౭. అచ్చన్తనియామకథావణ్ణనా

౮౪౭. యం ‘‘ఏకవారం నిముగ్గో తథా నిముగ్గోవ హోతి, ఏతస్స పున భవతో వుట్ఠానం నామ నత్థీ’’తి అట్ఠకథాయం ఆగతం, సో పన ఆచరియవాదో, న అట్ఠకథానయోతి దస్సేన్తో ‘‘తాయ జాతియా…పే… మఞ్ఞమానో’’తి ఆహ. తత్థ తాయ జాతియాతి యస్సం జాతియం పుగ్గలో కమ్మావరణాదిఆవరణేహి సమన్నాగతో హోతి, తాయ జాతియా. సంసారఖాణుకభావో వస్సభఞ్ఞాదీనం వియ మక్ఖలిఆదీనం వియ చ దట్ఠబ్బో. సో చ అహేతుకాదిమిచ్ఛాదస్సనస్స ఫలభావేనేవ వేదితబ్బో, న అచ్చన్తనియామస్స నామ కస్సచి అత్థిభావతో. యథా హి విముచ్చన్తస్స కోచి నియామో నామ నత్థి ఠపేత్వా మగ్గేన భవపరిచ్ఛేదం, ఏవం అవిముచ్చన్తస్సపి కోచి సంసారనియామో నామ నత్థి. తాదిసస్స పన మిచ్ఛాదస్సనస్స బలవభావే అపరిమితకప్పపరిచ్ఛేదే చిరతరం సంసారప్పబన్ధో హోతి, అపాయూపపత్తి చ యత్థ సంసారఖాణుసమఞ్ఞా.

యం పనేకే వదన్తి ‘‘అత్థేవ అచ్చన్తం సంసరితా అనన్తత్తా సత్తనికాయస్సా’’తి, తమ్పి అపుఞ్ఞబహులం సత్తసన్తానం సన్ధాయ వుత్తం సియా. న హి మాతుఘాతకాదీనం తేనత్తభావేన సమ్మత్తనియామోక్కమనన్తరాయభూతో మిచ్ఛత్తనియామో వియ సత్తానం విముత్తన్తరాయకరో సంసారనియామో నామ నత్థి. యావ పన న మగ్గఫలస్స ఉపనిస్సయో ఉపలబ్భతి, తావ సంసారో అపరిచ్ఛిన్నో. యదా చ సో ఉపలద్ధో, తదా సో పరిచ్ఛిన్నో ఏవాతి దట్ఠబ్బం.

యథా నియతసమ్మాదస్సనం, ఏవం నియతమిచ్ఛాదస్సనేనపి సవిసయే ఏకంసగాహవసేన ఉక్కంసగతేన భవితబ్బన్తి తేన సమన్నాగతస్స పుగ్గలస్స సతి అచ్చన్తనియామే కథం తస్మిం అభినివేసవిసయే అనేకంసగాహో ఉప్పజ్జేయ్య, అభినివేసన్తరం వా విరుద్ధం యది ఉప్పజ్జేయ్య, అచ్చన్తనియామో ఏవ న సియాతి పాళియం విచికిచ్ఛుప్పత్తినియామన్తరుప్పత్తిచోదనా కతా. న హి విచికిచ్ఛా వియ సమ్మత్తనియతపుగ్గలానం యథాక్కమం మిచ్ఛత్తసమ్మత్తనియతపుగ్గలానం సమ్మత్తమిచ్ఛత్తనియతా ధమ్మా కదాచిపి ఉప్పజ్జన్తి, అవిరుద్ధం పన నియామన్తరమేవ హోతీతి ఆనన్తరికన్తరం వియ మిచ్ఛాదస్సనన్తరం సమానజాతికం న నివత్తేతీతి విరుద్ధంయేవ దస్సేతుం పాళియం విచికిచ్ఛా వియ సస్సతుచ్ఛేదదిట్ఠియో ఏవ ఉద్ధటా. ఏవమేత్థ విచికిచ్ఛుప్పత్తినియామన్తరుప్పత్తీనం నియామన్తరుప్పత్తినివత్తకభావో వేదితబ్బో, అచ్చన్తనియామో చ నివత్తిస్సతీతి చ విరుద్ధమేతన్తి పన ‘‘విచారేత్వావ గహేతబ్బా’’తి వుత్తం సియా.

అచ్చన్తనియామకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.