౨౦౫. రాజగహసేట్ఠివత్థు

౩౩౨. తేన ఖో పన సమయేన రాజగహకస్స సేట్ఠిస్స సత్తవస్సికో సీసాబాధో హోతి. బహూ మహన్తా మహన్తా దిసాపామోక్ఖా వేజ్జా ఆగన్త్వా నాసక్ఖింసు అరోగం కాతుం. బహుం హిరఞ్ఞం ఆదాయ అగమంసు. అపి చ, వేజ్జేహి పచ్చక్ఖాతో హోతి. ఏకచ్చే వేజ్జా ఏవమాహంసు – ‘‘పఞ్చమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీ’’తి. ఏకచ్చే వేజ్జా ఏవమాహంసు – ‘‘సత్తమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీ’’తి. అథ ఖో రాజగహకస్స నేగమస్స ఏతదహోసి – ‘‘అయం ఖో సేట్ఠి గహపతి బహూపకారో రఞ్ఞో చేవ నేగమస్స చ. అపి చ, వేజ్జేహి పచ్చక్ఖాతో. ఏకచ్చే వేజ్జా ఏవమాహంసు – ‘పఞ్చమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీ’తి. ఏకచ్చే వేజ్జా ఏవమాహంసు – ‘సత్తమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీ’తి. అయఞ్చ రఞ్ఞో జీవకో వేజ్జో తరుణో భద్రకో. యంనూన మయం రాజానం జీవకం వేజ్జం యాచేయ్యామ సేట్ఠిం గహపతిం తికిచ్ఛితు’’న్తి. అథ ఖో రాజగహకో నేగమో యేన రాజా మాగధో సేనియో బిమ్బిసారో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా రాజానం మాగధం సేనియం బిమ్బిసారం ఏతదవోచ – ‘‘అయం, దేవ, సేట్ఠి గహపతి బహూపకారో దేవస్స చేవ నేగమస్స చ; అపి చ, వేజ్జేహి పచ్చక్ఖాతో. ఏకచ్చే వేజ్జా ఏవమాహంసు – పఞ్చమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీతి. ఏకచ్చే వేజ్జా ఏవమాహంసు – సత్తమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీతి. సాధు దేవో జీవకం వేజ్జం ఆణాపేతు సేట్ఠిం గహపతిం తికిచ్ఛితు’’న్తి.

అథ ఖో రాజా మాగధో సేనియో బిమ్బిసారో జీవకం కోమారభచ్చం ఆణాపేసి – ‘‘గచ్ఛ, భణే జీవక, సేట్ఠిం గహపతిం తికిచ్ఛాహీ’’తి. ‘‘ఏవం, దేవా’’తి ఖో జీవకో కోమారభచ్చో రఞ్ఞో మాగధస్స సేనియస్స బిమ్బిసారస్స పటిస్సుత్వా యేన సేట్ఠి గహపతి తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా సేట్ఠిస్స గహపతిస్స వికారం సల్లక్ఖేత్వా సేట్ఠిం గహపతిం ఏతదవోచ – ‘‘సచే త్వం, గహపతి, అరోగో భవేయ్యాసి [సచాహం తం గహపతి అరోగాపేయ్యం (సీ.), సచాహం తం గహపతి అరోగం కరేయ్యం (స్యా.)] కిం మే అస్స దేయ్యధమ్మో’’తి? ‘‘సబ్బం సాపతేయ్యఞ్చ తే, ఆచరియ, హోతు, అహఞ్చ తే దాసో’’తి. ‘‘సక్ఖిస్ససి పన త్వం, గహపతి, ఏకేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి? ‘‘సక్కోమహం, ఆచరియ, ఏకేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘సక్ఖిస్ససి పన త్వం, గహపతి, దుతియేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి? ‘‘సక్కోమహం, ఆచరియ, దుతియేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘సక్ఖిస్ససి పన త్వం, గహపతి, ఉత్తానో సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి? ‘‘సక్కోమహం, ఆచరియ, ఉత్తానో సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి.

