౧౧. భేదానువత్తకసిక్ఖాపదం

౪౧౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన దేవదత్తో సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమతి చక్కభేదాయ. భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘అధమ్మవాదీ దేవదత్తో, అవినయవాదీ దేవదత్తో. కథఞ్హి నామ దేవదత్తో సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమిస్సతి చక్కభేదాయా’’తి! ఏవం వుత్తే కోకాలికో కటమోదకతిస్సకో ఖణ్డదేవియా పుత్తో సముద్దదత్తో తే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘మాయస్మన్తో ఏవం అవచుత్థ. ధమ్మవాదీ దేవదత్తో, వినయవాదీ దేవదత్తో. అమ్హాకఞ్చ దేవదత్తో ఛన్దఞ్చ రుచిఞ్చ ఆదాయ వోహరతి జానాతి నో భాసతి అమ్హాకంపేతం ఖమతీ’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ దేవదత్తస్స సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమన్తస్స అనువత్తకా భవిస్సన్తి వగ్గవాదకా’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ తే అనువత్తకే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ దేవదత్తస్స సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమన్తస్స అనువత్తకా హోన్తి వగ్గవాదకా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… ‘‘కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా దేవదత్తస్స సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమన్తస్స అనువత్తకా భవిస్సన్తి వగ్గవాదకా! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౧౮. ‘‘తస్సేవ ఖో పన భిక్ఖుస్స భిక్ఖూ హోన్తి అనువత్తకా వగ్గవాదకా ఏకో వా ద్వే వా తయో వా. తే ఏవం వదేయ్యుం – ‘మాయస్మన్తో ఏతం భిక్ఖుం కిఞ్చి అవచుత్థ. ధమ్మవాదీ చేసో భిక్ఖు, వినయవాదీ చేసో భిక్ఖు. అమ్హాకఞ్చేసో భిక్ఖు ఛన్దఞ్చ రుచిఞ్చ ఆదాయ వోహరతి జానాతి నో భాసతి అమ్హాకమ్పేతం ఖమతీ’తి, తే భిక్ఖూ భిక్ఖూహి ఏవమస్సు వచనీయా – ‘మాయస్మన్తో ఏవం అవచుత్థ, న చేసో భిక్ఖు ధమ్మవాదీ, న చేసో భిక్ఖు వినయవాదీ, మాయస్మన్తానమ్పి సఙ్ఘభేదో రుచ్చిత్థ, సమేతాయస్మన్తానం సఙ్ఘేన, సమగ్గో హి సఙ్ఘో సమ్మోదమానో అవివదమానో ఏకుద్దేసో ఫాసు విహరతీ’తి. ఏవఞ్చ తే భిక్ఖూ భిక్ఖూహి వుచ్చమానా తథేవ పగ్గణ్హేయ్యుం, తే భిక్ఖూ భిక్ఖూహి యావతతియం సమనుభాసితబ్బా తస్స పటినిస్సగ్గాయ. యావతతియఞ్చే సమనుభాసియమానా తం పటినిస్సజ్జేయ్యుం, ఇచ్చేతం కుసలం, నో చే పటినిస్సజ్జేయ్యుం, సఙ్ఘాదిసేసో’’తి.

౪౧౯. తస్సేవ ఖో పనాతి తస్స సఙ్ఘభేదకస్స భిక్ఖునో.

భిక్ఖూ హోన్తీతి అఞ్ఞే భిక్ఖూ హోన్తి.

అనువత్తకాతి యందిట్ఠికో సో హోతి యంఖన్తికో యంరుచికో తేపి తందిట్ఠికా హోన్తి తంఖన్తికా తంరుచికా.

వగ్గవాదకాతి తస్స వణ్ణాయ పక్ఖాయ ఠితా హోన్తి.

ఏకో వా ద్వే వా తయో వాతి ఏకో వా హోతి ద్వే వా తయో వా. తే ఏవం వదేయ్యుం – ‘‘మాయస్మన్తో ఏతం భిక్ఖుం కిఞ్చి అవచుత్థ, ధమ్మవాదీ చేసో భిక్ఖు, వినయవాదీ చేసో భిక్ఖు, అమ్హాకఞ్చేసో భిక్ఖు ఛన్దఞ్చ రుచిఞ్చ ఆదాయ వోహరతి జానాతి నో భాసతి అమ్హాకంపేతం ఖమతీ’తి.

