౪. పవారణక్ఖన్ధకం

అఫాసుకవిహారకథావణ్ణనా

౨౦౯. పవారణక్ఖన్ధకే ఆదితో లాపో ఆలాపో, వచనపటివచనవసేన సమం లాపో సల్లాపో. పిణ్డాయ పటిక్కమేయ్యాతి గామే పిణ్డాయ చరిత్వా పచ్చాగచ్ఛేయ్య. అవక్కారపాతిం ధోవిత్వా ఉపట్ఠాపేయ్యాతి అతిరేకపిణ్డపాతం అపనేత్వా ఠపనత్థాయ ఏకం సముగ్గపాతిం ధోవిత్వా ఠపేయ్య. సముగ్గపాతి నామ సముగ్గపుటసదిసా పాతి. అప్పహరితేతి అపరూళ్హహరితే, యస్మిం ఠానే పిణ్డపాతజ్ఝోత్థరణేన వినస్సనధమ్మాని తిణాని నత్థి, తస్మిన్తి అత్థో. తేన నిత్తిణఞ్చ మహాతిణగహనఞ్చ యత్థ సకటేనపి ఛడ్డితే పిణ్డపాతే తిణాని న వినస్సన్తి, తఞ్చ ఠానం పరిగ్గహితం హోతి. భూతగామసిక్ఖాపదస్స హి అవికోపనత్థమేతం వుత్తం. అప్పాణకేతి నిప్పాణకే, పిణ్డపాతజ్ఝోత్థరణేన మరితబ్బపాణకరహితే వా మహాఉదకక్ఖన్ధే. పరిత్తోదకే ఏవ హి భత్తపక్ఖేపేన ఆలుళితే సుఖుమపాణకా మరన్తి, న మహాతళాకాదీసూతి. పాణకానురక్ఖణత్థఞ్హి ఏతం వుత్తం. ఓపిలాపేయ్యాతి నిముజ్జాపేయ్య.

వచ్చఘటన్తి ఆచమనకుమ్భీ. రిత్తన్తి రిత్తకం. తుచ్ఛన్తి తస్సేవ వేవచనం. అవిసయ్హన్తి ఉక్ఖిపితుం అసక్కుణేయ్యం అతిభారికం. హత్థవికారేనాతి హత్థసఞ్ఞాయ. హత్థేహి ఉక్ఖిపనం హత్థవిలఙ్ఘనం. తేనాహ ‘‘హత్థుక్ఖేపకేనా’’తి. అథ వా విలఙ్ఘేతి దేసన్తరం పాపేతి ఏతేనాతి విలఙ్ఘకో, హత్థో ఏవ విలఙ్ఘకో హత్థవిలఙ్ఘకో, తేన హత్థవిలఙ్ఘకేన, అఞ్ఞమఞ్ఞం సంసిబ్బితహత్థేనాతి వుత్తం హోతి. ద్వే హి జనా హత్థేన హత్థం సంసిబ్బేత్వా ద్వీసు హత్థేసు ఠపేత్వా ఉట్ఠపేన్తా హత్థవిలఙ్ఘకేన ఉట్ఠపేన్తి నామ. తిత్థియసమాదానన్తి తిత్థియేహి సమాదాతబ్బం.

అఫాసుకవిహారకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

పవారణాభేదకథావణ్ణనా

౨౧౨. ద్వేమా, భిక్ఖవే, పవారణా చాతుద్దసికా చ పన్నరసికా చాతి ఏత్థ పురిమవస్సంవుత్థానం పుబ్బకత్తికపుణ్ణమా, తేసంయేవ సచే భణ్డనకారకేహి ఉపద్దుతా పవారణం పచ్చుక్కడ్ఢన్తి, అథ కత్తికమాసస్స కాళపక్ఖచాతుద్దసో వా పచ్ఛిమకత్తికపుణ్ణమా వా, పచ్ఛిమవస్సంవుత్థానఞ్చ పచ్ఛిమకత్తికపుణ్ణమా ఏవ వాతి ఇమే తయో పవారణదివసాతి వేదితబ్బా. ఇదఞ్చ పకతిచారిత్తవసేన వుత్తం, తథారూపపచ్చయే పన సతి ద్విన్నం కత్తికపుణ్ణమానం పురిమేసు చాతుద్దసేసుపి పవారణం కాతుం వట్టతి, తేనేవ మహావిహారే భిక్ఖూ చాతుద్దసియా పవారేత్వా పన్నరసియా కాయసామగ్గిం దేన్తి, చేతియగిరిమహదస్సనత్థమ్పి అట్ఠమియా గచ్ఛన్తి, తమ్పి చాతుద్దసియం పవారేతుకామానఞ్ఞేవ హోతి.