అథ ఖో జీవకో కోమారభచ్చో సేట్ఠిం గహపతిం మఞ్చకే నిపాతేత్వా [నిపజ్జాపేత్వా (సీ. స్యా.)] మఞ్చకే [మఞ్చకేన (సీ.)] సమ్బన్ధిత్వా సీసచ్ఛవిం ఉప్పాటేత్వా [ఫాలేత్వా (సీ.)] సిబ్బినిం వినామేత్వా ద్వే పాణకే నీహరిత్వా మహాజనస్స దస్సేసి – ‘‘పస్సథయ్యే [పస్సేస్యాథ (సీ.), పస్సథ (స్యా.), పస్సథయ్యో (క.)], ఇమే ద్వే పాణకే, ఏకం ఖుద్దకం ఏకం మహల్లకం. యే తే ఆచరియా ఏవమాహంసు – పఞ్చమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీతి – తేహాయం మహల్లకో పాణకో దిట్ఠో. పఞ్చమం దివసం సేట్ఠిస్స గహపతిస్స మత్థలుఙ్గం పరియాదియిస్సతి. మత్థలుఙ్గస్స పరియాదానా సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతి. సుదిట్ఠో తేహి ఆచరియేహి. యే తే ఆచరియా ఏవమాహంసు – సత్తమం దివసం సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతీతి – తేహాయం ఖుద్దకో పాణకో దిట్ఠో. సత్తమం దివసం సేట్ఠిస్స గహపతిస్స మత్థలుఙ్గం పరియాదియిస్సతి. మత్థలుఙ్గస్స పరియాదానా సేట్ఠి గహపతి కాలం కరిస్సతి. సుదిట్ఠో తేహి ఆచరియేహీ’’తి. సిబ్బినిం సమ్పటిపాటేత్వా సీసచ్ఛవిం సిబ్బిత్వా ఆలేపం అదాసి. అథ ఖో సేట్ఠి గహపతి సత్తాహస్స అచ్చయేన జీవకం కోమారభచ్చం ఏతదవోచ – ‘‘నాహం, ఆచరియ, సక్కోమి ఏకేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘నను మే త్వం, గహపతి, పటిస్సుణి – సక్కోమహం, ఆచరియ, ఏకేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి? ‘‘సచ్చాహం, ఆచరియ, పటిస్సుణిం, అపాహం మరిస్సామి, నాహం సక్కోమి ఏకేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘తేన హి త్వం, గహపతి, దుతియేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జాహీ’’తి. అథ ఖో సేట్ఠి గహపతి సత్తాహస్స అచ్చయేన జీవకం కోమారభచ్చం ఏతదవోచ – ‘‘నాహం, ఆచరియ, సక్కోమి దుతియేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘నను మే త్వం, గహపతి, పటిస్సుణి – సక్కోమహం, ఆచరియ, దుతియేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి? ‘‘సచ్చాహం, ఆచరియ, పటిస్సుణిం, అపాహం మరిస్సామి, నాహం, ఆచరియ, సక్కోమి దుతియేన పస్సేన సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘తేన హి త్వం, గహపతి, ఉత్తానో సత్తమాసే నిపజ్జాహీ’’తి. అథ ఖో సేట్ఠి గహపతి సత్తాహస్స అచ్చయేన జీవకం కోమారభచ్చం ఏతదవోచ – ‘‘నాహం, ఆచరియ, సక్కోమి ఉత్తానో సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘నను మే త్వం, గహపతి, పటిస్సుణి – సక్కోమహం, ఆచరియ, ఉత్తానో సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి? ‘‘సచ్చాహం, ఆచరియ, పటిస్సుణిం, అపాహం మరిస్సామి, నాహం సక్కోమి ఉత్తానో సత్తమాసే నిపజ్జితు’’న్తి. ‘‘అహం చే తం, గహపతి, న వదేయ్యం, ఏత్తకమ్పి త్వం న నిపజ్జేయ్యాసి, అపి చ పటికచ్చేవ మయా ఞాతో – తీహి సత్తాహేహి సేట్ఠి గహపతి అరోగో భవిస్సతీతి. ఉట్ఠేహి, గహపతి, అరోగోసి. జానాసి కిం మే దేయ్యధమ్మో’’తి? ‘‘సబ్బం సాపతేయ్యఞ్చ తే, ఆచరియ, హోతు, అహఞ్చ తే దాసో’’తి. ‘‘అలం, గహపతి, మా మే త్వం సబ్బం సాపతేయ్యం అదాసి, మా చ మే దాసో. రఞ్ఞో సతసహస్సం దేహి, మయ్హం సతసహస్స’’న్తి. అథ ఖో సేట్ఠి గహపతి అరోగో సమానో రఞ్ఞో సతసహస్సం అదాసి, జీవకస్స కోమారభచ్చస్స సతసహస్సం.

రాజగహసేట్ఠివత్థు నిట్ఠితం.