చోదనాకణ్డం

౧. అనువిజ్జకఅనుయోగో

౩౬౦. అనువిజ్జకే చోదకో పుచ్ఛితబ్బో – ‘‘యం ఖో త్వం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం చోదేసి, కిమ్హి నం చోదేసి, సీలవిపత్తియా వా చోదేసి, ఆచారవిపత్తియా వా చోదేసి, దిట్ఠివిపత్తియా వా చోదేసీ’’తి? సో చే ఏవం వదేయ్య – ‘‘సీలవిపత్తియా వా చోదేమి, ఆచారవిపత్తియా వా చోదేమి, దిట్ఠివిపత్తియా వా చోదేమీ’’తి, సో ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘జానాసి పనాయస్మా సీలవిపత్తిం, జానాసి ఆచారవిపత్తిం, జానాసి దిట్ఠివిపత్తి’’న్తి? సో చే ఏవం వదేయ్య – ‘‘జానామి ఖో అహం, ఆవుసో, సీలవిపత్తిం, జానామి ఆచారవిపత్తిం, జానామి దిట్ఠివిపత్తి’’న్తి, సో ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘కతమా పనావుసో, సీలవిపత్తి? కతమా ఆచారవిపత్తి? కతమా దిట్ఠివిపత్తీ’’తి? సో చే ఏవం వదేయ్య – ‘‘చత్తారి చ పారాజికాని, తేరస చ సఙ్ఘాదిసేసా – అయం సీలవిపత్తి. థుల్లచ్చయం, పాచిత్తియం, పాటిదేసనీయం, దుక్కటం, దుబ్భాసితం, అయం ఆచారవిపత్తి. మిచ్ఛాదిట్ఠి, అన్తగ్గాహికా దిట్ఠి – అయం దిట్ఠివిపత్తీ’’తి, సో ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘యం ఖో త్వం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం చోదేసి, దిట్ఠేన వా చోదేసి సుతేన వా చోదేసి పరిసఙ్కాయ వా చోదేసీ’’తి? సో చే ఏవం వదేయ్య – ‘‘దిట్ఠేన వా చోదేమి సుతేన వా చోదేమి పరిసఙ్కాయ వా చోదేమీ’’తి, సో ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘యం ఖో త్వం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం దిట్ఠేన చోదేసి, కిం తే దిట్ఠం కిన్తి తే దిట్ఠం, కదా తే దిట్ఠం, కత్థ తే దిట్ఠం పారాజికం అజ్ఝాపజ్జన్తో దిట్ఠో, సఙ్ఘాదిసేసం అజ్ఝాపజ్జన్తో దిట్ఠో, థుల్లచ్చయం… పాచిత్తియం… పాటిదేసనీయం… దుక్కటం… దుబ్భాసితం అజ్ఝాపజ్జన్తో దిట్ఠో, కత్థ చ త్వం అహోసి, కత్థ చాయం భిక్ఖు అహోసి, కిఞ్చ త్వం కరోసి, కిం చాయం భిక్ఖు కరోతీ’’తి? సో చే ఏవం వదేయ్య – ‘‘న ఖో అహం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం దిట్ఠేన చోదేమి, అపి చ సుతేన చోదేమీ’’తి, సో ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘యం ఖో త్వం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం సుతేన చోదేసి, కిం తే సుతం, కిన్తి తే సుతం, కదా తే సుతం, కత్థ తే సుతం, పారాజికం అజ్ఝాపన్నోతి సుతం, సఙ్ఘాదిసేసం… థుల్లచ్చయం… పాచిత్తియం… పాటిదేసనీయం… దుక్కటం… దుబ్భాసితం అజ్ఝాపన్నోతి సుతం, భిక్ఖుస్స సుతం, భిక్ఖునియా సుతం, సిక్ఖమానాయ సుతం, సామణేరస్స సుతం, సామణేరియా సుతం, ఉపాసకస్స సుతం, ఉపాసికాయ సుతం, రాజూనం సుతం, రాజమహామత్తానం సుతం, తిత్థియానం సుతం, తిత్థియసావకానం సుత’’న్తి? సో చే ఏవం వదేయ్య – ‘‘న ఖో అహం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం సుతేన చోదేమి, అపి చ పరిసఙ్కాయ చోదేమీ’’తి, సో ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘యం ఖో త్వం, ఆవుసో, ఇమం భిక్ఖుం పరిసఙ్కాయ చోదేసి, కిం పరిసఙ్కసి, కిన్తి పరిసఙ్కసి, కదా పరిసఙ్కసి, కత్థ పరిసఙ్కసి, పారాజికం అజ్ఝాపన్నోతి పరిసఙ్కసి, సఙ్ఘాదిసేసం అజ్ఝాపన్నోతి పరిసఙ్కసి, థుల్లచ్చయం… పాచిత్తియం… పాటిదేసనీయం… దుక్కటం… దుబ్భాసితం అజ్ఝాపన్నోతి పరిసఙ్కసి, భిక్ఖుస్స సుత్వా పరిసఙ్కసి, భిక్ఖునియా సుత్వా పరిసఙ్కసి, సిక్ఖమానాయ సుత్వా పరిసఙ్కసి, సామణేరస్స సుత్వా పరిసఙ్కసి, సామణేరియా సుత్వా పరిసఙ్కసి, ఉపాసకస్స సుత్వా పరిసఙ్కసి, ఉపాసికాయ సుత్వా పరిసఙ్కసి, రాజూనం సుత్వా పరిసఙ్కసి, రాజమహామత్తానం సుత్వా పరిసఙ్కసి, తిత్థియానం సుత్వా పరిసఙ్కసి, తిత్థియసావకానం సుత్వా పరిసఙ్కసీ’’తి?

