౪. మానత్తచారికవత్తం

౯౦. తేన ఖో పన సమయేన మానత్తచారికా భిక్ఖూ సాదియన్తి పకతత్తానం భిక్ఖూనం అభివాదనం, పచ్చుట్ఠానం, అఞ్జలికమ్మం, సామీచికమ్మం, ఆసనాభిహారం, సేయ్యాభిహారం, పాదోదకం పాదపీఠం, పాదకథలికం, పత్తచీవరపటిగ్గహణం, నహానే పిట్ఠిపరికమ్మం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ మానత్తచారికా భిక్ఖూ సాదియిస్సన్తి పకతత్తానం భిక్ఖూనం అభివాదనం, పచ్చుట్ఠానం…పే… నహానే పిట్ఠిపరికమ్మ’’న్తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం.

అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, మానత్తచారికా భిక్ఖూ సాదియన్తి పకతత్తానం భిక్ఖూనం అభివాదనం, పచ్చుట్ఠానం…పే… నహానే పిట్ఠిపరికమ్మ’’న్తి? ‘‘సచ్చం భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా – ‘‘అననుచ్ఛవికం…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, మానత్తచారికా భిక్ఖూ సాదియిస్సన్తి పకతత్తానం భిక్ఖూనం అభివాదనం…పే… నహానే పిట్ఠిపరికమ్మం! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సాదితబ్బం పకతత్తానం భిక్ఖూనం అభివాదనం, పచ్చుట్ఠానం, అఞ్జలికమ్మం, సామీచికమ్మం, ఆసనాభిహారో, సేయ్యాభిహారో, పాదోదకం పాదపీఠం, పాదకథలికం, పత్తచీవరపటిగ్గహణం, నహానే పిట్ఠిపరికమ్మం. యో సాదియేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుజానామి, భిక్ఖవే, మానత్తచారికానం భిక్ఖూనం మిథు యథావుడ్ఢం అభివాదనం, పచ్చుట్ఠానం…పే… నహానే పిట్ఠిపరికమ్మం. అనుజానామి, భిక్ఖవే, మానత్తచారికానం భిక్ఖూనం పఞ్చ యథావుడ్ఢం – ఉపోసథం, పవారణం, వస్సికసాటికం, ఓణోజనం, భత్తం. తేన హి, భిక్ఖవే, మానత్తచారికానం భిక్ఖూనం వత్తం పఞ్ఞపేస్సామి యథా మానత్తచారికేహి భిక్ఖూహి వత్తితబ్బం.

౯౧. ‘‘మానత్తచారికేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా సమ్మా వత్తితబ్బం. తత్రాయం సమ్మావత్తనా –

న ఉపసమ్పాదేతబ్బం, న నిస్సయో దాతబ్బో, న సామణేరో ఉపట్ఠాపేతబ్బో, న భిక్ఖునోవాదకసమ్ముతి సాదితబ్బా, సమ్మతేనపి భిక్ఖునియో న ఓవదితబ్బా. యాయ ఆపత్తియా సఙ్ఘేన మానత్తం దిన్నం హోతి సా ఆపత్తి న ఆపజ్జితబ్బా, అఞ్ఞా వా తాదిసికా, తతో వా పాపిట్ఠతరా; కమ్మం న గరహితబ్బం, కమ్మికా న గరహితబ్బా. న పకతత్తస్స భిక్ఖునో ఉపోసథో ఠపేతబ్బో, న పవారణా ఠపేతబ్బా, న సవచనీయం కాతబ్బం, న అనువాదో పట్ఠపేతబ్బో, న ఓకాసో కారేతబ్బో, న చోదేతబ్బో, న సారేతబ్బో, న భిక్ఖూహి సమ్పయోజేతబ్బం.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా పకతత్తస్స భిక్ఖునో పురతో గన్తబ్బం, న పురతో నిసీదితబ్బం. యో హోతి సఙ్ఘస్స ఆసనపరియన్తో సేయ్యాపరియన్తో విహారపరియన్తో సో తస్స పదాతబ్బో. తేన చ సో సాదితబ్బో.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా పకతత్తేన భిక్ఖునా పురేసమణేన వా పచ్ఛాసమణేన వా కులాని ఉపసఙ్కమితబ్బాని, న ఆరఞ్ఞికఙ్గం సమాదాతబ్బం, న పిణ్డపాతికఙ్గం సమాదాతబ్బం, న చ తప్పచ్చయా పిణ్డపాతో నీహరాపేతబ్బో – మా మం జానింసూతి.

