౧౦. వచ్చకుటివత్తకథా

౩౭౩. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు బ్రాహ్మణజాతికో వచ్చం కత్వా న ఇచ్ఛతి ఆచమేతుం – కో ఇమం వసలం దుగ్గన్ధం ఆమసిస్సతీతి [ఆచమిస్సతీతి (క.)]. తస్స వచ్చమగ్గే కిమి సణ్ఠాతి. అథ ఖో సో భిక్ఖు భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘కిం పన త్వం, ఆవుసో, వచ్చం కత్వా న ఆచమేసీ’’తి? ‘‘ఏవమావుసో’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు వచ్చం కత్వా న ఆచమేస్సతీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, వచ్చం కత్వా న ఆచమేసీ’’తి? ‘‘సచ్చం భగవా’’తి…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘న, భిక్ఖవే, వచ్చం కత్వా సతి ఉదకే నాచమేతబ్బం. యో నాచమేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ వచ్చకుటియా యథావుడ్ఢం వచ్చం కరోన్తి. నవకా భిక్ఖూ పఠమతరం ఆగన్త్వా వచ్చితా ఆగమేన్తి. తే వచ్చం సన్ధారేన్తా ముచ్ఛితా పపతన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర భిక్ఖవే…పే… సచ్చం భగవాతి…పే… ‘‘న, భిక్ఖవే, వచ్చకుటియా యథావుడ్ఢం వచ్చో కాతబ్బో. యో కరేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఆగతపటిపాటియా వచ్చం కాతు’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ అతిసహసాపి వచ్చకుటిం పవిసన్తి, ఉబ్భజిత్వాపి [ఉబ్భుజ్జిత్వాపి (సీ.), ఉబ్భుజిత్వా (స్యా.)] పవిసన్తి, నిత్థునన్తాపి వచ్చం కరోన్తి, దన్తకట్ఠం ఖాదన్తాపి వచ్చం కరోన్తి, బహిద్ధాపి వచ్చదోణికాయ వచ్చం కరోన్తి, బహిద్ధాపి పస్సావదోణికాయ పస్సావం కరోన్తి, పస్సావదోణికాయపి ఖేళం కరోన్తి, ఫరుసేనపి కట్ఠేన అవలేఖన్తి, అవలేఖనకట్ఠమ్పి వచ్చకూపమ్హి పాతేన్తి, అతిసహసాపి నిక్ఖమన్తి, ఉబ్భజిత్వాపి నిక్ఖమన్తి, చపుచపుకారకమ్పి ఆచమేన్తి, ఆచమనసరావకేపి ఉదకం సేసేన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ అతిసహసాపి వచ్చకుటిం పవిసిస్సన్తి, ఉబ్భజిత్వాపి పవిసిస్సన్తి, నిత్థునన్తాపి వచ్చం కరిస్సన్తి, దన్తకట్ఠం ఖాదన్తాపి వచ్చం కరిస్సన్తి, బహిద్ధాపి వచ్చదోణికాయ వచ్చం కరిస్సన్తి, బహిద్ధాపి పస్సావదోణికాయ పస్సావం కరిస్సన్తి, పస్సావదోణికాయపి ఖేళం కరిస్సన్తి, ఫరుసేనపి కట్ఠేన అవలేఖిస్సన్తి, అవలేఖనకట్ఠమ్పి వచ్చకూపమ్హి పాతేస్సన్తి, అతిసహసాపి నిక్ఖమిస్సన్తి, ఉబ్భజిత్వాపి నిక్ఖమిస్సన్తి, చపుచపుకారకమ్పి ఆచమేస్సన్తి, ఆచమనసరావకేపి ఉదకం సేసేస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే…పే… సచ్చం భగవాతి…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

౩౭౪. ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం వచ్చకుటివత్తం పఞ్ఞపేస్సామి యథా భిక్ఖూహి వచ్చకుటియా సమ్మా వత్తితబ్బం. యో వచ్చకుటిం గచ్ఛతి తేన బహి ఠితేన [బహి ఠితేన (సీ. క.)] ఉక్కాసితబ్బం. అన్తో నిసిన్నేనపి ఉక్కాసితబ్బం. చీవరవంసే వా చీవరరజ్జుయా వా చీవరం నిక్ఖిపిత్వా సాధుకం అతరమానేన వచ్చకుటీ పవిసితబ్బా. నాతిసహసా పవిసితబ్బా. న ఉబ్భజిత్వా పవిసితబ్బా. వచ్చపాదుకాయ ఠితేన ఉబ్భజితబ్బం. న నిత్థునన్తేన వచ్చో కాతబ్బో. న దన్తకట్ఠం ఖాదన్తేన వచ్చో కాతబ్బో. న బహిద్ధా వచ్చదోణికాయ వచ్చో కాతబ్బో. న బహిద్ధా పస్సావదోణికాయ పస్సావో కాతబ్బో. న పస్సావదోణికాయ ఖేళో కాతబ్బో. న ఫరుసేన కట్ఠేన అవలేఖితబ్బం. న అవలేఖనకట్ఠం వచ్చకూపమ్హి పాతేతబ్బం. వచ్చపాదుకాయ ఠితేన పటిచ్ఛాదేతబ్బం. నాతిసహసా నిక్ఖమితబ్బం. న ఉబ్భజిత్వా నిక్ఖమితబ్బం. ఆచమనపాదుకాయ ఠితేన ఉబ్భజితబ్బం. న చపుచపుకారకం ఆచమేతబ్బం. న ఆచమనసరావకే ఉదకం సేసేతబ్బం. ఆచమనపాదుకాయ ఠితేన పటిచ్ఛాదేతబ్బం.

‘‘సచే వచ్చకుటి ఉహతా [ఊహతా (సీ. స్యా.)] హోతి, ధోవితబ్బా. సచే అవలేఖనపిధరో పూరో హోతి, అవలేఖనకట్ఠం ఛడ్డేతబ్బం. సచే వచ్చకుటి ఉక్లాపా హోతి, వచ్చకుటి సమ్మజ్జితబ్బా. సచే పరిభణ్డం ఉక్లాపం హోతి, పరిభణ్డం సమ్మజ్జితబ్బం. సచే పరివేణం ఉక్లాపం హోతి, పరివేణం సమ్మజ్జితబ్బం. సచే కోట్ఠకో ఉక్లాపో హోతి, కోట్ఠకో సమ్మజ్జితబ్బో. సచే ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం న హోతి, ఆచమనకుమ్భియా ఉదకం ఆసిఞ్చితబ్బం. ఇదం ఖో, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం వచ్చకుటివత్తం యథా భిక్ఖూహి వచ్చకుటియా సమ్మా వత్తితబ్బ’’న్తి.