౩. సముచ్చయక్ఖన్ధకం

సుక్కవిస్సట్ఠికథావణ్ణనా

౯౭. సముచ్చయక్ఖన్ధకే వుత్తనయేన వత్తం సమాదాతబ్బన్తి పారివాసికక్ఖన్ధకవణ్ణనాయం వుత్తనయేన ద్వీహి పదేహి ఏకేన వా సమాదాతబ్బం. వేదియామీతి చిత్తేన సమ్పటిచ్ఛిత్వా సుఖం అనుభవామి, న తప్పచ్చయా అహం దుక్ఖితోతి అధిప్పాయో. వుత్తనయేనేవ సఙ్ఘమజ్ఝే నిక్ఖిపితబ్బన్తి పారివాసికక్ఖన్ధకే వుత్తనయేన ‘‘మానత్తం నిక్ఖిపామి, వత్తం నిక్ఖిపామీ’’తి ఇమేహి ద్వీహి ఏకేన వా నిక్ఖిపితబ్బం. తస్స ఆరోచేత్వా నిక్ఖిపితబ్బన్తి అనారోచనేన వత్తభేదదుక్కటపరిమోచనత్థం వుత్తం. ద్వే లేడ్డుపాతే అతిక్కమిత్వాతి భిక్ఖూనం సజ్ఝాయనసద్దసవనూపచారవిజహనత్థం వుత్తం, మహామగ్గతో ఓక్కమ్మాతి మగ్గప్పటిపన్నభిక్ఖూనం ఉపచారవిజహనత్థం, గుమ్బేన వా వతియా వా పటిచ్ఛన్నట్ఠానేతి దస్సనూపచారవిజహనత్థం. అనిక్ఖిత్తవత్తేన అన్తోఉపచారగతానం సబ్బేసమ్పి ఆరోచేతబ్బత్తా ‘‘అయం నిక్ఖిత్తవత్తస్స పరిహారో’’తి వుత్తం. తత్థ నిక్ఖిత్తవత్తస్సాతి వత్తం నిక్ఖిపిత్వా పరివసన్తస్సాతి అత్థో. అయం పనేత్థ థేరస్స అధిప్పాయో – వత్తం నిక్ఖిపిత్వా పరివసన్తస్స ఉపచారగతానం సబ్బేసం ఆరోచనకిచ్చం నత్థి, దిట్ఠరూపానం సుతసద్దానం ఆరోచేతబ్బం, అదిట్ఠఅసుతానమ్పి అన్తోద్వాదసహత్థగతానం ఆరోచేతబ్బం. ఇదం వత్తం నిక్ఖిపిత్వా పరివసన్తస్స లక్ఖణన్తి.

పరివాసకథావణ్ణనా

౧౦౨. ‘‘సతియేవ అన్తరాయే అన్తరాయికసఞ్ఞీ ఛాదేతి, అచ్ఛన్నా హోతి. అన్తరాయికస్స పన అనన్తరాయికసఞ్ఞాయ ఛాదయతో అచ్ఛన్నావా’’తిపి పాఠో. అవేరీతి హితకామో. ఉద్ధస్తే అరుణేతి ఉట్ఠితే అరుణే. సుద్ధస్స సన్తికేతి సభాగసఙ్ఘాదిసేసం అనాపన్నస్స సన్తికే. వత్థున్తి అసుచిమోచనాదివీతిక్కమం.

సుక్కవిస్సట్ఠీతి వత్థు చేవ గోత్తఞ్చాతి సుక్కవిస్సట్ఠీతి ఇదం అసుచిమోచనలక్ఖణస్స వీతిక్కమస్స పకాసనతో వత్థు చేవ హోతి, సజాతియసాధారణవిజాతియవినివత్తసభావాయ సుక్కవిస్సట్ఠియా ఏవ పకాసనతో గోత్తఞ్చ హోతీతి అత్థో. గం తాయతీతి హి గోత్తం. సఙ్ఘాదిసేసోతి నామఞ్చేవ ఆపత్తి చాతి సఙ్ఘాదిసేసోతి తేన తేన వీతిక్కమేన ఆపన్నస్స ఆపత్తినికాయస్స నామప్పకాసనతో నామఞ్చేవ హోతి ఆపత్తిసభాగత్తా ఆపత్తి చ.

తదనురూపం కమ్మవాచం కత్వా మానత్తం దాతబ్బన్తి –

‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో, అయం ఇత్థన్నామో భిక్ఖు ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జి సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం ఏకాహపటిచ్ఛన్నం, సో సఙ్ఘం ఏకిస్సా ఆపత్తియా సఞ్చేతనికాయ సుక్కవిస్సట్ఠియా ఏకాహపటిచ్ఛన్నాయ ఏకాహపరివాసం యాచి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ఏకిస్సా ఆపత్తియా సఞ్చేతనికాయ సుక్కవిస్సట్ఠియా ఏకాహపటిచ్ఛన్నాయ ఏకాహపరివాసం అదాసి. సో పరివుత్థపరివాసో. అయం ఇత్థన్నామో భిక్ఖు ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జి సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం అప్పటిచ్ఛన్నం, సో సఙ్ఘం తాసం ఆపత్తీనం సఞ్చేతనికానం సుక్కవిస్సట్ఠీనం పటిచ్ఛన్నాయ చ అప్పటిచ్ఛన్నాయ చ ఛారత్తం మానత్తం యాచతి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ద్విన్నం ఆపత్తీనం సఞ్చేతనికానం సుక్కవిస్సట్ఠీనం పటిచ్ఛన్నాయ చ అప్పటిచ్ఛన్నాయ చ ఛారత్తం మానత్తం దదేయ్య, ఏసా ఞత్తి.

