มหาปณามปาฐ
(พุทฺธวนฺทนา)
๑. โส, โก; เน, สํ;
๒. สตฺถา, เนสํ; เขมํ, ทาตา;
๓. เหฬาต-กฺกาโร โส; ชนฺตูนํ, โน มา นุ;
๔. โส โลกนฺธํ, หนฺตฺวา นกฺโก;
สตฺตมฺโพชํ, โพเธตา นุ.
๕. ชินสูริโย, ติภวนเภ;
มุหติมิรํ, อภิตปเย.
๖. เชโน ชินมูเล, ทิสฺวา ชนกายํ;
สํสารนิมุคฺคํ, สพฺพญฺญุต มิจฺฉํ.
๗. หิตฺวา กรุเปตํ, โมกฺขํ ปณิธานํ;
วตฺเตสิ ทยาณา, โย ตํ มุนิ วนฺเท.
๘. สุตายุภริยา เม, ธนงฺคมปิ จชฺชํ.
จินํ พุธินิทาเน, อคา มุนิยํ เมตํ.
๙. โส สสชาติย เทหํ, จชฺชิย ทานวรญฺจ;
นาคุสโภ วรสีลํ, ปูรยิ สมฺปริจาโค.
๑๐. เนกฺขมฺมคฺคํ ราชา หุตฺวา, เสนพฺพิทฺวา ปญฺญาเสฏฺฐํ;
เวเทหินฺโท วีรุกฺกํสํ, ขนฺตีวาที ขนฺตีเสฏฺฐํ.
๑๑. โส สุตโสโม ตถคํ, เตมิย ธิฏฺฐานวรํ;
เอกภุโค เมตฺตวรํ, โลมหโสเปกฺขตรํ.
๑๒. ปารมี ติทุกฺกราว, ปูริยาน เสฏฺฐโพธิ;
ปาปุณิตฺถ โย อนนฺต-ธมฺมสารทํ นมามิ.
๑๓. ปหาย จกฺกวตฺติกํ, กโรปนีต มทฺทิยํ;
ภุสิธเร สเสนกํ, อเชนิ ปาปิมํ นเม.
๑๔. อถุตฺตรํ ชยากรํ, พหูปการตํ ชิโน;
ปฏิจฺจ นิมฺมิสกฺขิภิ, อุทิกฺขเต นมามิ ตํ.
๑๕. จงฺกเม มรุวิมติ โย, ฉินฺทยํ กมิ รตนิเย;
อิทฺธิปาฏิหิรณกโร, จกฺขุมํ ตมภิปณเม.
๑๖. อถ รตนฆเร พุทฺโธ, ฉทิธิติ ชนยํ สงฺขฺยํ;
สีมีสา ตมภิธมฺมํ โย, สุรนรมหิตํ วนฺเท.
๑๗. นิโคฺรธนฺติก นุพฺภวี สุขํ, ธมฺมํ โย วิจินํ นธีวโร;
กิจฺฉาลทฺธ มนญฺญโพธิยํ, วนฺเท ตํ สุคตํ นิโคฺรจรํ.
๑๘. สพฺโภเคหิ ถ มุจลินฺเทน,
นาคินฺเทน รหสิ ปาวุตฺโต;
โสขฺยํ โย นุภวิ วิมุตฺตึตํ,
วนฺเท มาราชิ อตุลปฺปญฺโญ.
๑๙. การุณิโก ราชายตเน โย,
โภช มุฬารํ โภชฺชรเสกํ;
วาส มกา นนฺตคฺคุณธาโร,
เอกคโต วนฺทามิ มเหสี.
๒๐. เกยฺยํ เกยฺยํ อภิชยเกตุํ,
เชยฺยํ เชยฺยํ วรชยปานํ;
เปยฺยํ เปยฺยํ สุวิจิ นเม ตํ,
เนยฺยํ เนยฺยํ สมตมุเปกฺขึ.
๒๑. สตฺต จ สตฺตาเห วิชิตาวี,
เขปิย นิโคฺรธํ ปุน คนฺตฺวา;
ธมฺมสุทุทฺทสฺยํ ปติ ชาโต,
ธมฺมกถา ปฺโปสุกฺก วิตกฺโก.
๒๒. มรุคเณหิ พฺรหฺมุนา สมํ,
รตนทามเมรุณา ททา;
สมภิยาจิโต ปฏิสฺสวํ,
ทสพโล นมามิ เทสิตุํ.
๒๓. คนฺตฺวา อิสิปฺปาตกฺกานนญฺจ,
สตฺถา มิคทฺทายํ เทสยิตฺถ;
สจฺจปฺปการํ โย ธมฺมจกฺก-
สุตฺตํ นเม ฉพฺพีธํสุ ตาว.
๒๔. รญฺโญ มคธสฺส กตปฺปฏิญฺโญ,
คนฺตฺวานถ ราชคหํ วิเนติ;
สตฺเต มลโรคยุเต คทคฺคํ,
ปาเยตุน ตํ ปณเม ภิสกฺกํ.
๒๕. สกฺยาธิวาเส กปิเล สญฺญตึ,
มานทฺธชํ ภินฺทิย มิทฺธิวาตา;
ธมฺมามตํ ปายิ ปิตุปฺปภุติ,
วนฺทามิ สกฺยินฺท มโนมทสฺสึ.
๒๖. อนาถปิณฺโฑติ วฺหเยน นนฺต-
ทฺธนํ จชิตฺวา สุกเต วิหาเร;
วิหาสิ ภิยฺโย ชนตา หิตตฺถํ,
สุธมฺมเภรึ วทยํ ภิวนฺเท.
