౨౩౫. అధమ్మేన వగ్గాదికమ్మకథా

౩౮౨. తేన ఖో పన సమయేన చమ్పాయం భిక్ఖూ ఏవరూపాని కమ్మాని కరోన్తి – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి, అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం కరోన్తి; ధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి, ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి; ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం కరోన్తి; ఏకోపి ఏకం ఉక్ఖిపతి, ఏకోపి ద్వే ఉక్ఖిపతి, ఏకోపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపతి, ఏకోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపతి; ద్వేపి ఏకం ఉక్ఖిపన్తి, ద్వేపి ద్వే ఉక్ఖిపన్తి, ద్వేపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపన్తి, ద్వేపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపన్తి; సమ్బహులాపి ఏకం ఉక్ఖిపన్తి; సమ్బహులాపి ద్వే ఉక్ఖిపన్తి, సమ్బహులాపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపన్తి, సమ్బహులాపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపన్తి; సఙ్ఘోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపతి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ చమ్పాయం భిక్ఖూ ఏవరూపాని కమ్మాని కరిస్సన్తి – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, ధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి, ఏకోపి ఏకం ఉక్ఖిపిస్సతి, ఏకోపి ద్వే ఉక్ఖిపిస్సతి, ఏకోపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపిస్సతి, ఏకోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపిస్సతి, ద్వేపి ఏకం ఉక్ఖిపిస్సన్తి, ద్వేపి ద్వే ఉక్ఖిపిస్సన్తి, ద్వేపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపిస్సన్తి, ద్వేపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపిస్సన్తి, సమ్బహులాపి ఏకం ఉక్ఖిపిస్సన్తి, సమ్బహులాపి ద్వే ఉక్ఖిపిస్సన్తి, సమ్బహులాపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపిస్సన్తి, సమ్బహులాపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపిస్సన్తి, సఙ్ఘోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపిస్సతీ’’తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, చమ్పాయం భిక్ఖూ ఏవరూపాని కమ్మాని కరోన్తి – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరోన్తి…పే… సఙ్ఘోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపతీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా – ‘‘అననుచ్ఛవికం, భిక్ఖవే, తేసం మోఘపురిసానం అననులోమికం అప్పతిరూపం అస్సామణకం అకప్పియం అకరణీయం. కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా ఏవరూపాని కమ్మాని కరిస్సన్తి – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం కరిస్సన్తి…పే… సఙ్ఘోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపిస్సతి. నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

౩౮౩. ‘‘అధమ్మేన చే, భిక్ఖవే, వగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం, అధమ్మేన [అధమ్మేన చే భిక్ఖవే (స్యా.)] సమగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం, ధమ్మేన వగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; ధమ్మపతిరూపకేన వగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం, ధమ్మపతిరూపకేన సమగ్గకమ్మం అకమ్మం న చ కరణీయం; ఏకోపి ఏకం ఉక్ఖిపతి అకమ్మం న చ కరణీయం, ఏకోపి ద్వే ఉక్ఖిపతి అకమ్మం న చ కరణీయం, ఏకోపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపతి అకమ్మం న చ కరణీయం, ఏకోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపతి అకమ్మం న చ కరణీయం; ద్వేపి ఏకం ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం, ద్వేపి ద్వే ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం, ద్వేపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం, ద్వేపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం; సమ్బహులాపి ఏకం ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం, సమ్బహులాపి ద్వే ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం, సమ్బహులాపి సమ్బహులే ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం, సమ్బహులాపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపన్తి అకమ్మం న చ కరణీయం; సఙ్ఘోపి సఙ్ఘం ఉక్ఖిపతి అకమ్మం న చ కరణీయం.

౩౮౪. ‘‘చత్తారిమాని, భిక్ఖవే, కమ్మాని – అధమ్మేన వగ్గకమ్మం, అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం, ధమ్మేన వగ్గకమ్మం, ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం. తత్ర, భిక్ఖవే, యదిదం అధమ్మేన వగ్గకమ్మం, ఇదం, భిక్ఖవే, కమ్మం అధమ్మత్తా వగ్గత్తా కుప్పం అట్ఠానారహం; న, భిక్ఖవే, ఏవరూపం కమ్మం కాతబ్బం, న చ మయా ఏవరూపం కమ్మం అనుఞ్ఞాతం. తత్ర, భిక్ఖవే, యదిదం అధమ్మేన సమగ్గకమ్మం, ఇదం, భిక్ఖవే, కమ్మం అధమ్మత్తా కుప్పం అట్ఠానారహం; న, భిక్ఖవే, ఏవరూపం కమ్మం కాతబ్బం, న చ మయా ఏవరూపం కమ్మం అనుఞ్ఞాతం. తత్ర, భిక్ఖవే, యదిదం ధమ్మేన వగ్గకమ్మం, ఇదం, భిక్ఖవే, కమ్మం వగ్గత్తా కుప్పం అట్ఠానారహం; న, భిక్ఖవే, ఏవరూపం కమ్మం కాతబ్బం, న చ మయా ఏవరూపం కమ్మం అనుఞ్ఞాతం. తత్ర, భిక్ఖవే, యదిదం ధమ్మేన సమగ్గకమ్మం, ఇదం, భిక్ఖవే, కమ్మం ధమ్మత్తా సమగ్గత్తా అకుప్పం ఠానారహం; ఏవరూపం, భిక్ఖవే, కమ్మం కాతబ్బం, ఏవరూపఞ్చ మయా కమ్మం అనుఞ్ఞాతం. తస్మాతిహ, భిక్ఖవే, ఏవరూపం కమ్మం కరిస్సామ యదిదం ధమ్మేన సమగ్గన్తి – ఏవఞ్హి వో, భిక్ఖవే, సిక్ఖితబ్బ’’న్తి.

అధమ్మేన వగ్గాదికమ్మకథా నిట్ఠితా.