(๑๙) ๔. อรญฺญวคฺโค

๑. อารญฺญิกสุตฺตํ

๑๘๑. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, อารญฺญิกา [อารญฺญตา (สพฺพตฺถ) ปริ. ๔๔๓ ปสฺสิตพฺพํ]. กตเม ปญฺจ? มนฺทตฺตา โมมูหตฺตา อารญฺญิโก โหติ, ปาปิจฺโฉ อิจฺฉาปกโต อารญฺญิโก โหติ, อุมฺมาทา จิตฺตกฺเขปา อารญฺญิโก โหติ, วณฺณิตํ พุทฺเธหิ พุทฺธสาวเกหีติ อารญฺญิโก โหติ, อปฺปิจฺฉตํเยว นิสฺสาย สนฺตุฏฺฐึเยว นิสฺสาย สลฺเลขํเยว นิสฺสาย ปวิเวกํเยว นิสฺสาย อิทมตฺถิตํเยว [อิทมฏฺฐิตํเยว (สี. ปี.)] นิสฺสาย อารญฺญิโก โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ อารญฺญิกา. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจนฺนํ อารญฺญิกานํ ยฺวายํ อารญฺญิโก อปฺปิจฺฉตํเยว นิสฺสาย สนฺตุฏฺฐึเยว นิสฺสาย สลฺเลขํเยว นิสฺสาย ปวิเวกํเยว นิสฺสาย อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย อารญฺญิโก โหติ, อยํ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ อารญฺญิกานํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข [ปาโมกฺโข (อ. นิ. ๔.๙๕; ๑๐.๙๑)] จ อุตฺตโม จ ปวโร จ.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ, สปฺปิมณฺโฑ [สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ (ก.) สํ. นิ. ๓.๖๖๒] ตตฺถ อคฺคมกฺขายติ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อิเมสํ ปญฺจนฺนํ อารญฺญิกานํ ยฺวายํ อารญฺญิโก อปฺปิจฺฉตํเยว นิสฺสาย สนฺตุฏฺฐึเยว นิสฺสาย สลฺเลขํเยว นิสฺสาย ปวิเวกํเยว นิสฺสาย อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย อารญฺญิโก โหติ, อยํ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ อารญฺญิกานํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ปฐมํ.

๒. จีวรสุตฺตํ

๑๘๒. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, ปํสุกูลิกา. กตเม ปญฺจ? มนฺทตฺตา โมมูหตฺตา ปํสุกูลิโก โหติ…เป… อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย ปํสุกูลิโก โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ ปํสุกูลิกา’’ติ. ทุติยํ.

๓. รุกฺขมูลิกสุตฺตํ

๑๘๓. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, รุกฺขมูลิกา. กตเม ปญฺจ? มนฺทตฺตา โมมูหตฺตา รุกฺขมูลิโก โหติ…เป… อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย รุกฺขมูลิโก โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ รุกฺขมูลิกา’’ติ. ตติยํ.

๔. โสสานิกสุตฺตํ

๑๘๔. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, โสสานิกา. กตเม ปญฺจ? มนฺทตฺตา โมมูหตฺตา โสสานิโก โหติ…เป… อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย โสสานิโก โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ โสสานิกา’’ติ. จตุตฺถํ.

๕. อพฺโภกาสิกสุตฺตํ

๑๘๕. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, อพฺโภกาสิกา…เป…. ปญฺจมํ.

๖. เนสชฺชิกสุตฺตํ

๑๘๖. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, เนสชฺชิกา…เป…. ฉฏฺฐํ.

๗. ยถาสนฺถติกสุตฺตํ

๑๘๗. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, ยถาสนฺถติกา…เป…. สตฺตมํ.

๘. เอกาสนิกสุตฺตํ

๑๘๘. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, เอกาสนิกา…เป…. อฏฺฐมํ.

๙. ขลุปจฺฉาภตฺติกสุตฺตํ

๑๘๙. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, ขลุปจฺฉาภตฺติกา…เป…. นวมํ.

๑๐. ปตฺตปิณฺฑิกสุตฺตํ

๑๙๐. ‘‘ปญฺจิเม, ภิกฺขเว, ปตฺตปิณฺฑิกา. กตเม ปญฺจ? มนฺทตฺตา โมมูหตฺตา ปตฺตปิณฺฑิโก โหติ, ปาปิจฺโฉ อิจฺฉาปกโต ปตฺตปิณฺฑิโก โหติ, อุมฺมาทา จิตฺตกฺเขปา ปตฺตปิณฺฑิโก โหติ, ‘วณฺณิตํ พุทฺเธหิ พุทฺธสาวเกหี’ติ ปตฺตปิณฺฑิโก โหติ, อปฺปิจฺฉตํเยว นิสฺสาย สนฺตุฏฺฐึเยว นิสฺสาย สลฺเลขํเยว นิสฺสาย ปวิเวกํเยว นิสฺสาย อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย ปตฺตปิณฺฑิโก โหติ. อิเม โข, ภิกฺขเว, ปญฺจ ปตฺตปิณฺฑิกา. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจนฺนํ ปตฺตปิณฺฑิกานํ ยฺวายํ ปตฺตปิณฺฑิโก อปฺปิจฺฉตํเยว นิสฺสาย สนฺตุฏฺฐึเยว นิสฺสาย สลฺเลขํเยว นิสฺสาย ปวิเวกํเยว นิสฺสาย อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย ปตฺตปิณฺฑิโก โหติ, อยํ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ ปตฺตปิณฺฑิกานํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จ.

‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, ควา ขีรํ, ขีรมฺหา ทธิ, ทธิมฺหา นวนีตํ, นวนีตมฺหา สปฺปิ, สปฺปิมฺหา สปฺปิมณฺโฑ, สปฺปิมณฺโฑ ตตฺถ อคฺคมกฺขายติ; เอวเมวํ โข, ภิกฺขเว, อิเมสํ ปญฺจนฺนํ ปตฺตปิณฺฑิกานํ ยฺวายํ ปตฺตปิณฺฑิโก อปฺปิจฺฉตํเยว นิสฺสาย สนฺตุฏฺฐึเยว นิสฺสาย สลฺเลขํเยว นิสฺสาย ปวิเวกํเยว นิสฺสาย อิทมตฺถิตํเยว นิสฺสาย ปตฺตปิณฺฑิโก โหติ, อยํ อิเมสํ ปญฺจนฺนํ ปตฺตปิณฺฑิกานํ อคฺโค จ เสฏฺโฐ จ โมกฺโข จ อุตฺตโม จ ปวโร จา’’ติ. ทสมํ.

อรญฺญวคฺโค จตุตฺโถ.