ఉపాలిపఞ్చకవణ్ణనా

౪౨౦-౪౨౧. ఓమద్దకారకోతి ఓమద్దిత్వా అభిభవిత్వా కారకో. ఉపత్థమ్భో న దాతబ్బోతి సామగ్గివినాసాయ అనుబలం న దాతబ్బం. దిట్ఠావికమ్మమ్పి కత్వాతి ‘‘న మేతం ఖమతీ’’తి దిట్ఠిం ఆవి కత్వాపి.

వోహారవగ్గవణ్ణనా

౪౨౪. కాయప్పయోగేన ఆపజ్జితబ్బా కాయప్పయోగా. వచీపయోగేన ఆపజ్జితబ్బా వచీపయోగా. నవసు ఠానేసూతి ఓసారణాదీసు నవసు ఠానేసు. ద్వీసు ఠానేసూతి ఞత్తిదుతియఞత్తిచతుత్థకమ్మేసు. తస్మాతి యస్మా మహాఅట్ఠకథాయం వుత్తనయేన ఉభతోవిభఙ్గా అసఙ్గహితా, తస్మా. యం కురున్దియం వుత్తం, తం గహేతబ్బన్తి సమ్బన్ధో.

దిట్ఠావికమ్మవగ్గవణ్ణనా

౪౨౫. ‘‘చతూహి పఞ్చహీ’’తి వచనతో ద్వీహి వా తీహి వా ఏకతో దేసేతుం వట్టతి, తతో పరం న వట్టతి. మాళకసీమాయాతి ఖణ్డసీమాయ. అవిప్పవాససీమాయాతి మహాసీమాయ.

ముసావాదవగ్గవణ్ణనా

౪౪౪. పరియాయేన జానన్తస్స వుత్తముసావాదోతి యస్స కస్సచి జానన్తస్స పరియాయేన వుత్తముసావాదోతి అత్థో.

౪౪౬. అనుయోగో న దాతబ్బోతి తేన వుత్తం అనాదియిత్వా తుణ్హీ భవితబ్బన్తి అత్థో.

భిక్ఖునోవాదవగ్గవణ్ణనా

౪౫౪. ఏకూనవీసతిభేదాయాతి మగ్గపచ్చవేక్ఖణాదివసేన ఏకూనవీసతిభేదాయ.

అధికరణవూపసమవగ్గవణ్ణనా

౪౫౮. పఞ్చహి కారణేహీతి ఇదం అత్థనిప్ఫాదనకాని తేసం పుబ్బభాగాని చ కారణభావసామఞ్ఞేన ఏకజ్ఝం గహేత్వా వుత్తం, న పన సబ్బేసం పఞ్చన్నం సమానయోగక్ఖేమత్తా. అనుస్సావనేనాతి భేదస్స అనురూపసావనేన. యథా భేదో హోతి, ఏవం భిన్దితబ్బానం భిక్ఖూనం అత్తనో వచనస్స సావనేన విఞ్ఞాపనేనాతి అత్థో. తేనాహ ‘‘నను తుమ్హే’’తిఆది. కణ్ణమూలే వచీభేదం కత్వాతి ఏతేన పాకటం కత్వా భేదకరవత్థుదీపనం వోహరణం. తత్థ అత్తనా వినిచ్ఛితమత్తం రహస్సవసేన విఞ్ఞాపనం అనుస్సావనన్తి దస్సేతి. కమ్మమేవ ఉద్దేసో వా పమాణన్తి తేహి సఙ్ఘభేదసిద్ధితో పమాణం, ఇతరే పన తేసం సమ్భారభూతా. తేనాహ ‘‘వోహారా’’తిఆది. తత్థాతి వోహరణే.

కథినత్థారవగ్గవణ్ణనా

౪౬౭. అన్తరా వుత్తకారణేనాతి ‘‘తఞ్హి వన్దన్తస్స మఞ్చపాదాదీసుపి నలాటం పటిహఞ్ఞేయ్యా’’తిఆదినా వుత్తకారణేన.