౧. కత్థపఞ్ఞత్తివారో

౧. పారాజికకణ్డం

౧౮౮. యం తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన మేథునం ధమ్మం పటిసేవనపచ్చయా పారాజికం కత్థ పఞ్ఞత్తం, కం ఆరబ్భ, కిస్మిం వత్థుస్మిం…పే… కేనాభతన్తి?

యం తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన మేథునం ధమ్మం పటిసేవనపచ్చయా పారాజికం కత్థ పఞ్ఞత్తన్తి? వేసాలియం పఞ్ఞత్తం. కం ఆరబ్భాతి? సుదిన్నం కలన్దపుత్తం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? సుదిన్నో కలన్దపుత్తో పురాణదుతియికాయ మేథునం ధమ్మం పటిసేవి, తస్మిం వత్థుస్మిం. అత్థి తత్థ పఞ్ఞత్తి, అనుపఞ్ఞత్తి, అనుప్పన్నపఞ్ఞత్తీతి? ఏకా పఞ్ఞత్తి, ద్వే అనుపఞ్ఞత్తియో. అనుప్పన్నపఞ్ఞత్తి తస్మిం నత్థి. సబ్బత్థ పఞ్ఞత్తి, పదేసపఞ్ఞత్తీతి? సబ్బత్థపఞ్ఞత్తి. సాధారణపఞ్ఞత్తి, అసాధారణపఞ్ఞత్తీతి? సాధారణపఞ్ఞత్తి. ఏకతోపఞ్ఞత్తి, ఉభతోపఞ్ఞత్తీతి? ఉభతోపఞ్ఞత్తి. పఞ్చన్నం పాతిమోక్ఖుద్దేసానం కత్థోగధం కత్థ పరియాపన్నన్తి? నిదానోగధం నిదానపరియాపన్నం. కతమేన ఉద్దేసేన ఉద్దేసం ఆగచ్ఛతీతి? దుతియేన ఉద్దేసేన ఉద్దేసం ఆగచ్ఛతి. చతున్నం విపత్తీనం కతమా విపత్తీతి? సీలవిపత్తి. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం కతమో ఆపత్తిక్ఖన్ధోతి? పారాజికాపత్తిక్ఖన్ధో. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం కతిహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతీతి? ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో…పే… కేనాభతన్తి? పరమ్పరాభతం –

ఉపాలి దాసకో చేవ, సోణకో సిగ్గవో తథా;

మోగ్గలిపుత్తేన పఞ్చమా, ఏతే జమ్బుసిరివ్హయే. …పే…;

ఏతే నాగా మహాపఞ్ఞా, వినయఞ్ఞూ మగ్గకోవిదా;

వినయం దీపే పకాసేసుం, పిటకం తమ్బపణ్ణియాతి.

౧౮౯. యం తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన అదిన్నం ఆదియనపచ్చయా పారాజికం కత్థ పఞ్ఞత్తన్తి? రాజగహే పఞ్ఞత్తం. కం ఆరబ్భాతి? ధనియం కుమ్భకారపుత్తం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ధనియో కుమ్భకారపుత్తో రఞ్ఞో దారూని అదిన్నం ఆదియి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి, ఏకా అనుపఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి – సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

౧౯౦. సఞ్చిచ్చ మనుస్సవిగ్గహం జీవితా వోరోపనపచ్చయా పారాజికం కత్థ పఞ్ఞత్తన్తి? వేసాలియం పఞ్ఞత్తం. కం ఆరబ్భాతి? సమ్బహులే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? సమ్బహులా భిక్ఖూ అఞ్ఞమఞ్ఞం జీవితా వోరోపేసుం, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి, ఏకా అనుపఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి – సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

౧౯౧. అసన్తం అభూతం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం ఉల్లపనపచ్చయా పారాజికం కత్థ పఞ్ఞత్తన్తి? వేసాలియం పఞ్ఞత్తం. కం ఆరబ్భాతి? వగ్గుముదాతీరియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? వగ్గుముదాతీరియా భిక్ఖూ గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణం భాసింసు, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి, ఏకా అనుపఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి – సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

చత్తారో పారాజికా నిట్ఠితా.

