౧. అతీతాదిఏకచ్చకథావణ్ణనా
౨౯౯. యే కతూపచితా కుసలాకుసలా ధమ్మా విపాకదానాయ అకతోకాసా, కతోకాసా చ యే ‘‘ఓకాసకతుప్పన్నా’’తి వుచ్చన్తి. యే చ విప్పకతవిపాకా, తే సబ్బేపి ‘‘అవిపక్కవిపాకా’’తి వేదితబ్బా. తేసం విపాకదానసామత్థియం అనపగతన్తి అధిప్పాయేన పరవాదీ అత్థితం ఇచ్ఛతి. యే పన పరవాదీ సబ్బేన సబ్బం విపక్కవిపాకా కుసలాకుసలా ధమ్మా, తేసం అపగతన్తి నత్థితం ఇచ్ఛతి. తేనాహ ‘‘అత్థీతి ఏకచ్చం అత్థి ఏకచ్చం నత్థీ’’తిఆది. ఏవం ఇచ్ఛన్తస్స పన పరవాదినో యథా అవిపాకేసుపి ఏకచ్చం నత్థీతి ఆపజ్జతి, ఏవం విపక్కవిపాకేసు అవిపక్కవిపాకేసు చ ఆపజ్జతేవాతి దస్సేతుం ‘‘అవిపక్కవిపాకా ధమ్మా ఏకచ్చే’’తిఆదినా పాళి పవత్తా. తేన వుత్తం ‘‘తిణ్ణం రాసీనం వసేనా’’తిఆది. వోహారవసేనాతి ఫలస్స అనుపరమవోహారవసేన, హేతుకిచ్చం పన అనుపరతం అనుపచ్ఛిన్నం అత్థీతి లద్ధియం ఠితత్తా చోదేతబ్బోవ. అవిచ్ఛేదవసేన పవత్తమానఞ్హి ఫలస్స పబన్ధవోహారం పరవాదీ వోహారతో అత్థీతి ఇచ్ఛతి, హేతు పనస్స కమ్మం పరమత్థతో చ కమ్మూపచయవాదిభావతో పత్తిఅప్పత్తిసభావతాదయో వియ చిత్తవిప్పయుత్తో కమ్మూపచయో నామ ఏకో సఙ్ఖారధమ్మో అవిపన్నో, సోపి తస్సేవ వేవచనన్తి పరవాదీ. యం సన్ధాయాహ –
‘‘నప్పచయన్తి కమ్మాని, అపి కప్పసహస్సతో;
పత్వా పచ్చయసామగ్గిం, కాలే పచ్చన్తి పాణిన’’న్తి.
యఞ్చ సన్ధాయ పరతో పరిభోగమయపుఞ్ఞకథాయ ‘‘పరిభోగమయం పన చిత్తవిప్పయుత్తం ఉప్పజ్జతీతి లద్ధియా పటిజానాతీ’’తి వక్ఖతి.
ఏకచ్చంఅత్థీతికథావణ్ణనా నిట్ఠితా.