౩. ఓధిసోకథావణ్ణనా

౨౭౪. ఓధిసోతి భాగసో, భాగేనాతి అత్థో. భాగో నామ యస్మా ఏకదేసో హోతి, తస్మా ‘‘ఏకదేసేన ఏకదేసేనా’’తి వుత్తం. తత్థ యది చతున్నం మగ్గానం వసేన సముదయపక్ఖికస్స కిలేసగణస్స చతుభాగేహి పహానం ‘‘ఓధిసో పహాన’’న్తి అధిప్పేతం, ఇచ్ఛితమేవేతం సకవాదిస్స ‘‘తిణ్ణం సంయోజనానం పరిక్ఖయా దిట్ఠిగతానం పహానాయా’’తి చ ఆదివచనతో. యస్మా పన మగ్గో చతూసు సచ్చేసు నానాభిసమయవసేన కిచ్చకరో, న ఏకాభిసమయవసేనాతి పరవాదినో లద్ధి, తస్మా యథా ‘‘మగ్గో కాలేన దుక్ఖం పరిజానాతి, కాలేన సముదయం పజహతీ’’తిఆదినా నానక్ఖణవసేన సచ్చేసు పవత్తతీతి ఇచ్ఛితో, ఏవం పచ్చేకమ్పి నానక్ఖణవసేన పవత్తేయ్య. తథా సతి దుక్ఖాదీనం ఏకదేసఏకదేసమేవ పరిజానాతి పజహతీతి దస్సేతుం పాళియం ‘‘సోతాపత్తి…పే… ఏకదేసే పజహతీ’’తిఆది వుత్తం. సతి హి నానాభిసమయే పఠమమగ్గాదీహి పహాతబ్బానం సంయోజనత్తయాదీనం దుక్ఖదస్సనాదీహి ఏకదేసఏకదేసప్పహానం సియాతి ఏకదేససోతాపత్తిమగ్గట్ఠాదితా, తతో ఏవ ఏకదేససోతాపన్నాదితా చ ఆపజ్జతి అనన్తరఫలత్తా లోకుత్తరకుసలానం, న చ తం యుత్తం. న హి కాలభేదేన వినా సో ఏవ సోతాపన్నో, అసోతాపన్నో చాతి సక్కా విఞ్ఞాతుం. తేనాహ ‘‘ఏకదేసం సోతాపన్నో, ఏకదేసం న సోతాపన్నో’’తిఆది.

అపిచాయం నానాభిసమయవాదీ ఏవం పుచ్ఛితబ్బో ‘‘మగ్గఞాణం సచ్చాని పటివిజ్ఝన్తం కిం ఆరమ్మణతో పటివిజ్ఝతి, ఉదాహు కిచ్చతో’’తి. యది ఆరమ్మణతోతి వదేయ్య, తస్స విపస్సనాఞాణస్స వియ దుక్ఖసముదయానం అచ్చన్తపరిచ్ఛేదసముచ్ఛేదా న యుత్తా తతో అనిస్సటత్తా, తథా మగ్గదస్సనం. న హి సయమేవ అత్తానం ఆరబ్భ పవత్తతీతి యుత్తం, మగ్గన్తరపరికప్పనాయం అనవట్ఠానం ఆపజ్జతీతి, తస్మా తీణి సచ్చాని కిచ్చతో, నిరోధం కిచ్చతో ఆరమ్మణతో చ పటివిజ్ఝతీతి ఏవమసమ్మోహతో పటివిజ్ఝన్తస్స మగ్గఞాణస్స నత్థేవ నానాభిసమయో. వుత్తఞ్హేతం ‘‘యో, భిక్ఖవే, దుక్ఖం పస్సతి, దుక్ఖసముదయమ్పి సో పస్సతీ’’తిఆది. న చేతం కాలన్తరదస్సనం సన్ధాయ వుత్తం. ‘‘యో ను ఖో, ఆవుసో, దుక్ఖం పస్సతి, దుక్ఖసముదయమ్పి సో పస్సతి, దుక్ఖనిరోధమ్పి…పే… దుక్ఖనిరోధగామినిపటిపదమ్పి సో పస్సతీ’’తి (సం. ని. ౫.౧౧౦౦) ఏకసచ్చదస్సనసమఙ్గినో అఞ్ఞసచ్చదస్సనసమఙ్గిభావవిచారణాయం తదత్థసాధనత్థం ఆయస్మతా గవంపతిత్థేరేన ఆభతత్తా పచ్చేకఞ్చ సచ్చత్తయదస్సనస్స యోజితత్తా. అఞ్ఞథా పురిమదిట్ఠస్స పున అదస్సనతో సముదయాదిదస్సనే దుక్ఖాదిదస్సనమయోజనీయం సియా. న హి లోకుత్తరమగ్గో లోకియమగ్గో వియ కతకారిభావేన పవత్తతి సముచ్ఛేదకత్తా. తథా యోజనే చ సబ్బం దస్సనం దస్సనన్తరపరన్తి దస్సనానుపరమో సియా. ఏవం ఆగమతో యుత్తితో చ నానాభిసమయస్స అసమ్భవతో పచ్చేకం మగ్గానం ఓధిసో పహానం నత్థీతి నిట్ఠమేత్థ గన్తబ్బం.

ఓధిసోకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.