౧. తజ్జనీయకమ్మం

౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ అత్తనా భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ [అలమత్థతరా చ (స్యా. క.)]. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’’తి. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ అత్తనా భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వక్ఖన్తి – ‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’తి. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తీ’’తి.

౨. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ అత్తనా భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’తి. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా – ‘‘అననుచ్ఛవికం, భిక్ఖవే, తేసం మోఘపురిసానం అననులోమికం అప్పతిరూపం అస్సామణకం అకప్పియం అకరణీయం. కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా అత్తనా భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వక్ఖన్తి – ‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’తి? తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ పసన్నానం వా భియ్యోభావాయ. అథ ఖ్వేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానఞ్చేవ అప్పసాదాయ పసన్నానఞ్చ ఏకచ్చానం అఞ్ఞథత్తాయా’’తి.

అథ ఖో భగవా తే [పణ్డుకలోహితకే (స్యా.)] భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా దుబ్భరతాయ దుప్పోసతాయ మహిచ్ఛతాయ అసన్తుట్ఠితాయ [అసన్తుట్ఠతాయ (స్యా.), అసన్తుట్ఠియా (సీ.)] సఙ్గణికాయ కోసజ్జస్స అవణ్ణం భాసిత్వా అనేకపరియాయేన సుభరతాయ సుపోసతాయ అప్పిచ్ఛస్స సన్తుట్ఠస్స సల్లేఖస్స ధుతస్స పాసాదికస్స అపచయస్స వీరియారమ్భస్స [విరియారమ్భస్స (సీ.), వీరియారబ్భస్స (క.)] వణ్ణం భాసిత్వా భిక్ఖూనం తదనుచ్ఛవికం తదనులోమికం ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం కరోతు. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, కాతబ్బం. పఠమం పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ చోదేతబ్బా, చోదేత్వా సారేతబ్బా, సారేత్వా ఆపత్తిం [ఆపత్తి (సీ. స్యా.)] ఆరోపేతబ్బా, ఆపత్తిం ఆరోపేత్వా బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౩. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ అత్తనా భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా కలహకారకా వివాదకారకా భస్సకారకా సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’తి. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ అత్తనా భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’తి. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం కరోతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయస్స కమ్మస్స కరణం, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ అత్తనా భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’తి. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం కరోతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయస్స కమ్మస్స కరణం, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ అత్తనా భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా, యేపి చఞ్ఞే భిక్ఖూ భణ్డనకారకా…పే… సఙ్ఘే అధికరణకారకా తే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘మా ఖో తుమ్హే, ఆయస్మన్తో, ఏసో అజేసి. బలవాబలవం పటిమన్తేథ. తుమ్హే తేన పణ్డితతరా చ బ్యత్తతరా చ బహుస్సుతతరా చ అలమత్తతరా చ. మా చస్స భాయిత్థ. మయమ్పి తుమ్హాకం పక్ఖా భవిస్సామా’తి. తేన అనుప్పన్నాని చేవ భణ్డనాని ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నాని చ భణ్డనాని భియ్యోభావాయ వేపుల్లాయ సంవత్తన్తి. సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం కరోతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయస్స కమ్మస్స కరణం, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘కతం సఙ్ఘేన పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

అధమ్మకమ్మద్వాదసకం

౪. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ [అధమ్మకమ్మఞ్చేవ (స్యా.)] హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అసమ్ముఖా కతం హోతి, అప్పటిపుచ్ఛా కతం హోతి, అప్పటిఞ్ఞాయ కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అనాపత్తియా కతం హోతి, అదేసనాగామినియా ఆపత్తియా కతం హోతి, దేసితాయ ఆపత్తియా కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అచోదేత్వా కతం హోతి, అసారేత్వా కతం హోతి, ఆపత్తిం అనారోపేత్వా కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అసమ్ముఖా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అప్పటిపుచ్ఛా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అప్పటిఞ్ఞాయ కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అనాపత్తియా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అదేసనాగామినియా ఆపత్తియా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. దేసితాయ ఆపత్తియా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అచోదేత్వా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. అసారేత్వా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ. ఆపత్తిం అనారోపేత్వా కతం హోతి, అధమ్మేన కతం హోతి, వగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం అధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, అవినయకమ్మఞ్చ, దువూపసన్తఞ్చ.

అధమ్మకమ్మద్వాదసకం నిట్ఠితం.

