౬. ధమ్మికపాతిమోక్ఖట్ఠపనం

౩౮౮. ‘‘కథం పారాజికో తస్సం పరిసాయం నిసిన్నో హోతి? ఇధ, భిక్ఖవే, యేహి ఆకారేహి యేహి లిఙ్గేహి యేహి నిమిత్తేహి పారాజికస్స ధమ్మస్స అజ్ఝాపత్తి హోతి, తేహి ఆకారేహి తేహి లిఙ్గేహి తేహి నిమిత్తేహి భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తం. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తం, అపి చ అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’తి. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపజ్జన్తం, నాపి [నాపి చ (క.)] అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’తి, అపిచ సోవ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘అహం, ఆవుసో, పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో’తి. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తేన దిట్ఠేన తేన సుతేన తాయ పరిసఙ్కాయ తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో పుగ్గలో పారాజికం ధమ్మం అజ్ఝాపన్నో, తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౮౯. ‘‘భిక్ఖుస్స పాతిమోక్ఖే ఠపితే పరిసా వుట్ఠాతి, దసన్నం అన్తరాయానం అఞ్ఞతరేన [అఞ్ఞతరేన అన్తరాయేన (స్యా. కం.)] – రాజన్తరాయేన వా, చోరన్తరాయేన వా, అగ్యన్తరాయేన వా, ఉదకన్తరాయేన వా, మనుస్సన్తరాయేన వా, అమనుస్సన్తరాయేన వా, వాళన్తరాయేన వా, సరీసపన్తరాయేన వా, జీవితన్తరాయేన వా, బ్రహ్మచరియన్తరాయేన వా. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తస్మిం వా ఆవాసే, అఞ్ఞస్మిం వా ఆవాసే, తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స పుగ్గలస్స పారాజికకథా విప్పకతా, తం వత్థు అవినిచ్ఛితం. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో తం వత్థుం వినిచ్ఛినేయ్యాతి.

‘‘ఏవఞ్చేతం లభేథ, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే లభేథ, తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరితబ్బం –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స పుగ్గలస్స పారాజికకథా విప్పకతా, తం వత్థు అవినిచ్ఛితం. తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౦. ‘‘కథం సిక్ఖం పచ్చక్ఖాతకో తస్సం పరిసాయం నిసిన్నో హోతి? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యేహి ఆకారేహి యేహి లిఙ్గేహి యేహి నిమిత్తేహి సిక్ఖా పచ్చక్ఖాతా హోతి, తేహి ఆకారేహి తేహి లిఙ్గేహి తేహి నిమిత్తేహి భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి సిక్ఖం పచ్చక్ఖన్తం. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి సిక్ఖం పచ్చక్ఖన్తం, అపిచ అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామేన, ఆవుసో, భిక్ఖునా సిక్ఖా పచ్చక్ఖాతా’తి. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి సిక్ఖం పచ్చక్ఖన్తం, నాపి అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామేన, ఆవుసో, భిక్ఖునా సిక్ఖా పచ్చక్ఖాతా’తి, అపిచ సోవ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘మయా, ఆవుసో, సిక్ఖా పచ్చక్ఖాతా’తి. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తేన దిట్ఠేన తేన సుతేన తాయ పరిసఙ్కాయ తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామేన పుగ్గలేన సిక్ఖా పచ్చక్ఖాతా, తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౧. ‘‘భిక్ఖుస్స పాతిమోక్ఖే ఠపితే పరిసా వుట్ఠాతి, దసన్నం అన్తరాయానం అఞ్ఞతరేన – రాజన్తరాయేన వా …పే… బ్రహ్మచరియన్తరాయేన వా, ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తస్మిం వా ఆవాసే, అఞ్ఞస్మిం వా ఆవాసే, తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స పుగ్గలస్స సిక్ఖం పచ్చక్ఖాతకథా [సిక్ఖాపచ్చక్ఖాతకథా (సీ.)] విప్పకతా, తం వత్థు అవినిచ్ఛితం. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో తం వత్థుం వినిచ్ఛినేయ్యాతి.

