౩. దుట్ఠుల్లవాచాసిక్ఖాపదం

౨౮౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉదాయీ అరఞ్ఞే విహరతి. తస్సాయస్మతో విహారో అభిరూపో హోతి దస్సనీయో పాసాదికో. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా ఇత్థియో ఆరామం ఆగమంసు విహారపేక్ఖికాయో. అథ ఖో తా ఇత్థియో యేనాయస్మా ఉదాయీ తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఏతదవోచుం – ‘‘ఇచ్ఛామ మయం, భన్తే, అయ్యస్స విహారం పేక్ఖితు’’న్తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉదాయీ తా ఇత్థియో విహారం పేక్ఖాపేత్వా తాసం ఇత్థీనం వచ్చమగ్గం పస్సావమగ్గం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి యాచతిపి ఆయాచతిపి పుచ్ఛతిపి పటిపుచ్ఛతిపి ఆచిక్ఖతిపి అనుసాసతిపి అక్కోసతిపి. యా తా ఇత్థియో ఛిన్నికా ధుత్తికా అహిరికాయో తా ఆయస్మతా ఉదాయినా సద్ధిం ఉహసన్తిపి ఉల్లపన్తిపి ఉజ్జగ్ఘన్తిపి ఉప్పణ్డేన్తిపి. యా పన తా ఇత్థియో హిరిమనా తా నిక్ఖమిత్వా భిక్ఖూ ఉజ్ఝాపేన్తి – ‘‘ఇదం, భన్తే, నచ్ఛన్నం నప్పతిరూపం. సామికేనపి మయం ఏవం వుత్తా న ఇచ్ఛేయ్యామ, కిం పనాయ్యేన ఉదాయినా’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఉదాయీ మాతుగామం దుట్ఠుల్లాహి వాచాహి ఓభాసిస్సతీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఉదాయిం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా ఆయస్మన్తం ఉదాయిం పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర త్వం, ఉదాయి, మాతుగామం దుట్ఠుల్లాహి వాచాహి ఓభాససీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా – ‘‘అననుచ్ఛవికం, మోఘపురిస, అననులోమికం అప్పతిరూపం అస్సామణకం అకప్పియం అకరణీయం. కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, మాతుగామం దుట్ఠుల్లాహి వాచాహి ఓభాసిస్ససి! నను మయా, మోఘపురిస, అనేకపరియాయేన విరాగాయ ధమ్మో దేసితో నో సరాగాయ…పే… కామపరిళాహానం వూపసమో అక్ఖాతో. నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౮౪. ‘‘యో పన భిక్ఖు ఓతిణ్ణో విపరిణతేన చిత్తేన మాతుగామం దుట్ఠుల్లాహి వాచాహి ఓభాసేయ్య యథా తం యువా యువతిం మేథునుపసంహితాహి, సఙ్ఘాదిసేసో’’తి.

౨౮౫. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

ఓతిణ్ణో నామ సారత్తో అపేక్ఖవా పటిబద్ధచిత్తో.

విపరిణతన్తి రత్తమ్పి చిత్తం విపరిణతం, దుట్ఠమ్పి చిత్తం విపరిణతం మూళ్హమ్పి చిత్తం విపరిణతం. అపిచ, రత్తం చిత్తం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతం విపరిణతన్తి.

మాతుగామో నామ మనుస్సిత్థీ, న యక్ఖీ, న పేతీ, న తిరచ్ఛానగతా. విఞ్ఞూ పటిబలా సుభాసితదుబ్భాసితం దుట్ఠుల్లాదుట్ఠుల్లం ఆజానితుం.

దుట్ఠుల్లా నామ వాచా వచ్చమగ్గపస్సావమగ్గమేథునధమ్మప్పటిసంయుత్తా వాచా.

ఓభాసేయ్యాతి అజ్ఝాచారో వుచ్చతి.

యథా తం యువా యువతిన్తి దహరో దహరిం, తరుణో తరుణిం, కామభోగీ కామభోగినిం.

మేథునుపసంహితాహీతి మేథునధమ్మప్పటిసంయుత్తాహి.