౨. సఙ్ఘాదిసేసకణ్డాది

౧౯౨. యం తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన ఉపక్కమిత్వాఅసుచిం మోచనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తో, కం ఆరబ్భ, కిస్మిం వత్థుస్మిం…పే… కేనాభతన్తి?

యం తేన భగవతా జానతా పస్సతా అరహతా సమ్మాసమ్బుద్ధేన ఉపక్కమిత్వా అసుచిం మోచనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? సావత్థియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆయస్మన్తం సేయ్యసకం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆయస్మా సేయ్యసకో ఉపక్కమిత్వా అసుచిం మోచేసి, తస్మిం వత్థుస్మిం. అత్థి తత్థ పఞ్ఞత్తి, అనుపఞ్ఞత్తి, అనుప్పన్నపఞ్ఞత్తీతి? ఏకా పఞ్ఞత్తి, ఏకా అనుపఞ్ఞత్తి. అనుప్పన్నపఞ్ఞత్తి తస్మిం నత్థి. సబ్బత్థపఞ్ఞత్తి, పదేసపఞ్ఞత్తీతి? సబ్బత్థపఞ్ఞత్తి. సాధారణపఞ్ఞత్తి, అసాధారణపఞ్ఞత్తీతి? అసాధారణపఞ్ఞత్తి. ఏకతోపఞ్ఞత్తి, ఉభతోపఞ్ఞత్తీతి? ఏకతోపఞ్ఞత్తి. పఞ్చన్నం పాతిమోక్ఖుద్దేసానం కత్థోగధం కత్థ పరియాపన్నన్తి? నిదానోగధం నిదానపరియాపన్నం. కతమేన ఉద్దేసేన ఉద్దేసం ఆగచ్ఛతీతి? తతియేన ఉద్దేసేన ఉద్దేసం ఆగచ్ఛతి. చతున్నం విపత్తీనం కతమా విపత్తీతి? సీలవిపత్తి. సత్తన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానం కతమో ఆపత్తిక్ఖన్ధోతి? సఙ్ఘాదిసేసాపత్తిక్ఖన్ధో. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం కతిహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతీతి? ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో…పే… కేనాభతన్తి? పరమ్పరాభతం –

ఉపాలి దాసకో చేవ, సోణకో సిగ్గవో తథా;

మోగ్గలిపుత్తేన పఞ్చమా, ఏతే జమ్బుసిరివ్హయే. …పే…;

ఏతే నాగా మహాపఞ్ఞా, వినయఞ్ఞూ మగ్గకోవిదా;

వినయం దీపే పకాసేసుం, పిటకం తమ్బపణ్ణియాతి.

మాతుగామేన సద్ధిం కాయసంసగ్గం సమాపజ్జనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? సావత్థియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆయస్మా ఉదాయీ మాతుగామేన సద్ధిం కాయసంసగ్గం సమాపజ్జి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో…పే….

మాతుగామం దుట్ఠుల్లాహి వాచాహి ఓభాసనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? సావత్థియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆయస్మా ఉదాయీ మాతుగామం దుట్ఠుల్లాహి వాచాహి ఓభాసి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి – సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

మాతుగామస్స సన్తికే అత్తకామపారిచరియాయ వణ్ణం భాసనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? సావత్థియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆయస్మా ఉదాయీ మాతుగామస్స సన్తికే అత్తకామపారిచరియాయ వణ్ణం భాసి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి…పే….