౩౬౧. దిట్ఠం దిట్ఠేన సమేతి దిట్ఠేన సంసన్దతే దిట్ఠం;

దిట్ఠం పటిచ్చ న ఉపేతి అసుద్ధపరిసఙ్కితో;

సో పుగ్గలో పటిఞ్ఞాయ కాతబ్బో తేనుపోసథో.

సుతం సుతేన సమేతి సుతేన సంసన్దతే సుతం;

సుతం పటిచ్చ న ఉపేతి అసుద్ధపరిసఙ్కితో;

సో పుగ్గలో పటిఞ్ఞాయ కాతబ్బో తేనుపోసథో.

ముతం ముతేన సమేతి ముతేన సంసన్దతే ముతం;

ముతం పటిచ్చ న ఉపేతి అసుద్ధపరిసఙ్కితో;

సో పుగ్గలో పటిఞ్ఞాయ కాతబ్బో తేనుపోసథో.

౩౬౨. చోదనాయ కో ఆది, కిం మజ్ఝే, కిం పరియోసానం? చోదనాయ ఓకాసకమ్మం ఆది, కిరియా మజ్ఝే, సమథో పరియోసానం. చోదనాయ కతి మూలాని, కతి వత్థూని, కతి భూమియో, కతిహాకారేహి చోదేతి? చోదనాయ ద్వే మూలాని, తీణి వత్థూని, పఞ్చ భూమియో, ద్వీహాకారేహి చోదేతి. చోదనాయ కతమాని ద్వే మూలాని? సమూలికా వా అమూలికా వా – చోదనాయ ఇమాని ద్వే మూలాని. చోదనాయ కతమాని తీణి వత్థూని? దిట్ఠేన సుతేన పరిసఙ్కాయ – చోదనాయ ఇమాని తీణి వత్థూని. చోదనా కతమా పఞ్చ భూమియో? కాలేన వక్ఖామి నో అకాలేన, భూతేన వక్ఖామి నో అభూతేన, సణ్హేన వక్ఖామి నో ఫరుసేన, అత్థసంహితేన వక్ఖామి నో అనత్థసంహితేన, మేత్తాచిత్తో వక్ఖామి నో దోసన్తరోతి – చోదనాయ ఇమా పఞ్చ భూమియో.

కతమేహి ద్వీహాకారేహి చోదేతి? కాయేన వా చోదేతి వాచాయ వా చోదేతి – ఇమేహి ద్వీహాకారేహి చోదేతి.