పవారణాదానానుజాననకథావణ్ణనా

౨౧౩. సచే పన వుడ్ఢతరో హోతీతి సచే పవారణదాయకో భిక్ఖు వుడ్ఢతరో హోతి. తేన చ భిక్ఖునాతి పవారణదాయకేన భిక్ఖునా.

అనాపత్తిపన్నరసకకథావణ్ణనా

౨౨౨. పన్నరసకేసు పవారితమత్తేతి పవారితసమనన్తరం. అవుట్ఠితాయ పరిసాయాతి పవారేత్వా పచ్ఛా అఞ్ఞమఞ్ఞం కథేన్తియా. ఏకచ్చాయ వుట్ఠితాయాతి ఏకచ్చేసు యథానిసిన్నేసు ఏకచ్చేసు సకసకట్ఠానం గతేసు. పున పవారితబ్బన్తి పునపి సబ్బేహి సమాగన్త్వా పవారేతబ్బం. ఆగచ్ఛన్తి సమసమా, తేసం సన్తికే పవారేతబ్బన్తి గతే అనానేత్వా నిసిన్నానఞ్ఞేవ సన్తికే పవారేతబ్బం. సబ్బాయ వుట్ఠితాయ పరిసాయ ఆగచ్ఛన్తి సమసమా, తేసం సన్తికే పవారేతబ్బన్తి యది సబ్బే వుట్ఠహిత్వా గతా సన్నిపాతేతుఞ్చ న సక్కా, ఏకచ్చే సన్నిపాతేత్వా పవారేతుం వట్టతి, ఞత్తిం ఠపేత్వా కత్తబ్బసఙ్ఘకమ్మాభావా వగ్గం న హోతి. ఉపోసథేపి ఏసేవ నయో.

పవారణాఠపనకథావణ్ణనా

౨౩౭. ‘‘నత్థి దిన్న’’న్తిఆదినయప్పవత్తా దసవత్థుకా మిచ్ఛాదిట్ఠి. ‘‘హోతి తథాగతో పరం మరణా, న హోతి తథాగతో పరం మరణా’’తిఆదినా సస్సతుచ్ఛేదసఙ్ఖాతం అన్తం గణ్హాతీతి అన్తగ్గాహికా.

భణ్డనకారకవత్థుకథావణ్ణనా

౨౪౦. చతుత్థే కతే సుణన్తీతి చతుత్థే పన్నరసికుపోసథే కతే అమ్హాకం పవారణం ఠపేస్సన్తీతి సుణన్తి. ఏవమ్పి ద్వే చాతుద్దసికా హోన్తీతి తతియేన సద్ధిం ద్వే చాతుద్దసికా హోన్తి.

పవారణాసఙ్గహకథావణ్ణనా

౨౪౧. అయం పవారణాసఙ్గహో ఏకస్స దిన్నోపి సబ్బేసం దిన్నోవ హోతీతి ఆహ ‘‘ఏకస్సపి వసేన దాతబ్బో’’తి. ఆగన్తుకా తేసం సేనాసనం గహేతుం న లభన్తీతి సచేపి సట్ఠివస్సభిక్ఖూ ఆగచ్ఛన్తి, తేసం సేనాసనం గహేతుం న లభన్తి. పవారేత్వా పన అన్తరాపి చారికం పక్కమితుం లభన్తీతి పవారణాసఙ్గహే కతే అన్తరా పక్కమితుకామా సఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా పవారేతుం లభన్తి. సేసమేత్థ పాళితో అట్ఠకథాతో చ సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.

పవారణక్ఖన్ధకవణ్ణనా నిట్ఠితా.