౭. ధమ్మకథావణ్ణనా

౮౮౭-౮౮౮. రూపసభావో రూపట్ఠోతి ఆహ ‘‘రూపట్ఠో నామ కోచి రూపతో అఞ్ఞో నత్థీ’’తి. యం పన యతో అఞ్ఞం, న తం తంసభావన్తి ఆహ ‘‘రూపట్ఠతో అఞ్ఞం రూపఞ్చ న హోతీ’’తి, రూపమేవ న హోతీతి అత్థో. ఏతేన బ్యతిరేకతో తమత్థం సాధేతి. తస్మాతి యస్మా రూపతో అఞ్ఞో రూపట్ఠో నత్థి, రూపట్ఠతో చ అఞ్ఞం రూపం, తస్మా రూపం రూపమేవ రూపసభావమేవాతి ఏవ-కారేన నివత్తితం దస్సేతి ‘‘న వేదనాదిసభావ’’న్తి. అధిప్పాయేనాతి రూపరూపట్ఠానం అనఞ్ఞత్తాధిప్పాయేన. అఞ్ఞథాతి తేసం అఞ్ఞత్తే రూపట్ఠేన నియమేన రూపం నియతన్తి వత్తబ్బన్తి యోజనా. దస్సితోయేవ హోతి అత్థతో ఆపన్నత్తా. న హి అభిన్నే వత్థుస్మిం పరియాయన్తరభేదం కరోతి. అఞ్ఞత్తన్తి రూపసభావానం రూపరూపట్ఠానఞ్చ. ససామినిద్దేససిద్ధాభేదా ‘‘సిలాపుత్తకస్స సరీర’’న్తి వియ, కప్పనామత్తతో చాయం భేదో, న పరమత్థతోతి ఆహ ‘‘గహేత్వా వియ పవత్తో’’తి. వేదనాదీహి నానత్తమేవాతి వేదనాదీహి అఞ్ఞత్తమేవ. సో సభావోతి సో రూపసభావో. నానత్తసఞ్ఞాపనత్థన్తి రూపస్స సభావో, న వేదనాదీనన్తి ఏవం భేదస్స ఞాపనత్థం. తఞ్చ వచనన్తి ‘‘రూపం రూపట్ఠేన న నియత’’న్తి వచనం. వుత్తప్పకారేనాతి ‘‘రూపట్ఠతో అఞ్ఞస్స రూపస్స అభావా’’తిఆదినా వుత్తాకారేన. యది సదోసం, అథ కస్మా పటిజానాతీతి యోజనా.

వుత్తమేవ కారణన్తి ‘‘రూపం రూపమేవ, న వేదనాదిసభావ’’న్తి ఏవం వుత్తమేవ యుత్తిం. పరేన చోదితన్తి ‘‘న వత్తబ్బం రూపం రూపట్ఠేన నియత’’న్తిఆదినా పరవాదినో చోదనం సన్ధాయాహ. తమేవ కారణం దస్సేత్వాతి తమేవ యథావుత్తం యుత్తిం ‘‘ఏత్థ హీ’’తిఆదినా దస్సేత్వా. చోదనం నివత్తేతీతి ‘‘అథ కస్మా పటిజానాతీ’’తి వుత్తం చోదనం నివత్తేతి. యమత్థం సన్ధాయ ‘‘ఇతో అఞ్ఞథా’’తి వుత్తం, తం దస్సేతుం ‘‘రూపాదీ’’తిఆది వుత్తం.

ధమ్మకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

ఏకవీసతిమవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.