సఞ్చరిత్తం సమాపజ్జనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? సావత్థియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆయస్మా ఉదాయీ సఞ్చరిత్తం సమాపజ్జి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి, ఏకా అనుపఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఛహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి – సియా కాయతో సముట్ఠాతి, న వాచతో న చిత్తతో; సియా వాచతో సముట్ఠాతి, న కాయతో న చిత్తతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ సముట్ఠాతి, న చిత్తతో; సియా కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో; సియా వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న కాయతో; సియా కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

సఞ్ఞాచికాయ కుటిం కారాపనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? ఆళవియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆళవకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆళవకా భిక్ఖూ సఞ్ఞాచికాయ కుటియో కారాపేసుం, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఛహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి…పే….

మహల్లకం విహారం కారాపనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? కోసమ్బియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆయస్మన్తం ఛన్నం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆయస్మా ఛన్నో విహారవత్థుం సోధేన్తో అఞ్ఞతరం చేతియరుక్ఖం ఛేదాపేసి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఛహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి…పే….

భిక్ఖుం అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? రాజగహే పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? మేత్తియభూమజకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం అమూలకేన పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేసుం, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి…పే….

భిక్ఖుం అఞ్ఞభాగియస్స అధికరణస్స కిఞ్చిదేసం లేసమత్తం ఉపాదాయ పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? రాజగహే పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? మేత్తియభూమజకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? మేత్తియభూమజకా భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం దబ్బం మల్లపుత్తం అఞ్ఞభాగియస్స అధికరణస్స కిఞ్చి దేసం లేసమత్తం ఉపాదాయ పారాజికేన ధమ్మేన అనుద్ధంసేసుం, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం తీహి సముట్ఠానేహి సముట్ఠాతి…పే….

సఙ్ఘభేదకస్స భిక్ఖునో యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? రాజగహే పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? దేవదత్తం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? దేవదత్తో సమగ్గస్స సఙ్ఘస్స భేదాయ పరక్కమి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

భేదకానువత్తకానం భిక్ఖూనం యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? రాజగహే పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? సమ్బహులే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? సమ్బహులా భిక్ఖూ దేవదత్తస్స సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమన్తస్స అనువత్తకా అహేసుం వగ్గవాదకా, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకే సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

దుబ్బచస్స భిక్ఖునో యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? కోసమ్బియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? ఆయస్మన్తం ఛన్నం ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఆయస్మా ఛన్నో భిక్ఖూహి సహధమ్మికం వుచ్చమానో అత్తానం అవచనీయం అకాసి, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

కులదూసకస్స భిక్ఖునో యావతతియం సమనుభాసనాయ న పటినిస్సజ్జనపచ్చయా సఙ్ఘాదిసేసో కత్థ పఞ్ఞత్తోతి? సావత్థియం పఞ్ఞత్తో. కం ఆరబ్భాతి? అస్సజిపునబ్బసుకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? అస్సజిపునబ్బసుకా భిక్ఖూ సఙ్ఘేన పబ్బాజనీయకమ్మకతా భిక్ఖూ ఛన్దగామితా దోసగామితా మోహగామితా భయగామితా పాపేసుం, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ వాచతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి…పే….

అనాదరియం పటిచ్చ ఉదకే ఉచ్చారం వా పస్సావం వా ఖేళం వా కరణపచ్చయా దుక్కటం కత్థ పఞ్ఞత్తన్తి? సావత్థియం పఞ్ఞత్తం. కం ఆరబ్భాతి? ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ. కిస్మిం వత్థుస్మిన్తి? ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఉదకే ఉచ్చారమ్పి పస్సావమ్పి ఖేళమ్పి అకంసు, తస్మిం వత్థుస్మిం. ఏకా పఞ్ఞత్తి, ఏకా అనుపఞ్ఞత్తి. ఛన్నం ఆపత్తిసముట్ఠానానం ఏకేన సముట్ఠానేన సముట్ఠాతి – కాయతో చ చిత్తతో చ సముట్ఠాతి, న వాచతో…పే….

కత్థపఞ్ఞత్తివారో నిట్ఠితో పఠమో.