ధమ్మకమ్మద్వాదసకం

౫. ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. సమ్ముఖా కతం హోతి, పటిపుచ్ఛా కతం హోతి, పటిఞ్ఞాయ కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. ఆపత్తియా కతం హోతి, దేసనాగామినియా ఆపత్తియా కతం హోతి, అదేసితాయ ఆపత్తియా కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. చోదేత్వా కతం హోతి, సారేత్వా కతం హోతి, ఆపత్తిం ఆరోపేత్వా కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. సమ్ముఖా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. పటిపుచ్ఛా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. పటిఞ్ఞాయ కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. ఆపత్తియా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. దేసనాగామినియా ఆపత్తియా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. అదేసితాయ ఆపత్తియా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. చోదేత్వా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. సారేత్వా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ. ఆపత్తిం ఆరోపేత్వా కతం హోతి, ధమ్మేన కతం హోతి, సమగ్గేన కతం హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతం తజ్జనీయకమ్మం ధమ్మకమ్మఞ్చ హోతి, వినయకమ్మఞ్చ, సువూపసన్తఞ్చ.

ధమ్మకమ్మద్వాదసకం నిట్ఠితం.

ఆకఙ్ఖమానఛక్కం

౬. [పరి. ౩౨౩] ‘‘తీహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య. భణ్డనకారకో హోతి కలహకారకో వివాదకారకో భస్సకారకో సఙ్ఘే అధికరణకారకో; బాలో హోతి అబ్యత్తో ఆపత్తిబహులో అనపదానో; గిహిసంసట్ఠో విహరతి అననులోమికేహి గిహిసంసగ్గేహి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య. అధిసీలే సీలవిపన్నో హోతి, అజ్ఝాచారే ఆచారవిపన్నో హోతి, అతిదిట్ఠియా దిట్ఠివిపన్నో హోతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య. బుద్ధస్స అవణ్ణం భాసతి, ధమ్మస్స అవణ్ణం భాసతి, సఙ్ఘస్స అవణ్ణం భాసతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, తీహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య.

‘‘తిణ్ణం, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య. ఏకో భణ్డనకారకో హోతి కలహకారకో వివాదకారకో భస్సకారకో సఙ్ఘే అధికరణకారకో; ఏకో బాలో హోతి అబ్యత్తో ఆపత్తిబహులో అనపదానో; ఏకో గిహిసంసట్ఠో విహరతి అననులోమికేహి గిహిసంసగ్గేహి – ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణం భిక్ఖూనం, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య.

‘‘అపరేసమ్పి, భిక్ఖవే, తిణ్ణం భిక్ఖూనం, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య. ఏకో అధిసీలే సీలవిపన్నో హోతి, ఏకో అజ్ఝాచారే ఆచారవిపన్నో హోతి, ఏకో అతిదిట్ఠియా దిట్ఠివిపన్నో హోతి – ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణం భిక్ఖూనం, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య.

‘‘అపరేసమ్పి, భిక్ఖవే, తిణ్ణం భిక్ఖూనం, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య. ఏకో బుద్ధస్స అవణ్ణం భాసతి, ఏకో ధమ్మస్స అవణ్ణం భాసతి, ఏకో సఙ్ఘస్స అవణ్ణం భాసతి – ఇమేసం ఖో, భిక్ఖవే, తిణ్ణం భిక్ఖూనం, ఆకఙ్ఖమానో సఙ్ఘో, తజ్జనీయకమ్మం కరేయ్య.

ఆకఙ్ఖమానఛక్కం నిట్ఠితం.

అట్ఠారసవత్తం

౭. ‘‘తజ్జనీయకమ్మకతేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా సమ్మా వత్తితబ్బం. తత్రాయం సమ్మావత్తనా – న ఉపసమ్పాదేతబ్బం, న నిస్సయో దాతబ్బో, న సామణేరో ఉపట్ఠాపేతబ్బో, న భిక్ఖునోవాదకసమ్ముతి [సమ్మతి (స్యా.)] సాదితబ్బా, సమ్మతేనపి భిక్ఖునియో న ఓవదితబ్బా. యాయ ఆపత్తియా సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మం కతం హోతి సా ఆపత్తి న ఆపజ్జితబ్బా, అఞ్ఞా వా తాదిసికా, తతో వా పాపిట్ఠతరా; కమ్మం న గరహితబ్బం, కమ్మికా న గరహితబ్బా. న పకతత్తస్స భిక్ఖునో ఉపోసథో ఠపేతబ్బో, న పవారణా ఠపేతబ్బా, న సవచనీయం కాతబ్బం, న అనువాదో పట్ఠపేతబ్బో, న ఓకాసో కారేతబ్బో, న చోదేతబ్బో, న సారేతబ్బో, న భిక్ఖూహి [న భిక్ఖూ భిక్ఖూహి (స్యా.)] సమ్పయోజేతబ్బ’’న్తి.

తజ్జనీయకమ్మే అట్ఠారసవత్తం నిట్ఠితం.

నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బఅట్ఠారసకం

౮. అథ ఖో సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం అకాసి. తే సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మకతా సమ్మా వత్తన్తి, లోమం పాతేన్తి, నేత్థారం వత్తన్తి, భిక్ఖూ ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘‘మయం, ఆవుసో, సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మకతా సమ్మా వత్తామ, లోమం పాతేమ, నేత్థారం వత్తామ, కథం ను ఖో అమ్హేహి పటిపజ్జితబ్బ’’న్తి? భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే…. ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతు.

పఞ్చహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం. ఉపసమ్పాదేతి, నిస్సయం దేతి, సామణేరం ఉపట్ఠాపేతి, భిక్ఖునోవాదకసమ్ముతిం సాదియతి, సమ్మతోపి భిక్ఖునియో ఓవదతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం.

[పరి. ౪౨౦] ‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం. యాయ ఆపత్తియా సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మం కతం హోతి తం ఆపత్తిం ఆపజ్జతి, అఞ్ఞం వా తాదిసికం, తతో వా పాపిట్ఠతరం; కమ్మం గరహతి, కమ్మికే గరహతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం.

‘‘అట్ఠహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం. పకతత్తస్స భిక్ఖునో ఉపోసథం ఠపేతి, పవారణం ఠపేతి, సవచనీయం కరోతి, అనువాదం పట్ఠపేతి, ఓకాసం కారేతి, చోదేతి, సారేతి, భిక్ఖూహి సమ్పయోజేతి [భిక్ఖూ భిక్ఖూహి సమ్పయోజేతి (స్యా.)] – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, అట్ఠహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం.

నప్పటిప్పస్సమ్భేతబ్బఅట్ఠారసకం నిట్ఠితం.

పటిప్పస్సమ్భేతబ్బఅట్ఠారసకం

౯. ‘‘పఞ్చహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం. న ఉపసమ్పాదేతి, న నిస్సయం దేతి, న సామణేరం ఉపట్ఠాపేతి, న భిక్ఖునోవాదకసమ్ముతిం సాదియతి, సమ్మతోపి భిక్ఖునియో న ఓవదతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం.

‘‘అపరేహిపి, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం. యాయ ఆపత్తియా సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మం కతం హోతి తం ఆపత్తిం న ఆపజ్జతి, అఞ్ఞం వా తాదిసికం, తతో వా పాపిట్ఠతరం; కమ్మం న గరహతి, కమ్మికే న గరహతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం.

‘‘అట్ఠహి, భిక్ఖవే, అఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం.

న పకతత్తస్స భిక్ఖునో ఉపోసథం ఠపేతి, న పవారణం ఠపేతి, న సవచనీయం కరోతి, న అనువాదం పట్ఠపేతి, న ఓకాసం కారేతి, న చోదేతి, న సారేతి, న భిక్ఖూహి సమ్పయోజేతి – ఇమేహి ఖో, భిక్ఖవే, అట్ఠహఙ్గేహి సమన్నాగతస్స భిక్ఖునో, తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం.

పటిప్పస్సమ్భేతబ్బఅట్ఠారసకం నిట్ఠితం.

౧౦. ‘‘ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, పటిప్పస్సమ్భేతబ్బం. తేహి, భిక్ఖవే, పణ్డుకలోహితకేహి భిక్ఖూహి సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా వుడ్ఢానం భిక్ఖూనం పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘మయం, భన్తే, సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మకతా సమ్మా వత్తామ, లోమం పాతేమ, నేత్థారం వత్తామ, తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధిం యాచామా’తి. దుతియమ్పి యాచితబ్బా. తతియమ్పి యాచితబ్బా. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మకతా సమ్మా వత్తన్తి, లోమం పాతేన్తి, నేత్థారం వత్తన్తి, తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధిం యాచన్తి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేయ్య. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మకతా సమ్మా వత్తన్తి, లోమం పాతేన్తి, నేత్థారం వత్తన్తి, తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధిం యాచన్తి. సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మకతా సమ్మా వత్తన్తి, లోమం పాతేన్తి, నేత్థారం వత్తన్తి, తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధిం యాచన్తి. సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. ఇమే పణ్డుకలోహితకా భిక్ఖూ సఙ్ఘేన తజ్జనీయకమ్మకతా సమ్మా వత్తన్తి, లోమం పాతేన్తి, నేత్థారం వత్తన్తి, తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధిం యాచన్తి. సఙ్ఘో పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం పటిప్పస్సమ్భేతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయస్స కమ్మస్స పటిప్పస్సద్ధి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

‘‘పటిప్పస్సద్ధం సఙ్ఘేన పణ్డుకలోహితకానం భిక్ఖూనం తజ్జనీయకమ్మం. ఖమతి సఙ్ఘస్స,

తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

తజ్జనీయకమ్మం నిట్ఠితం పఠమం.