౨. చోదకాదిపటిపత్తి

౩౬౩. చోదకేన కథం పటిపజ్జితబ్బం? చుదితకేన కథం పటిపజ్జితబ్బం? సఙ్ఘేన కథం పటిపజ్జితబ్బం? అనువిజ్జకేన కథం పటిపజ్జితబ్బం? చోదకేన కథం పటిపజ్జితబ్బన్తి? చోదకేన పఞ్చసు ధమ్మేసు పతిట్ఠాయ పరో చోదేతబ్బో. కాలేన వక్ఖామి నో అకాలేన, భూతేన వక్ఖామి నో అభూతేన, సణ్హేన వక్ఖామి నో ఫరుసేన, అత్థసంహితేన వక్ఖామి నో అనత్థసంహితేన, మేత్తాచిత్తో వక్ఖామి నో దోసన్తరోతి – చోదకేన ఏవం పటిపజ్జితబ్బం. చుదితకేన కథం పటిపజ్జితబ్బన్తి? చుదితకేన ద్వీసు ధమ్మేసు పటిపజ్జితబ్బం. సచ్చే చ అకుప్పే చ – చుదితకేన ఏవం పటిపజ్జితబ్బం. సఙ్ఘేన కథం పటిపజ్జితబ్బన్తి? సఙ్ఘేన ఓతిణ్ణానోతిణ్ణం జానితబ్బం. సఙ్ఘేన ఏవం పటిపజ్జితబ్బం. అనువిజ్జకేన కథం పటిపజ్జితబ్బన్తి? అనువిజ్జకేన యేన ధమ్మేన యేన వినయేన యేన సత్థుసాసనేన తం అధికరణం వూపసమ్మతి తథా తం అధికరణం వూపసమేతబ్బం. అనువిజ్జకేన ఏవం పటిపజ్జితబ్బం.

౩౬౪. ఉపోసథో కిమత్థాయ, పవారణా కిస్స కారణా;

పరివాసో కిమత్థాయ, మూలాయపటికస్సనా కిస్స కారణా;

మానత్తం కిమత్థాయ, అబ్భానం కిస్స కారణా.

ఉపోసథో సామగ్గత్థాయ, విసుద్ధత్థాయ పవారణా;

పరివాసో మానత్తత్థాయ, మూలాయపటికస్సనా నిగ్గహత్థాయ;

మానత్తం అబ్భానత్థాయ, విసుద్ధత్థాయ అబ్భానం.

ఛన్దా దోసా భయా మోహా, థేరే చ పరిభాసతి;

కాయస్స భేదా దుప్పఞ్ఞో, ఖతో ఉపహతిన్ద్రియో;

నిరయం గచ్ఛతి దుమ్మేధో, న చ సిక్ఖాయ గారవో.

న చ ఆమిసం నిస్సాయ;

న చ నిస్సాయ పుగ్గలం;

ఉభో ఏతే వివజ్జేత్వా;

యథాధమ్మో తథా కరే.

౩. చోదకస్సఅత్తఝాపనం

కోధనో ఉపనాహీ చ;

చణ్డో చ పరిభాసకో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

ఉపకణ్ణకం జప్పతి జిమ్హం పేక్ఖతి;

వీతిహరతి కుమ్మగ్గం పటిసేవతి;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

అకాలేన చోదేతి అభూతేన;

ఫరుసేన అనత్థసంహితేన;

దోసన్తరో చోదేతి నో మేత్తాచిత్తో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

ధమ్మాధమ్మం న జానాతి;

ధమ్మాధమ్మస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

వినయావినయం న జానాతి;

వినయావినయస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

భాసితాభాసితం న జానాతి;

భాసితాభాసితస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

ఆచిణ్ణానాచిణ్ణం న జానాతి;

ఆచిణ్ణానాచిణ్ణస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

పఞ్ఞత్తాపఞ్ఞత్తం న జానాతి;

పఞ్ఞత్తాపఞ్ఞత్తస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

ఆపత్తానాపత్తిం న జానాతి;

ఆపత్తానాపత్తియా అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

లహుకగరుకం న జానాతి;

లహుకగరుకస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

సావసేసానవసేసం న జానాతి;

సావసేసానవసేసస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం న జానాతి;

దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

పుబ్బాపరం న జానాతి;

పుబ్బాపరస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానం.

అనుసన్ధివచనపథం న జానాతి;

అనుసన్ధివచనపథస్స అకోవిదో;

అనాపత్తియా ఆపత్తీతి రోపేతి;

తాదిసో చోదకో ఝాపేతి అత్తానన్తి.

చోదనాకణ్డం నిట్ఠితం.