‘‘ఏవఞ్చేతం లభేథ, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే లభేథ, తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరితబ్బం –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స పుగ్గలస్స సిక్ఖం పచ్చక్ఖాతకథా విప్పకతా, తం వత్థు అవినిచ్ఛితం. తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౨. ‘‘కథం ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేతి? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యేహి ఆకారేహి యేహి లిఙ్గేహి యేహి నిమిత్తేహి ధమ్మికాయ సామగ్గియానుపగమనం హోతి, తేహి ఆకారేహి తేహి లిఙ్గేహి తేహి నిమిత్తేహి భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేన్తం. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేన్తం, అపి చ అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేతీ’తి. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేన్తం, నాపి అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేతీ’తి, అపి చ సోవ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘అహం, ఆవుసో, ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేమీ’తి. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తేన దిట్ఠేన తేన సుతేన తాయ పరిసఙ్కాయ తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో పుగ్గలో ధమ్మికం సామగ్గిం న ఉపేతి, తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౩. ‘‘కథం ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియతి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యేహి ఆకారేహి యేహి లిఙ్గేహి యేహి నిమిత్తేహి ధమ్మికాయ సామగ్గియా పచ్చాదానం హోతి, తేహి ఆకారేహి తేహి లిఙ్గేహి తేహి నిమిత్తేహి భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియన్తం న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియన్తం, అపి చ అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియతీ’తి. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియన్తం, నాపి అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియతీ’తి, అపి చ సోవ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘అహం, ఆవుసో, ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియామీ’తి. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తేన దిట్ఠేన తేన సుతేన తాయ పరిసఙ్కాయ తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో పుగ్గలో ధమ్మికం సామగ్గిం పచ్చాదియతి, తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౪. ‘‘భిక్ఖుస్స పాతిమోక్ఖే ఠపితే పరిసా వుట్ఠాతి, దసన్నం అన్తరాయానం అఞ్ఞతరేన – రాజన్తరాయేన వా…పే… బ్రహ్మచరియన్తరాయేన వా. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తస్మిం వా ఆవాసే, అఞ్ఞస్మిం వా ఆవాసే, తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స పుగ్గలస్స ధమ్మికాయ సామగ్గియా పచ్చాదానకథా విప్పకతా, తం వత్థు అవినిచ్ఛితం. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో తం వత్థుం వినిచ్ఛినేయ్యాతి.

‘‘ఏవఞ్చేతం లభేథ, ఇచ్చేతం కుసలం. నో చే లభేథ, తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరితబ్బం –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామస్స పుగ్గలస్స ధమ్మికాయ సామగ్గియా పచ్చాదానకథా విప్పకతా, తం వత్థు అవినిచ్ఛితం. తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౫. ‘‘కథం సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో హోతి? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యేహి ఆకారేహి యేహి లిఙ్గేహి యేహి నిమిత్తేహి సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో హోతి, తేహి ఆకారేహి తేహి లిఙ్గేహి తేహి నిమిత్తేహి భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం, అపి చ అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో’తి. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం, నాపి అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో’తి, అపి చ సోవ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘అహం, ఆవుసో, సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితోమ్హీ’తి. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తేన దిట్ఠేన తేన సుతేన తాయ పరిసఙ్కాయ తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో పుగ్గలో సీలవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో, [దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో హోతి (స్యా. కం.)] తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౬. ‘‘కథం ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో హోతి? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యేహి ఆకారేహి యేహి లిఙ్గేహి యేహి నిమిత్తేహి ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో హోతి తేహి ఆకారేహి తేహి లిఙ్గేహి తేహి నిమిత్తేహి భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం, అపి చ అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో’తి. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం, నాపి అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో’తి, అపి చ సోవ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘అహం, ఆవుసో, ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితోమ్హీ’తి. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తేన దిట్ఠేన తేన సుతేన తాయ పరిసఙ్కాయ తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో పుగ్గలో ఆచారవిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో, తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

౩౯౭. ‘‘కథం దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో హోతి? ఇధ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖు యేహి ఆకారేహి యేహి లిఙ్గేహి యేహి నిమిత్తేహి దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో హోతి, తేహి ఆకారేహి తేహి లిఙ్గేహి తేహి నిమిత్తేహి భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం, అపి చ అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో’తి. న హేవ ఖో భిక్ఖు భిక్ఖుం పస్సతి దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితం, నాపి అఞ్ఞో భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘ఇత్థన్నామో, ఆవుసో, భిక్ఖు దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో’తి, అపి చ సోవ భిక్ఖు భిక్ఖుస్స ఆరోచేతి – ‘అహం, ఆవుసో, దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితోమ్హీ’తి. ఆకఙ్ఖమానో, భిక్ఖవే, భిక్ఖు తేన దిట్ఠేన తేన సుతేన తాయ పరిసఙ్కాయ తదహుపోసథే చాతుద్దసే వా పన్నరసే వా తస్మిం పుగ్గలే సమ్ముఖీభూతే సఙ్ఘమజ్ఝే ఉదాహరేయ్య –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇత్థన్నామో పుగ్గలో దిట్ఠివిపత్తియా దిట్ఠసుతపరిసఙ్కితో, తస్స పాతిమోక్ఖం ఠపేమి, న తస్మిం సమ్ముఖీభూతే పాతిమోక్ఖం ఉద్దిసితబ్బన్తి – ధమ్మికం పాతిమోక్ఖట్ఠపనం.

‘‘ఇమాని దస ధమ్మికాని పాతిమోక్ఖట్ఠపనానీ’’తి.

పఠమభాణవారో నిట్ఠితో.