౭౩. ఉపోసథప్పముఖానుజాననా
౧౪౨. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్మిం ఆవాసే అతిఖుద్దకం ఉపోసథాగారం సమ్మతం హోతి, తదహుపోసథే మహాభిక్ఖుసఙ్ఘో సన్నిపతితో హోతి. భిక్ఖూ అసమ్మతాయ భూమియా నిసిన్నా పాతిమోక్ఖం అస్సోసుం. అథ ఖో తేసం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి ‘‘భగవతా పఞ్ఞత్తం ‘ఉపోసథాగారం సమ్మన్నిత్వా ఉపోసథో కాతబ్బో’తి, మయఞ్చమ్హా అసమ్మతాయ భూమియా నిసిన్నో పాతిమోక్ఖం అస్సుమ్హా, కతో ను ఖో అమ్హాకం ఉపోసథో, అకతో ను ఖో’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. సమ్మతాయ వా, భిక్ఖవే, భూమియా నిసిన్నా అసమ్మతాయ వా యతో పాతిమోక్ఖం సుణాతి, కతోవస్స ఉపోసథో. తేన హి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘో యావ మహన్తం ఉపోసథప్పముఖం [ఉపోసథముఖం (స్యా.)] ఆకఙ్ఖతి, తావ మహన్తం ఉపోసథప్పముఖం సమ్మన్నతు. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమ్మన్నితబ్బం. పఠమం నిమిత్తా కిత్తేతబ్బా. నిమిత్తే కిత్తేత్వా బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. యావతా సమన్తా నిమిత్తా కిత్తితా. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఏతేహి నిమిత్తేహి ఉపోసథప్పముఖం సమ్మన్నేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. యావతా సమన్తా నిమిత్తా కిత్తితా. సఙ్ఘో ఏతేహి నిమిత్తేహి ఉపోసథప్పముఖం సమ్మన్నతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఏతేహి నిమిత్తేహి ఉపోసథప్పముఖస్స సమ్ముతి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య. సమ్మతం సఙ్ఘేన ఏతేహి నిమిత్తేహి ఉపోసథప్పముఖం. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్మిం ఆవాసే తదహుపోసథే నవకా భిక్ఖూ పఠమతరం సన్నిపతిత్వా – ‘‘న తావ థేరా ఆగచ్ఛన్తీ’’తి – పక్కమింసు. ఉపోసథో వికాలే అహోసి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అనుజానామి, భిక్ఖవే, తదహుపోసథే థేరేహి భిక్ఖూహి పఠమతరం సన్నిపతితున్తి.
తేన ఖో పన సమయేన రాజగహే సమ్బహులా ఆవాసా సమానసీమా హోన్తి. తత్థ భిక్ఖూ వివదన్తి – ‘‘అమ్హాకం ఆవాసే ఉపోసథో కరీయతు, అమ్హాకం ఆవాసే ఉపోసథో కరీయతూ’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ఇధ పన, భిక్ఖవే, సమ్బహులా ఆవాసా సమానసీమా హోన్తి. తత్థ భిక్ఖూ వివదన్తి – ‘‘అమ్హాకం ఆవాసే ఉపోసథో కరీయతు, అమ్హాకం ఆవాసే ఉపోసథో కరీయతూ’’తి. తేహి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూహి సబ్బేహేవ ఏకజ్ఝం సన్నిపతిత్వా ఉపోసథో కాతబ్బో. యత్థ వా పన థేరో భిక్ఖు విహరతి, తత్థ సన్నిపతిత్వా ఉపోసథో కాతబ్బో, న త్వేవ వగ్గేన సఙ్ఘేన ఉపోసథో కాతబ్బో. యో కరేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సాతి.