౧. లసుణవగ్గవణ్ణనా

౭౯౩-౭౯౭. పాచిత్తియేసు లసుణవగ్గస్స పఠమే జాతిం సరతీతి జాతిస్సరో. సభావేనేవాతి సూపసమ్పాకాదిం వినావ. బదరసాళవం నామ బదరఫలాని సుక్ఖాపేత్వా చుణ్ణేత్వా కత్తబ్బా ఖాదనీయవికతి. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. ఆమకలసుణఞ్చేవ అజ్ఝోహరణఞ్చాతి ఇమాని పనేత్థ ద్వే అఙ్గాని.

౭౯౮-౮౦౨. దుతియతతియచతుత్థాని ఉత్తానత్థానేవ.

౮౧౨. పఞ్చమే ద్విన్నం పబ్బానం ఉపరీతి ఏత్థ ద్విన్నం అఙ్గులీనం సహ పవేసనే ఏకేకాయ అఙ్గులియా ఏకేకం పబ్బం కత్వా ద్విన్నం పబ్బానం ఉపరి. ఏకఙ్గులిపవేసనే ద్విన్నం పబ్బానం ఉపరి న వట్టతీతి వేదితబ్బం. మహాపచ్చరియమ్పి అయమేవ నయో దస్సితో. ఉదకసుద్ధిపచ్చయేన పన సతిపి ఫస్ససాదియనే యథావుత్తపరిచ్ఛేదే అనాపత్తి.

౮౧౫-౮౧౭. ఛట్ఠే ఆసుమ్భిత్వాతి పాతేత్వా. దధిమత్థూతి దధిమణ్డం దధిమ్హి పసన్నోదకం. భుఞ్జన్తస్స భిక్ఖునో హత్థపాసే ఠానం, పానీయస్స వా విధూపనస్స వా గహణన్తి ఇమాని పనేత్థ ద్వే అఙ్గాని.

౮౨౨. సత్తమే ‘‘పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి ఇదం పుబ్బపయోగదుక్కటస్స నిదస్సనమత్తన్తి ఆహ ‘‘న కేవలం పటిగ్గహణేయేవ హోతీ’’తిఆది. పమాణన్తి పాచిత్తియాపత్తియా పమాణం. ఇమేహియేవ ద్వీహి పాచిత్తియం హోతి, నాఞ్ఞేహి భజ్జనాదీహీతి అత్థో. వుత్తమేవత్థం విత్థారతో దస్సేతుం ‘‘తస్మా’’తిఆదిమాహ. తం పుబ్బాపరవిరుద్ధన్తి పునపి వుత్తన్తి వుత్తవాదం సన్ధాయాహ. అఞ్ఞాయ విఞ్ఞత్తియా లద్ధమ్పి హి అనాణత్తియా విఞ్ఞత్తియా ఇమిస్సా అవిఞ్ఞత్తియా లద్ధపక్ఖం భజతి, తస్మా హేట్ఠా అవిఞ్ఞత్తియా లద్ధే కరణకారాపనేసు విసేసం అవత్వా ఇధ విసేసవచనం పుబ్బాపరవిరుద్ధం. యది చేత్థ కరణే పాచిత్తియం, కారాపనేపి పాచిత్తియేనేవ భవితబ్బం. అథ కారాపనే దుక్కటం, కరణేపి దుక్కటేనేవ భవితబ్బం. న హి కరణే వా కారాపనే వా విసేసో అత్థి, తస్మా అఞ్ఞాయ విఞ్ఞత్తియా లద్ధం సయం భజ్జనాదీని కత్వాపి కారాపేత్వాపి భుఞ్జన్తియా దుక్కటమేవాతి ఇదమేత్థ సన్నిట్ఠానం. అవిసేసేన వుత్తన్తి కరణకారాపనానం సామఞ్ఞతో వుత్తం. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. సత్తన్నం ధఞ్ఞానం అఞ్ఞతరస్స విఞ్ఞాపనం వా విఞ్ఞాపాపనం వా, పటిలాభో, భజ్జనాదీని కత్వా వా కారేత్వా వా అజ్ఝోహరణన్తి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని.

౮౨౪. అట్ఠమే నిబ్బిట్ఠోతి పతిట్ఠాపితో. కేణీతి రఞ్ఞో దాతబ్బస్స ఆయస్సేతం అధివచనం. ఠానన్తరన్తి గామజనపదాదిఠానన్తరం. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. ఉచ్చారాదిభావో, అనవలోకనం, వళఞ్జనట్ఠానం, తిరోకుట్టపాకారతా, ఛడ్డనం వా ఛడ్డాపనం వాతి ఇమాని పనేత్థ పఞ్చ అఙ్గాని.

౮౩౦. నవమే సబ్బేసన్తి భిక్ఖుస్స భిక్ఖునియా చ. ఇధ ఖేత్తపాలకా ఆరామాదిగోపకా చ సామికా ఏవ.

౮౩౬. దసమే ఏకపయోగేనాతి ఏకదిసావలోకనపయోగేన. తేసంయేవాతి యేసం నచ్చం పస్సతి. కిఞ్చాపి సయం నచ్చనాదీసు పాచిత్తియం పాళియం న వుత్తం, తథాపి అట్ఠకథాపమాణేన గహేతబ్బన్తి దస్సేతుం ‘‘సబ్బఅట్ఠకథాసు వుత్త’’న్తి ఆహ. ‘‘ఆరామే ఠత్వాతి న కేవలం ఠత్వా, తతో తతో గన్త్వాపి సబ్బిరియాపథేహి లభతి, ‘ఆరామే ఠితా’తి పన ఆరామపరియాపన్నభావదస్సనత్థం వుత్తం. ఇతరథా నిసిన్నాపి న లభేయ్యా’’తి తీసుపి గణ్ఠిపదేసు వుత్తం. సేసమేత్థ ఉత్తానమేవ. నచ్చాదీనం అఞ్ఞతరతా, అఞ్ఞత్ర అనుఞ్ఞాతకారణా గమనం, దస్సనం వా సవనం వాతి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని.

లసుణవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.