‘‘మానత్తచారికేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా ఆగన్తుకేన ఆరోచేతబ్బం, ఆగన్తుకస్స ఆరోచేతబ్బం, ఉపోసథే ఆరోచేతబ్బం, పవారణాయ ఆరోచేతబ్బం, దేవసికం ఆరోచేతబ్బం. సచే గిలానో హోతి, దూతేనపి ఆరోచేతబ్బం.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా అభిక్ఖుకో ఆవాసో గన్తబ్బో, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా అభిక్ఖుకో అనావాసో గన్తబ్బో, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా అభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా గన్తబ్బో, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా అనావాసా అభిక్ఖుకో ఆవాసో గన్తబ్బో…పే… అభిక్ఖుకో అనావాసో గన్తబ్బో…పే… అభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా గన్తబ్బో, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా వా అనావాసా వా అభిక్ఖుకో ఆవాసో గన్తబ్బో…పే… అభిక్ఖుకో అనావాసో గన్తబ్బో…పే… అభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా గన్తబ్బో, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా సభిక్ఖుకో ఆవాసో గన్తబ్బో…పే… సభిక్ఖుకో అనావాసో గన్తబ్బో…పే… సభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా గన్తబ్బో, యత్థస్సు భిక్ఖూ నానాసంవాసకా, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘న భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా అనావాసా సభిక్ఖుకో ఆవాసో గన్తబ్బో…పే… సభిక్ఖుకో అనావాసో గన్తబ్బో…పే… సభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా గన్తబ్బో, యత్థస్సు భిక్ఖూ నానాసంవాసకా, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా వా అనావాసా వా సభిక్ఖుకో ఆవాసో గన్తబ్బో…పే… సభిక్ఖుకో అనావాసో గన్తబ్బో…పే… సభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా గన్తబ్బో, యత్థస్సు భిక్ఖూ నానాసంవాసకా, అఞ్ఞత్ర సఙ్ఘేన, అఞ్ఞత్ర అన్తరాయా.

‘‘గన్తబ్బో, భిక్ఖవే మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా సభిక్ఖుకో ఆవాసో…పే… సభిక్ఖుకో అనావాసో…పే… సభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా, యత్థస్సు భిక్ఖూ సమానసంవాసకా, యం జఞ్ఞా సక్కోమి అజ్జేవ గన్తున్తి.

‘‘గన్తబ్బో, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా అనావాసా సభిక్ఖుకో ఆవాసో…పే… సభిక్ఖుకో అనావాసో…పే… సభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా, యత్థస్సు భిక్ఖూ సమానసంవాసకా, యం జఞ్ఞా సక్కోమి అజ్జేవ గన్తున్తి.

‘‘గన్తబ్బో, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా సభిక్ఖుకా ఆవాసా వా అనావాసా వా సభిక్ఖుకో ఆవాసో…పే… సభిక్ఖుకో అనావాసో…పే… సభిక్ఖుకో ఆవాసో వా అనావాసో వా, యత్థస్సు భిక్ఖూ సమానసంవాసకా, యం జఞ్ఞా సక్కోమి అజ్జేవ గన్తున్తి.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా పకతత్తేన భిక్ఖునా సద్ధిం ఏకచ్ఛన్నే ఆవాసే వత్థబ్బం, న ఏకచ్ఛన్నే అనావాసే వత్థబ్బం, న ఏకచ్ఛన్నే ఆవాసే వా అనావాసే వా వత్థబ్బం. పకతత్తం భిక్ఖుం దిస్వా ఆసనా వుట్ఠాతబ్బం. పకతత్తో భిక్ఖు ఆసనేన నిమన్తేతబ్బో. న పకతత్తేన భిక్ఖునా సద్ధిం ఏకాసనే నిసీదితబ్బం, న నీచే ఆసనే నిసిన్నే ఉచ్చే ఆసనే నిసీదితబ్బం, న ఛమాయం నిసిన్నే ఆసనే నిసీదితబ్బం; న ఏకచఙ్కమే చఙ్కమితబ్బం, న నీచే చఙ్కమే చఙ్కమన్తే ఉచ్చే చఙ్కమే చఙ్కమితబ్బం, న ఛమాయం చఙ్కమన్తే చఙ్కమే చఙ్కమితబ్బం.