సఙ్ఘాదిసేసోతి …పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

ద్వే మగ్గే ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి, అవణ్ణమ్పి భణతి, యాచతిపి, ఆయాచతిపి, పుచ్ఛతిపి, పటిపుచ్ఛతిపి, ఆచిక్ఖతిపి, అనుసాసతిపి, అక్కోసతిపి.

వణ్ణం భణతి నామ ద్వే మగ్గే థోమేతి వణ్ణేతి పసంసతి.

అవణ్ణం భణతి నామ ద్వే మగ్గే ఖుంసేతి వమ్భేతి గరహతి.

యాచతి నామ దేహి మే, అరహసి మే దాతున్తి.

ఆయాచతి నామ కదా తే మాతా పసీదిస్సతి, కదా తే పితా పసీదిస్సతి, కదా తే దేవతాయో పసీదిస్సన్తి, కదా [కదా తే (స్యా.)] సుఖణో సులయో సుముహుత్తో భవిస్సతి, కదా తే మేథునం ధమ్మం లభిస్సామీతి.

పుచ్ఛతి నామ కథం త్వం సామికస్స దేసి, కథం జారస్స దేసీతి?

పటిపుచ్ఛతి నామ ఏవం కిర త్వం సామికస్స దేసి, ఏవం జారస్స దేసీతి.

ఆచిక్ఖతి నామ పుట్ఠో భణతి – ‘‘ఏవం దేహి. ఏవం దేన్తా సామికస్స పియా భవిస్ససి మనాపా చా’’తి.

అనుసాసతి నామ అపుట్ఠో భణతి – ‘‘ఏవం దేహి. ఏవం దేన్తా సామికస్స పియా భవిస్సతి మనాపా చా’’తి.

అక్కోసతి నామ అనిమిత్తాసి, నిమిత్తమత్తాసి, అలోహితాసి, ధువలోహితాసి, ధువచోళాసి, పగ్ఘరన్తీసి, సిఖరణీసి, ఇత్థిపణ్డకాసి, వేపురిసికాసి, సమ్భిన్నాసి, ఉభతోబ్యఞ్జనాసీతి.

౨౮౬. ఇత్థీ చ హోతి ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఇత్థియా వచ్చమగ్గం పస్సావమగ్గం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి యాచతిపి ఆయాచతిపి పుచ్ఛతిపి పటిపుచ్ఛతిపి ఆచిక్ఖతిపి అనుసాసతిపి అక్కోసతిపి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స…పే….

ద్వే ఇత్థియో ద్విన్నం ఇత్థీనం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ద్విన్నం ఇత్థీనం వచ్చమగ్గం పస్సావమగ్గం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణంపి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి ద్విన్నం సఙ్ఘాదిసేసానం…పే….

ఇత్థీ చ పణ్డకో చ ఉభిన్నం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఉభిన్నం వచ్చమగ్గం పస్సావమగ్గం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసేన దుక్కటస్స…పే….

ఇత్థీ చ హోతి ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఇత్థియా వచ్చమగ్గం పస్సావమగ్గం ఠపేత్వా అధక్ఖకం ఉబ్భజాణుమణ్డలం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స…పే….

ద్వే ఇత్థియో ద్విన్నం ఇత్థీనం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ద్విన్నం ఇత్థీనం వచ్చమగ్గం పస్సావమగ్గం ఠపేత్వా అధక్ఖకం ఉబ్భజాణుమణ్డలం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి ద్విన్నం థుల్లచ్చయానం…పే….

ఇత్థీ చ పణ్డకో చ ఉభిన్నం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఉభిన్నం వచ్చమగ్గం పస్సావమగ్గం ఠపేత్వా అధక్ఖకం ఉబ్భజాణుమణ్డలం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయేన దుక్కటస్స…పే….

ఇత్థీ చ హోతి ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఇత్థియా ఉబ్భక్ఖకం అధోజాణుమణ్డలం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….

ద్వే ఇత్థియో ద్విన్నం ఇత్థీనం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ద్విన్నం ఇత్థీనం ఉబ్భక్ఖకం అధోజాణుమణ్డలం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి ద్విన్నం దుక్కటానం…పే….

ఇత్థీ చ పణ్డకో చ ఉభిన్నం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఉభిన్నం ఉబ్భక్ఖకం అధోజాణుమణ్డలం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి ద్విన్నం దుక్కటానం…పే….