తే భిక్ఖూతి యే తే అనువత్తకా భిక్ఖూ.

భిక్ఖూహీతి అఞ్ఞేహి భిక్ఖూహి.

యే పస్సన్తి యే సుణన్తి తేహి వత్తబ్బా – ‘‘మాయస్మన్తో ఏవం అవచుత్థ. న చేసో భిక్ఖు ధమ్మవాదీ, న చేసో భిక్ఖు వినయవాదీ. మాయస్మన్తానమ్పి సఙ్ఘభేదో రుచ్చిత్థ. సమేతాయస్మన్తానం సఙ్ఘేన. సమగ్గో హి సఙ్ఘో సమ్మోదమానో అవివదమానో ఏకుద్దేసో ఫాసు విహరతీ’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బా. తతియమ్పి వత్తబ్బా. సచే పటినిస్సజ్జన్తి, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సుత్వా న వదన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తే భిక్ఖూ సఙ్ఘమజ్ఝమ్పి ఆకడ్ఢిత్వా వత్తబ్బా – ‘‘మాయస్మన్తో ఏవం అవచుత్థ. న చేసో భిక్ఖు ధమ్మవాదీ, న చేసో భిక్ఖు వినయవాదీ. మాయస్మన్తానమ్పి సఙ్ఘభేదో రుచ్చిత్థ. సమేతాయస్మన్తానం సఙ్ఘేన. సమగ్గో హి సఙ్ఘో సమ్మోదమానో అవివదమానో ఏకుద్దేసో ఫాసు విహరతీ’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బా. తతియమ్పి వత్తబ్బా. సచే పటినిస్సజ్జన్తి, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తే భిక్ఖూ సమనుభాసితబ్బా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమనుభాసితబ్బా. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౪౨౦. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో చ ఇత్థనామో చ భిక్ఖూ ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమన్తస్స అనువత్తకా వగ్గవాదకా. తే తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జన్తి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామఞ్చ ఇత్థన్నామఞ్చ భిక్ఖూ సమనుభాసేయ్య తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో చ ఇత్థన్నామో చ భిక్ఖూ ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమన్తస్స అనువత్తకా వగ్గవాదకా. తే తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జన్తి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామఞ్చ ఇత్థన్నామఞ్చ భిక్ఖూ సమనుభాసతి తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స చ ఇత్థన్నామస్స చ భిక్ఖూనం సమనుభాసనా తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో చ ఇత్థన్నామో చ భిక్ఖూ ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో సఙ్ఘభేదాయ పరక్కమన్తస్స అనువత్తకా వగ్గవాదకా. తే తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జన్తి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామఞ్చ ఇత్థన్నామఞ్చ భిక్ఖూ సమనుభాసతి తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స చ ఇత్థన్నామస్స చ భిక్ఖూనం సమనుభాసనా తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘సమనుభట్ఠా సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామో చ ఇత్థన్నామో చ భిక్ఖూ తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

౪౨౧. ఞత్తియా దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా, కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. సఙ్ఘాదిసేసం అజ్ఝాపజ్జన్తానం ఞత్తియా దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా పటిప్పస్సమ్భన్తి. ద్వే తయో ఏకతో సమనుభాసితబ్బా, తదుత్తరి న సమనుభాసితబ్బా.

సఙ్ఘాదిసేసోతి…పే… తేనపి వుచ్చతి ‘‘సఙ్ఘాదిసేసో’’తి.

౪౨౨. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ న పటినిస్సజ్జన్తి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

ధమ్మకమ్మే వేమతికా న పటినిస్సజ్జన్తి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ న పటినిస్సజ్జన్తి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అధమ్మకమ్మే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౪౨౩. అనాపత్తి అసమనుభాసన్తానం, పటినిస్సజ్జన్తానం, ఉమ్మత్తకానం, ఖిత్తచిత్తానం, వేదనాట్టానం, ఆదికమ్మికానన్తి.

భేదానువత్తకసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం ఏకాదసమం.