‘‘న, భిక్ఖవే, మానత్తచారికేన భిక్ఖునా పారివాసికేన భిక్ఖునా సద్ధిం…పే… మూలాయపటికస్సనారహేన భిక్ఖునా సద్ధిం…పే… మానత్తారహేన భిక్ఖునా సద్ధిం…పే… మానత్తచారికేన వుడ్ఢతరేన భిక్ఖునా సద్ధిం…పే… అబ్భానారహేన భిక్ఖునా సద్ధిం ఏకచ్ఛన్నే ఆవాసే వత్థబ్బం, న ఏకచ్ఛన్నే అనావాసే వత్థబ్బం, న ఏకచ్ఛన్నే ఆవాసే వా అనావాసే వా వత్థబ్బం; న ఏకాసనే నిసీదితబ్బం, న నీచే ఆసనే నిసిన్నే ఉచ్చే ఆసనే నిసీదితబ్బం, న ఛమాయం నిసిన్నే ఆసనే నిసీదితబ్బం; న ఏకచఙ్కమే చఙ్కమితబ్బం, న నీచే చఙ్కమే చఙ్కమన్తే ఉచ్చే చఙ్కమే చఙ్కమితబ్బం, న ఛమాయం చఙ్కమన్తే చఙ్కమే చఙ్కమితబ్బం.

[మహావ. ౩౯౩] ‘‘మానత్తచారికచతుత్థో చే, భిక్ఖవే, పరివాసం దదేయ్య, మూలాయ పటికస్సేయ్య, మానత్తం దదేయ్య, తంవీసో అబ్భేయ్య, అకమ్మం, న చ కరణీయ’’న్తి.

౯౨. అథ ఖో ఆయస్మా ఉపాలి యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి, ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో ఆయస్మా ఉపాలి భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘కతి ను ఖో, భన్తే, మానత్తచారికస్స భిక్ఖునో రత్తిచ్ఛేదా’’తి? ‘‘చత్తారో ఖో, ఉపాలి, మానత్తచారికస్స భిక్ఖునో రత్తిచ్ఛేదా. సహవాసో, విప్పవాసో, అనారోచనా, ఊనే గణే చరణం [చరణన్తి (క.)] – ఇమే ఖో, ఉపాలి, చత్తారో మానత్తచారికస్స భిక్ఖునో రత్తిచ్ఛేదా’’తి.

౯౩. తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియం మహాభిక్ఖుసఙ్ఘో సన్నిపతితో హోతి. న సక్కోన్తి మానత్తచారికా భిక్ఖూ మానత్తం సోధేతుం. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, మానత్తం నిక్ఖిపితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిక్ఖిపితబ్బం. తేన మానత్తచారికేన భిక్ఖునా ఏకం భిక్ఖుం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘మానత్తం నిక్ఖిపామీ’తి. నిక్ఖిత్తం హోతి మానత్తం. ‘వత్తం నిక్ఖిపామీ’తి. నిక్ఖిత్తం హోతి మానత్త’’న్తి.

౯౪. తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియా భిక్ఖూ తహం తహం పక్కమింసు. సక్కోన్తి మానత్తచారికా భిక్ఖూ మానత్తం సోధేతుం. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, మానత్తం సమాదియితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమాదియితబ్బం. తేన మానత్తచారికేన భిక్ఖునా ఏకం భిక్ఖుం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా, ఏవమస్స వచనీయో – ‘మానత్తం సమాదియామీ’తి. సమాదిన్నం హోతి మానత్తం. ‘వత్తం సమాదియామీ’తి. సమాదిన్నం హోతి మానత్త’’న్తి.

మానత్తచారికవత్తం నిట్ఠితం.