ఇత్థీ చ హోతి ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఇత్థియా కాయపటిబద్ధం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి దుక్కటస్స…పే….

ద్వే ఇత్థియో ద్విన్నం ఇత్థీనం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ద్విన్నం ఇత్థీనం కాయపటిబద్ధం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి ద్విన్నం దుక్కటానం…పే….

ఇత్థీ చ పణ్డకో చ ఉభిన్నం ఇత్థిసఞ్ఞీ సారత్తో చ. భిక్ఖు చ నం ఉభిన్నం కాయపటిబద్ధం ఆదిస్స వణ్ణమ్పి భణతి అవణ్ణమ్పి భణతి…పే… అక్కోసతిపి, ఆపత్తి ద్విన్నం దుక్కటానం…పే….

౨౮౭. అనాపత్తి అత్థపురేక్ఖారస్స, ధమ్మపురేక్ఖారస్స, అనుసాసనిపురేక్ఖారస్స, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

వినీతవత్థుఉద్దానగాథా

లోహితం కక్కసాకిణ్ణం, ఖరం దీఘఞ్చ వాపితం;

కచ్చి సంసీదతి మగ్గో, సద్ధా దానేన కమ్మునాతి.

వినీతవత్థు

౨౮౮. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ నవరత్తం కమ్బలం పారుతా హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘లోహితం ఖో తే, భగినీ’’తి. సా న పటివిజాని. ‘‘ఆమాయ్య, నవరత్తో కమ్బలో’’తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి ‘‘భగవతా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం, కచ్చి ను ఖో అహం సఙ్ఘాదిసేసం ఆపత్తిం ఆపన్నో’’తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ ఖరకమ్బలం పారుతా హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘కక్కసలోమం ఖో తే, భగినీ’’తి. సా న పటివిజాని. ‘‘ఆమాయ్య, ఖరకమ్బలకో’’తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ నవావుతం కమ్బలం పారుతా హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘ఆకిణ్ణలోమం ఖో తే, భగినీ’’తి. సా న పటివిజాని. ‘‘ఆమాయ్య, నవావుతో కమ్బలో’’తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ ఖరకమ్బలం పారుతా హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘ఖరలోమం ఖో తే, భగినీ’’తి. సా న పటివిజాని. ‘‘ఆమాయ్య, ఖరకమ్బలకో’’తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ పావారం [దీఘపావారం (స్యా.)] పారుతా హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘దీఘలోమం ఖో తే, భగినీ’’తి. సా న పటివిజాని. ‘‘ఆమాయ్య, పావారో’’ [దీఘపావారో (స్యా.)] తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౨౮౯. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ ఖేత్తం వపాపేత్వా ఆగచ్ఛతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘వాపితం ఖో తే, భగినీ’’తి? సా న పటివిజాని. ‘‘ఆమాయ్య, నో చ ఖో పటివుత్త’’న్తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు పరిబ్బాజికం పటిపథే పస్సిత్వా సారత్తో తం పరిబ్బాజికం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భగిని, మగ్గో సంసీదతీ’’తి? సా న పటివిజాని. ‘‘ఆమ భిక్ఖు, పటిపజ్జిస్ససీ’’తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో అఞ్ఞతరం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘సద్ధాసి త్వం, భగిని. అపిచ, యం సామికస్స దేసి తం నామ్హాకం దేసీ’’తి. ‘‘కిం, భన్తే’’తి? ‘‘మేథునధమ్మ’’న్తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో అఞ్ఞతరం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘సద్ధాసి త్వం, భగిని. అపిచ, యం అగ్గదానం తం నామ్హాకం దేసీ’’తి. ‘‘కిం, భన్తే, అగ్గదాన’’న్తి? ‘‘మేథునధమ్మ’’న్తి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ కమ్మం కరోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సారత్తో తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘తిట్ఠ, భగిని, అహం కరిస్సామీతి…పే… నిసీద, భగిని, అహం కరిస్సామీతి…పే… నిపజ్జ, భగిని, అహం కరిస్సామీ’’తి. సా న పటివిజాని. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, సఙ్ఘాదిసేసస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

దుట్ఠుల్లవాచాసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తతియం.