సుణాతు మే, భన్తే…పే… సో పరివుత్థపరివాసో. అయం ఇత్థన్నామో భిక్ఖు ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జి సఞ్చేతనికం సుక్కవిస్సట్ఠిం అప్పటిచ్ఛన్నం, సో సఙ్ఘం తాసం…పే… యాచతి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ద్విన్నం ఆపత్తీనం సఞ్చేతనికానం సుక్కవిస్సట్ఠీనం పటిచ్ఛన్నాయ చ అప్పటిచ్ఛన్నాయ చ ఛారత్తం మానత్తం దేతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ద్విన్నం ఆపత్తీనం సఞ్చేతనికానం సుక్కవిస్సట్ఠీనం పటిచ్ఛన్నాయ చ అప్పటిచ్ఛన్నాయ చ ఛారత్తం మానత్తస్స దానం, సో తుణ్హస్స. యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.

దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే…

దిన్నం సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ద్విన్నం ఆపత్తీనం సఞ్చేతనికానం సుక్కవిస్సట్ఠీనం పటిచ్ఛన్నాయ చ అప్పటిచ్ఛన్నాయ చ ఛారత్తం మానత్తం, ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ. ఏవమేతం ధారయామీతి –

ఏవం కమ్మవాచం కత్వా మానత్తం దాతబ్బం. చిణ్ణమానత్తస్స చ ఇమినావ నయేన కమ్మవాచం యోజేత్వా అబ్భానం కాతబ్బం.

అఞ్ఞస్మిన్తి సుద్ధన్తపరివాసవసేన ఆపత్తివుట్ఠానతో అఞ్ఞస్మిం. దససతం ఆపత్తియో రత్తిసతం ఛాదయిత్వాతి యోజేతబ్బం.

పరివాసకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

అత్తనో సీమం సోధేత్వా విహారసీమాయాతి విహారే బద్ధసీమమేవ సన్ధాయ వుత్తం. విహారూపచారతోపి ద్వే లేడ్డుపాతా అతిక్కమితబ్బాతి భిక్ఖువిహారం సన్ధాయ వదతి గామూపచారాతిక్కమేనేవ భిక్ఖునీవిహారూపచారాతిక్కమస్స సిద్ధత్తా. విహారస్స చాతి భిక్ఖువిహారస్స. గామస్సాతి న వుత్తన్తి గామస్స ఉపచారం ముఞ్చితుం వట్టతీతి న వుత్తం, తస్మా గామూపచారేపి వట్టతీతి అధిప్పాయో.

తత్థేవ ఠానం పచ్చాసీసన్తీతి భిక్ఖూనం ఠానం పచ్చాసీసన్తి. పరివాసవత్తాదీనన్తి పరివాసనిస్సయపటిప్పస్సద్ధిఆదీనం. యుత్తతరం దిస్సతీతి ఇమినా అనిక్ఖిత్తవత్తభిక్ఖునా వియ భిక్ఖునియాపి అన్తోఉపచారసీమగతానంయేవ ఆరోచేతబ్బం, న గామే ఠితానమ్పి గన్త్వా ఆరోచేతబ్బన్తి దీపేతి. తస్మిం గామేతి యస్మిం గామే భిక్ఖునుపస్సయో హోతి, తస్మిం గామే. బహి ఉపచారసీమాయ ఠత్వాతి ఉపచారసీమతో బహి ఠత్వా. సమ్మన్నిత్వా దాతబ్బాతి ఏత్థ సమ్మన్నిత్వా దిన్నాయ సహవాసేపి రత్తిచ్ఛేదో న హోతి.

పటిచ్ఛన్నపరివాసకథావణ్ణనా

౧౦౮. విసుం మానత్తం చరితబ్బన్తి మూలాయపటికస్సనం అకత్వా విసుం కమ్మవాచాయ మానత్తం గహేత్వా చరితబ్బం.

సుక్కవిస్సట్ఠికథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

అగ్ఘసమోధానపరివాసకథావణ్ణనా

౧౩౪. ఏకాపత్తిమూలకన్తి ‘‘ఏకా ఆపత్తి ఏకాహప్పటిచ్ఛన్నా, ఏకా ఆపత్తి ద్వీహప్పటిచ్ఛన్నా’’తిఆదినా వుత్తనయం సన్ధాయ వదతి. ఆపత్తివడ్ఢనకన్తి ‘‘ఏకా ఆపత్తి ఏకాహప్పటిచ్ఛన్నా, ద్వే ఆపత్తియో ద్వీహప్పటిచ్ఛన్నా’’తిఆదినా వుత్తం ఆపత్తివడ్ఢనకనయం సన్ధాయ.

ద్వేభిక్ఖువారఏకాదసకాదికథావణ్ణనా

౧౮౧. థుల్లచ్చయాదీహి మిస్సకన్తి ఏకవత్థుమ్హి పుబ్బభాగే ఆపన్నథుల్లచ్చయదుక్కటేహి మిస్సకం. మక్ఖధమ్మో నామ ఛాదేతుకామతా.

౧౮౨. సమ్బహులా సఙ్ఘాదిసేసా ఆపత్తియో ఆపజ్జతి పరిమాణమ్పీతిఆది జాతివసేనేకవచనం, భావనపుంసకనిద్దేసో వా. సేసమేత్థ పాళితో అట్ఠకథాతో చ సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.

సముచ్చయక్ఖన్ధకవణ్ణనా నిట్ఠితా.