౨౩౬. ఞత్తివిపన్నకమ్మాదికథా

౩౮౫. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఏవరూపాని కమ్మాని కరోన్తి – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి, అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం కరోన్తి; ధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి, ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి, ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం కరోన్తి; ఞత్తివిపన్నమ్పి కమ్మం కరోన్తి అనుస్సావనసమ్పన్నం, అనుస్సావనవిపన్నమ్పి కమ్మం కరోన్తి ఞత్తిసమ్పన్నం, ఞత్తివిపన్నమ్పి అనుస్సావనవిపన్నమ్పి కమ్మం కరోన్తి; అఞ్ఞత్రాపి ధమ్మా కమ్మం కరోన్తి, అఞ్ఞత్రాపి వినయా కమ్మం కరోన్తి, అఞ్ఞత్రాపి సత్థుసాసనా కమ్మం కరోన్తి; పటికుట్ఠకతమ్పి కమ్మం కరోన్తి అధమ్మికం కుప్పం అట్ఠానారహం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఏవరూపాని కమ్మాని కరిస్సన్తి – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి; ధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి; ఞత్తివిపన్నమ్పి కమ్మం కరిస్సన్తి అనుస్సావనసమ్పన్నం, అనుస్సావనవిపన్నమ్పి కమ్మం కరిస్సన్తి ఞత్తిసమ్పన్నం, ఞత్తివిపన్నమ్పి అనుస్సావనవిపన్నమ్పి కమ్మం కరిస్సన్తి; అఞ్ఞత్రాపి ధమ్మా కమ్మం కరిస్సన్తి, అఞ్ఞత్రాపి వినయా కమ్మం కరిస్సన్తి, అఞ్ఞత్రాపి సత్థుసాసనా కమ్మం కరిస్సన్తి; పటికుట్ఠకతమ్పి కమ్మం కరిస్సన్తి అధమ్మికం కుప్పం అట్ఠానారహ’’న్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఏవరూపాని కమ్మాని కరోన్తి – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి…పే… పటికుట్ఠకతమ్పి కమ్మం కరోన్తి అధమ్మికం కుప్పం అట్ఠానారహ’’న్తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… విగరహిత్వా ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

౩౮౬. ‘‘అధమ్మేన చే, భిక్ఖవే, వగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; ధమ్మేన వగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం. ఞత్తివిపన్నఞ్చే, భిక్ఖవే, కమ్మం అనుస్సావనసమ్పన్నం అకమ్మం న చ కరణీయం; అనుస్సావనవిపన్నఞ్చే, భిక్ఖవే, కమ్మం ఞత్తిసమ్పన్నం అకమ్మం న చ కరణీయం; ఞత్తివిపన్నఞ్చే, భిక్ఖవే, కమ్మం అనుస్సావనవిపన్నం అకమ్మం న చ కరణీయం; అఞ్ఞత్రాపి ధమ్మా కమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; అఞ్ఞత్రాపి వినయా కమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; అఞ్ఞత్రాపి సత్థుసాసనా కమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; పటికుట్ఠకతఞ్చే, భిక్ఖవే, కమ్మం అధమ్మికం కుప్పం అట్ఠానారహం అకమ్మం న చ కరణీయం.

౩౮౭. ఛయిమాని, భిక్ఖవే, కమ్మాని – అధమ్మకమ్మం, వగ్గకమ్మం, సమగ్గకమ్మం, ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం, ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం, ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం.

కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, అధమ్మకమ్మం? ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ఏకాయ ఞత్తియా కమ్మం కరోతి, న చ కమ్మవాచం అనుస్సావేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ద్వీహి ఞత్తీహి కమ్మం కరోతి, న చ కమ్మవాచం అనుస్సావేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ఏకాయ కమ్మవాచాయ కమ్మం కరోతి, న చ ఞత్తిం ఠపేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ద్వీహి కమ్మవాచాహి కమ్మం కరోతి, న చ ఞత్తిం ఠపేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ఏకాయ ఞత్తియా కమ్మం కరోతి, న చ కమ్మవాచం అనుస్సావేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ద్వీహి ఞత్తీహి కమ్మం కరోతి, న చ కమ్మవాచం అనుస్సావేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే తీహి ఞత్తీహి కమ్మం కరోతి, న చ కమ్మవాచం అనుస్సావేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే చతూహి ఞత్తీహి కమ్మం కరోతి, న చ కమ్మవాచం అనుస్సావేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ఏకాయ కమ్మవాచాయ కమ్మం కరోతి, న చ ఞత్తిం ఠపేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే ద్వీహి కమ్మవాచాహి కమ్మం కరోతి, న చ ఞత్తిం ఠపేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే తీహి కమ్మవాచాహి కమ్మం కరోతి, న చ ఞత్తిం ఠపేతి – అధమ్మకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే చతూహి కమ్మవాచాహి కమ్మం కరోతి, న చ ఞత్తిం ఠపేతి – అధమ్మకమ్మం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, అధమ్మకమ్మం.

కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, వగ్గకమ్మం? ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే అనాగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – వగ్గకమ్మం. ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – వగ్గకమ్మం. ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – వగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే అనాగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – వగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – వగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – వగ్గకమ్మం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, వగ్గకమ్మం.

కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, సమగ్గకమ్మం? ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా, తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా న పటిక్కోసన్తి – సమగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా, తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా న పటిక్కోసన్తి – సమగ్గకమ్మం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, సమగ్గకమ్మం.

కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం? ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే అనాగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం. ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం. ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే అనాగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో అనాహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం.

కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం? ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా, తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా న పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం కమ్మవాచం అనుస్సావేతి, పచ్ఛా ఞత్తిం ఠపేతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా న పటిక్కోసన్తి – ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం.

కతమఞ్చ, భిక్ఖవే, ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం? ఞత్తిదుతియే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం ఞత్తిం ఠపేతి, పచ్ఛా ఏకాయ కమ్మవాచాయ కమ్మం కరోతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా న పటిక్కోసన్తి – ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం. ఞత్తిచతుత్థే చే, భిక్ఖవే, కమ్మే పఠమం ఞత్తిం ఠపేతి, పచ్ఛా తీహి కమ్మవాచాహి కమ్మం కరోతి, యావతికా భిక్ఖూ కమ్మప్పత్తా, తే ఆగతా హోన్తి, ఛన్దారహానం ఛన్దో ఆహటో హోతి, సమ్ముఖీభూతా న పటిక్కోసన్తి, ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం. ఇదం వుచ్చతి, భిక్ఖవే, ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం.

ఞత్తివిపన్నకమ్మాదికథా నిట్ఠితా.