౧. పరిమణ్డలవగ్గవణ్ణనా

సేఖియేసు సిక్ఖితసిక్ఖేనాతి చతూహి మగ్గేహి తిస్సో సిక్ఖా సిక్ఖిత్వా ఠితేన, సబ్బసో పరినిట్ఠితకిచ్చేనాతి వుత్తం హోతి. తాదినాతి అట్ఠహి లోకధమ్మేహి అకమ్పియట్ఠేన తాదినా.

౫౭౬. సిక్ఖా కరణీయాతి ‘‘ఏవం నివాసేస్సామీ’’తి ఆరామేపి అన్తరఘరేపి సబ్బత్థ సిక్ఖా కత్తబ్బా. ఏత్థ చ యస్మా వత్తక్ఖన్ధకే వుత్తవత్తానిపి సిక్ఖితబ్బత్తా సేఖియానేవ హోన్తి, తస్మా పారాజికాదీసు వియ పరిచ్ఛేదో న కతో, చారిత్తనయదస్సనత్థఞ్చ ‘‘యో పన భిక్ఖు ఓలమ్బేన్తో నివాసేయ్య, దుక్కట’’న్తి ఏవం ఆపత్తినామేన అవత్వా ‘‘సిక్ఖా కరణీయా’’తి ఏవం సబ్బసిక్ఖాపదేసు పాళి ఆరోపితా. పదభాజనే పన ‘‘ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి వుత్తత్తా సబ్బత్థ అనాదరియకరణే దుక్కటం వేదితబ్బం. వుత్తన్తి మహాఅట్ఠకథాయం వుత్తం. యస్మా అట్ఠఙ్గులమత్తం ఓతారేత్వా నివత్థమేవ నిసిన్నస్స చతురఙ్గులమత్తం హోతి, తస్మా ఉభోపేతే అట్ఠకథావాదా ఏకపరిచ్ఛేదా. తే సబ్బేతి నివాసనదోసా.

తం పనాతి తం అనాదరియం. కిఞ్చాపి కురున్దివాదం పచ్ఛా వదన్తేన ‘‘పరిమణ్డలం నివాసేతుం అజానన్తస్స అనాపత్తీ’’తి అయమత్థో పతిట్ఠాపితో, తథాపి నివాసనవత్తం సాధుకం ఉగ్గహేతబ్బమేవ. సఞ్చిచ్చ అనుగ్గణ్హన్తస్స అనాదరియం సియా. తేనేవ మాతికాట్ఠకథాయం (కఙ్ఖా. అట్ఠ. పరిమణ్డలసిక్ఖాపదవణ్ణనా) వుత్తం ‘‘అజానన్తస్సాతి పరిమణ్డలం నివాసేతుం అజానన్తస్స అనాపత్తి, అపిచ నివాసనవత్తం ఉగ్గహేతబ్బ’’న్తి.

సచిత్తకన్తి వత్థువిజాననచిత్తేన పణ్ణత్తివిజాననచిత్తేన చ సచిత్తకం ‘‘అనాదరియం పటిచ్చా’’తి వుత్తత్తా. ‘‘పాణాతిపాతాది వియ నివాసనదోసో లోకగరహితో న హోతీతి పణ్ణత్తివజ్జ’’న్తి ఫుస్సదేవత్థేరో ఆహ. ఉపతిస్సత్థేరో పన ‘‘యస్మా అనాదరియవసేనేవ ఆపజ్జితబ్బత్తా కేవలం అకుసలమేవ, తఞ్చ పకతియా వజ్జం, సఞ్చిచ్చ వీతిక్కమనఞ్చ దోమనస్సితస్సేవ హోతి, తస్మా లోకవజ్జం అకుసలచిత్తం దుక్ఖవేదన’’న్తి ఆహ. అనాదరియం, అనాపత్తికారణాభావో, అపరిమణ్డలనివాసనన్తి ఇమాని పనేత్థ తీణి అఙ్గాని. యథా చేత్థ, ఏవం సబ్బత్థ పురిమాని ద్వే తత్థ తత్థ వుత్తపటిపక్ఖకరణఞ్చాతి తీణియేవ హోన్తి.

౫౭౭. దుతియాదీసు అనేకప్పకారం గిహిపారుతన్తి సేతపటపారుతం పరిబ్బాజకపారుతం ఏకసాటకపారుతన్తిఆది అనేకప్పభేదం గిహిపారుతం. తస్సత్థో ఖన్ధకేయేవ ఆవి భవిస్సతి. విహారేపీతి బుద్ధుపట్ఠానాదికాలం సన్ధాయ వుత్తం.

౫౭౮. ‘‘సుప్పటిచ్ఛన్నో’’తి వుత్తత్తా ‘‘ససీసం పారుతో సబ్బథా సుప్పటిచ్ఛన్నత్తా సుప్పటిచ్ఛన్నో నామ హోతీ’’తి యస్స సియా, తం సన్ధాయాహ ‘‘న ససీసం పారుతేనా’’తిఆది.

౫౮౨. ఏకస్మిం పన ఠానే ఠత్వాతి ఏత్థ ‘‘గచ్ఛన్తోపి పరిస్సయాభావం ఓలోకేతుం లభతియేవ, తథా గామే పూజ’’న్తి తీసుపి గణ్ఠిపదేసు వుత్తం.

పరిమణ్డలవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.