน มโนรเม;

ทฺวารโกฏฺฐกปสฺสมฺหิ, ปจฺฉา พหิ อโหสิ โส.

๕๗. เทวาติเทโว เทวสฺส, ตสฺส วุทฺธิญฺจ ปสฺสิย;

อิทํ ฐาน หิตตฺถญฺจ, ตํ สรุกฺขํ อิธานยิ.

๕๘. สงฺคามมชฺเฌ อากาเส, นิสินฺโน ตตฺถ นายโก;

ตมํ ตโมนุโท เตสํ, นาคานํ หึสนํ อกา.

๕๙. อสฺสาเสนฺโต ภยฏฺเฏ เต, อาโลกํ ปวิทฺธํสยิ;

เต ทิสฺวา สุคตํ ตุฏฺฐา, ปาเท วนฺทึสุ สตฺถุโน.

๖๐. เตสํ ธมฺมมเทเสสิ, สามคฺคิกรณํ ชิโน;

อุโภ’ปิ เต ปตีตา ตํ, ปลฺลงฺกํ มุนิโน อทุํ.

๖๑. สตฺถา ภูมิคโต ตตฺถ, ปสีทิสฺวาน อาสเน;

เตหิ ทิพฺพนฺนปาเนหิ, นาคราเชหิ ตปฺปิโต.

๖๒. เต ชลฏฺเฐ ตลฏฺเฐ จ, ภุชเค’สีติโกฏิโย;

สรเณสุ จ สีเลสุ, ปติฏฺฐาเปสิ นายโก.

๖๓. มโหทรสฺส นาคสฺส, มาตุโล มณิอกฺขิโก;

กลฺยาณิยํ นาคราชา, ยุทฺธํ กาตุํ ตหึ คโต.

๖๔. พุทฺธคามมฺหิ ปฐเม, สุตฺวา สทฺธมฺมเทสนํ;

ฐิโต สรณสีเลสุ, ตตฺถา’ยาจิ ตถาคตํ.

๖๕. มหตี อนุกมฺปาโน, กตา นาถ ตยา อยํ;

ตวานาคมเน สพฺเพ, มยํ ภสฺมี ภวามเห.

๖๖. อนุกมฺปา มหี ปิเต, วิสุํ โหตุ มโหทย;

ปุนราคมเนเนตฺถ, วาสภูมึ มมา มม.

๖๗. อธิวาสยิตฺวา ภควา, ตุณฺหิภาเว นิธาคมํ;

ปติฏฺฐาเปสิ ตตฺเถว, ราชายตนเจติยํ.

๖๘. ตญฺจปิ ราชายตนํ, ปลฺลญฺจงฺก มหารหํ;

อปฺเปสิ นาคราชูนํ, โลกนาโถ นมสฺสิตุํ.

๖๙. ปริโภคเจติยํ มยฺหํ, นาคราชา นมสฺสถ;

ตํ ภวิสฺสติ โวตาตา, หิตาย จ สุขาย จ.

๗๐. อิจฺเจวมาทึ สุคโต, นาคานํ อนุสาสนํ;

กตฺวา เชตวนํ เอว, คโต โลกานุกมฺปโกติ.

นาคทีปาคมนํ

กลฺยาณาคมนํ

๗๑. ตโต โส ตติเย วสฺเส,

นาคินฺโท มณิอกฺขิโก;

อุปสงฺกมฺม สมฺพุทฺธํ,

สตสงฺฆํ นิมนฺตยิ.