๒๗. อุเปตปุญฺญํ วรลกฺขโณกํ-
โณกํ วิสุทฺธํ ชลิตปฺปทีมํ;
ทีปํ ปชานํ อนิฆํ นวชฺชํ-
นวชฺชวาจํ สุคตํ นมามิ.
๒๘. มุนิภานุ ธมฺมปภาหิ ชน-
มฺพุช มุทฺธตนฺธตโม สุตโป;
กรุณารุโณ สมโพธยิ โย,
ภวิสีตลตฺตปโน ปณเม.
๒๙. อินฺทุ วิยมฺพรมชฺฌตเล โย,
ราชติ ตารคเณน มุนินฺโท;
อริยคณปฺปริโต ติภเว ตํ,
สาทร มุคฺคตโสภ มวนฺทิ.
๓๐. มูลามูลา ตึสติปารมิโย,
สาขาสาขา มชฺฌิมชฺฌานกายา;
ปตฺตาปตฺตา พุทฺธจกฺขุนิ ยสฺส,
ปุปฺผาปุปฺผา การุณา มคฺคขนฺโธ.
๓๑. สาราสารา ยมกา เผคฺคุภิญฺญา,
สพฺพาลมฺพงฺกุรกํ สีลวณฺฏํ;
เสสาธมฺมา มธุปกฺกปฺผลานิ,
รํสีฉลฺลี สุตจา ลกฺขณานิ.
๓๒. ฉายุปคา สุํ ปุถุนรเทวา,
มารชิทีปงฺกร มหิชาตํ;
ปตฺถตนนฺตญฺจ กุสลพีชํ,
เอกรุหํ ปาทปมุนิ วนฺเท.
๓๓. มารติตฺถิยริปุํ ตมญฺจ โย,
ธํสยํ นครธมฺม มาปยํ;
สีลนีวรณ ทฺวารโกฏฺฐกํ,
เอสิกาปรมสทฺธ มุตฺตมํ.
๓๔. ทฺวารปาลสุยตํ สติฏาลํ,
ญาณจจฺจร สิฆาฏปทิทฺธึ;
ธมฺมมคฺคกุฏิสาล สหิตฺตํ,
ธมฺมเสนปติสาริชภูตํ.
๓๕. ทุติยสุตปโรหิตํ มหา-
ธุตคุณธรมคฺฆ ทสฺสิกํ;
วินยจินก ธมฺมรกฺขกํ,
ติภวปติก ธมฺมราชิยํ.
๓๖. สุตํ สุตํ สพฺพธิ สชฺชนํชนํ,
มิตํ มิตํ นนฺตคุณาลยํ ลยํ;
หุตํ หุตํ ชนฺตุนมานมํ นมํ,
ภเว ภเว เตภวมงฺคลํ คลํ.
๓๗. โลกาภิรามํ รมเณยฺยเวทุรํ,
โลกนฺตคุํ อนฺตุภยานุปาคตํ;
โลกทฺธชํ มานธชปฺปหารกํ,
โลกคฺครุํ อคฺครุ ปจฺจเย นเม.
๓๘. มกุฏคฺคผลํ นยนญฺจนิกํ,
สวนพฺภุสนํ วทนพฺภุสนํ;
คลมณฺฑนมิทฺธิ มนญฺญุรสํ,
กิริยญฺญุทรํ ทฺวิขณญฺญุกรํ.
๓๙. กฏิวิภูสน มชฺฌิมญฺญณกํ,
ทยวิเลปน ธารณมณฺฑนํ;
ปฏขิลญฺญุนิวตฺถ มนุตฺตรํ,
มุนิมรุตฺตม เมก มหํ นเม.
๔๐. สติวร สุจกํ อิพฺภคฺคปญฺญํ,
สุวีริยวสุวาหํ ปีติเสลํ;
คหปติสมถคฺคํ ถีปสทฺธึ,
อสณิยสุนุเปกฺขํ สตฺตโภคํ.
๔๑. จตุทิสิกิทฺธิปฺปท มสหายํ,
สุปริวุตํ ขตฺติยวิรชานํ;
สุจิปริสํ เทวนร มนาปํ,
ทสพลจกฺกาธิปติ ภิวนฺเท.
๔๒. สมาธิพฺพหิทฺธํ สติจฺฉฏฺฐเสลํ,
วิรปฺปญฺจมา ชีวมชฺฌํ สุกมฺม-
ตฺตติยํ สุวาจาทุติยํ ภิเสฏฺฐํ,
สมาตกฺกปุพฺพญฺจ สตฺตปฺปวารํ.
๔๓. วิวิธญาณปภุติพฺพสากรํ,
พหุมหิทฺธิก มรูน มาสยํ;
ธุํวปภาชลิตรามเณยฺยกํ,
สุคตเนรุนคราช มานเม.
๔๔. สีลชฺชลํ รตนธมฺม มากรํ,
ภิญฺญาวิจึ สติกุลฏฺฐิ คมฺภิรํ;
วิตฺถิณฺณญาณ มริโยทชาสยํ,
อฏฺฐมฺพีธจฺฉริยกํ อสนฺทนํ.
๔๕. พหุนชฺชโมสรณ เมกรสํ,
ทุรุปคฺคมํ อจิตสมฺภรินํ;
ปุถุโปตปุญฺญวตเมว นเม,
ทฺวีปทุตฺตมณฺณว นทินฺทวรํ.
๔๖. อภินิหรธนุํ คุณปารมึ,
นฬมติมนพาชรหมฺมุขา;
ธิติสมิตสเรน สุธารยํ,
มลม คคณ เมกปเวทนา.
๔๗. โย ปาเวเธสึ อคฺคมคฺคญฺจ ตูณึ,